II SA/Bd 670/13
WyrokWSA w Bydgoszczy2013-10-16
Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Renata Owczarzak, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zobowiązał dłużnika alimentacyjnego do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych za okres od 1 do 6 czerwca 2011 r., mimo że termin płatności raty alimentacyjnej za ten miesiąc przypadał na 10 czerwca 2011 r. i został następnie uchylony wyrokiem sądu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prawidłowo zobowiązał dłużnika do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych za okres od 1 do 6 czerwca 2011 r. Nawet jeśli termin płatności raty alimentacyjnej przypadał na 10 czerwca, to nie oznaczało to zwolnienia z obowiązku alimentacyjnego za ten okres przed upływem terminu płatności. Skoro skarżący nie wykonał swojego obowiązku, a wypłata nastąpiła z funduszu, jest on zobowiązany do zwrotu wypłaconych należności wraz z odsetkami do momentu wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego.Stan faktyczny
Prezydent Miasta zobowiązał J.L. do zwrotu 7200 zł tytułem świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych na dzieci w okresie od października 2010 r. do września 2011 r. Po uchyleniu obowiązku alimentacyjnego z dniem 7 czerwca 2011 r., wznowiono postępowanie. Nową decyzją zobowiązano dłużnika do zwrotu 4920 zł za okres do 31 maja 2011 r. oraz za 6 dni czerwca 2011 r. wraz z odsetkami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, kwestionując obowiązek zwrotu za pierwsze 6 dni czerwca 2011 r.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2013 r. sprawy ze skargi J. P. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej zwrotu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.
Decyzją Prezydenta Miasta [...][...] zobowiązano J.L. o zwrotu 7200 zł tytułem należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz dzieci K. O. L. (po 300 zł miesięcznie) w okresie od 01.10.2010 r. – 30.09.2011r.
W związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z 3.12.2012 r. sygn. III RC 876/12, na mocy którego uchylono z dniem 7.06.2011 r. obowiązek alimentacyjny na rzecz dzieci dłużnika, wznowiono postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa.
Po wznowieniu postępowania Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa wydał decyzję z [...] uchylającą decyzję z [...] i zobowiązano dłużnika do zwrotu należności w wysokości 4920 zł, wypłaconych na rzecz ww. uprawnionych w okresie od 1.10.2010 r. do 31.05.2011 r. po 300 zł miesięcznie oraz w kwocie po 60 zł na każdego uprawnionego, w okresie od 1.06.2011 r. do 6.06.2011 r. wraz z ustawowymi odsetkami w kwocie 1 353,86 zł. Pozostałe należności organ umorzył - należności wobec Skarbu Państwa z tytułu wpłaconych świadczeń za okres 7.06.2011 r. do 30.09.2011 r. w kwocie 2 280 zł.
W odwołaniu od decyzji J. L. zarzucił, że decyzja dotycząca zobowiązania do zwrotu w części – 120 zł na dwoje dzieci za okres od 1.06.2011 r. do 6.06.2011 r. narusza prawo oraz wskazał, że 28.01.2013 r. osobiście zwrócił się do MOPR w [...] o umorzenie nienależnie wypłaconych świadczeń w związku z wyrokiem z 3.12.2012 r. a organ stwierdził, że postępowanie zainicjował komornik sądowy.
W uzasadnieniu podkreślił, że na mocy wyroku zasądzającego alimenty zobowiązany był do wpłaty świadczeń alimentacyjnych raz w miesiącu do 10 –tego każdego miesiąca, natomiast organ zobowiązując go do zwrotu nienależnie wypłaconych świadczeń w okresie od 1.06.2011 r. – 6.06.2011 r. podniósł wysokość świadczeń alimentacyjnych, wbrew treści wyroku Sądu. Skoro organ wypłacił 24.05.2011 r. matce dzieci, świadczenia alimentacyjne w kwocie 600 zł i odpowiadają one jednemu okresowi świadczeniowemu, winny zaspokoić potrzeby dzieci przez okres 1 miesiąca (30 lub 31 dni), a więc do 24 czerwca 2011 r. Ponadto w czerwcu 2011 r. Sąd powierzył odwołującemu się sprawowanie pieczy nad dziećmi. Nałożenie zatem obowiązku zwrotu 120 zł wypłaconych od 1.06.2011 r. do 6.06.2011 r., wykracza poza ramy wyznaczone w wyroku alimentacyjnym.
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] na podstawie art. 27 ust. 1, ust.1a, ust. 2 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.) utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ podkreślił, że bezspornie za okres od 1.06.2011 r. do 6.06.2011 r. wobec bezskuteczności egzekucji alimentów, wypłacono uprawnionym dzieciom świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Po upływie okresu świadczeniowego, organ był zobowiązany do zastosowania art. 27 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i wydania decyzji o zwrocie wypłaconych świadczeń. Z dniem 7.06.2011 r. uchylono obowiązek alimentacyjny wobec dłużnika. Zaistniała więc podstawa do wznowienia postępowania i weryfikacji decyzji z 8 lutego 2012 r. w sprawie zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu. Zaistniały natomiast przesłanki do objęcia obowiązkiem zwrotu należności wypłaconych od 1 - 6 czerwca 2011 r. Środki z funduszu zostały za ten okres wypłacone uprawnionym a odwołujący jest zobowiązany do ich zwrotu.
W skardze do sądu J. L. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 27 ust. 1, ust.1a, ust. 2 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.).
W uzasadnieniu podkreślił, że świadczenia za okres od 1.06.2011 r. do 06.06.2011 r. były świadczeniami nienależnie wypłaconymi, gdyż za ten okres świadczeniowy, świadczenie zostało wypłacone w dniu 24.06.2011 r. W wyroku orzekającym obowiązek alimentacyjny, zobowiązano skarżącego do zapłaty alimentów do 10 –tego każdego miesiąca, płatne z góry, stąd zobowiązanie do zapłaty od 1.06.2011 r. do 06.06.2011 r. było zobowiązaniem do zwrotu nienależnie wypłaconych świadczeń. Skarżący wskazał też, że organ błędnie podał, iż postępowanie zostało zainicjowane przez komornika sądowego, a to skarżący osobiście wystąpił z takim wnioskiem do MOPR.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z 3.12.2012 r. sygn. III RC 876/12, którym uchylono z dniem 7.06.2012 r. obowiązek alimentacyjny skarżącego wobec dzieci, zaistniała wynikająca z art. 145 § 1 pkt 8 kpa podstawa do wznowienia postępowania w sprawie obowiązku zwrotu należności z tytułu wypłaconych osobom uprawnionym świadczeń z funduszu alimentacyjnego, nałożonego na podstawie art. 27 ust. 1, ust.1a, ust. 2 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.).
Organ zatem słusznie wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z [...] w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz dzieci K. i O.
Weryfikacja decyzji wskutek wznowienia postępowania znajduje oparcie w art. 151 § 1 pkt 2 kpa, mocą którego organ uchyla dotychczasową decyzję i wydaje nową, rozstrzygając o istocie sprawy. W następstwie uchylenia decyzji z [...]r. organ zobowiązał skarżącego do zwrotu 4920 zł tytułem wypłaconych z funduszu świadczeń od pierwotnej daty do 31.05.2011 r. (jako pełnych miesięcy) po 300 zł na każde dziecko oraz za 6 dni czerwca 2011 r. po 60 zł, gdyż od 7.06.2012 r. ustał obowiązek alimentacyjny, a więc i podstawy do żądania zwrotu od skarżącego wypłaconych świadczeń, gdyż skarżący utracił status dłużnika alimentacyjnego. Wypłaty należności odbywały się "z dołu" – pod koniec miesiąca, na co wskazuje tabelka wypłat zawarta w decyzji organu I instancji. Za miesiąc czerwiec 2011 r., datą wypłaty jest 24.06.2011 r. Zatem zasadnie organ uznał, że obowiązek zwrotu obejmuje również 6 dni tego właśnie miesiąca. Za ten okres istniał też obowiązek alimentacyjny skarżącego. To, że w wyroku zasądzono alimenty z określeniem płatności "z góry" do dnia 10-tego każdego miesiąca nie oznacza, że do dnia płatności za dany miesiąc (pełny miesiąc) nie istniał obowiązek alimentacyjny. Skarżący wskazuje, że okres świadczenia wynosi 30 lub 31 dni, a skoro w czerwcu 2011 r. nie upływał jeszcze termin płatności uznaje, że organ bezpodstawnie obciążył go obowiązkiem zwrotu wypłaconych alimentów od 01.06.2011 r. do 06.11.2011 r.
Stanowisko skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący myli termin płatności świadczenia z okresem na który przyznano prawo dla osoby małoletniej. To, że nie upłynął jeszcze termin płatności raty alimentacyjnej nie oznacza, że skarżący był zwolniony z obowiązku realizacji praw wobec osoby uprawnionej za dany miesiąc przed upływem terminu płatności raty alimentacyjnej z tego miesiąca. Skoro zatem skarżący nie wykonał swojego obowiązku, a wypłata nastąpiła z funduszu, jest on zobowiązany do zwrotu wypłaconych należności wraz z ustawowymi odsetkami za cały okres do momentu wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego.
Zarzut dotyczący nieprawdziwego oświadczenia dotyczącego podmiotu, który złożył wniosek o weryfikację zadłużenia nie ma wpływu na wynik rozstrzygnięcia, a zatem nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji.
Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa i na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło