II SA/Bd 674/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2010-03-18
Skład orzekający: Renata Owczarzak, Grażyna Malinowska-Wasik, Małgorzata Włodarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny ma prawo określać termin wykreślenia przedsiębiorcy z ewidencji działalności gospodarczej, jeśli podstawą wykreślenia jest prawomocne postanowienie sądu o pozbawieniu prawa prowadzenia działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie ma podstaw prawnych do określania terminu wykreślenia przedsiębiorcy z ewidencji działalności gospodarczej, gdy podstawą jest prawomocne postanowienie sądu o zakazie prowadzenia działalności. Wykreślenie może nastąpić dopiero z dniem, w którym decyzja o wykreśleniu stanie się ostateczna. W pozostałym zakresie, gdy wykreślenie jest obligatoryjne z uwagi na prawomocne postanowienie sądu, skarga podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza o wykreśleniu firmy skarżącego z ewidencji działalności gospodarczej. Podstawą wykreślenia było prawomocne postanowienie sądu pozbawiające J. T. prawa prowadzenia działalności gospodarczej na okres trzech lat. Skarżący kwestionował decyzję, podnosząc jej przedwczesność i wskazując na czynności zmierzające do zaskarżenia postanowienia sądu.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. w zakresie określającym termin wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej oraz nieważność decyzji Burmistrza Miasta [...] nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. w zakresie określającym termin wykreślenia z powyższej ewidencji. 2. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja w zakresie określonym w pkt 1 nie podlega wykonaniu. 3. W pozostałej części skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 marca 2010 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. w zakresie określającym termin wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej oraz nieważność decyzji Burmistrza Miasta [...] nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. w zakresie określającym termin wykreślenia z powyższej ewidencji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja w zakresie określonym w pkt 1 nie podlega wykonaniu, 3. w pozostałej części skargę oddala.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu odwołania J. T., utrzymało w mocy wydaną na mocy art. 7e pkt 2 w związku z art. 7c pkt 3 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) decyzję Burmistrza Miasta L. nr [...] z dnia [...] orzekającą o wykreśleniu z dniem 21 stycznia 2009 r. z ewidencji działalności gospodarczej Firmy [...] zarejestrowanej przez wyżej wymienionego pod nr ew. [...].
Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji, podstawą jej podjęcia było prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego we W. – V Wydział Gospodarczy z dnia [...] sygn. [...] pozbawiające J. T. prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu na okres trzech lat, które to postanowienie wpłynęło do tegoż organu w dniu 6 lutego 2009 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. J. T. wnosząc o jej uchylenie podniósł, że wystąpił do Sądu Rejonowego we W. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie postanowienia z dnia [...] celem zaskarżenia go. Do odwołania załączył odpis pisma skierowanego w dniu 26 marca 2009 r. w tej sprawie do włocławskiego sądu.
W motywach swej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wskazało, że postanowienie Sądu Rejonowego we W. – V Wydział Gospodarczy sygn. [...] prawomocne od dnia [...], pozbawiające J. T. prawa prowadzenia na własny rachunek działalności gospodarczej, musiało skutkować, z uwagi na treść przepisów powołanych w podstawie prawnej decyzji organu I instancji, wykreśleniem jego firmy z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej w Urzędzie Miasta L., a zatem decyzja organu I instancji jest prawidłowa.
Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. J. T. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o jej uchylenie. Decyzji tej zarzucił przedwczesność, powołując się, podobnie jak w odwołaniu na podjęte czynności zmierzające do uzyskania prawnej możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie sądowe z dnia [...].
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny Bydgoszczy zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest bada czy zaskarżony, akt nie narusza przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu wpływającym na wynik sprawy, według stanu faktycznego i prawnego istniejącego na dzień wydania tegoż aktu. W razie zaś stwierdzenia naruszenia prawa, Sąd wydaje orzeczenie o charakterze kasacyjnym.
Skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie z przyczyny, którą należało wziąć pod uwagę z urzędu, a więc nie wynikającej z zawartego w skardze zarzutu.
Materialnoprawną podstawę decyzji organu I instancji stanowiły art. 7e ust. 1 pkt 2 w związku z art. 7c pkt 3 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. z 1999 r., Nr 101, poz. 1178), które to przepisy zgodnie z art. 66 pkt 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 r., Nr 173, poz. 1808 ze zm.)- zachowują moc obowiązującą do dnia 1 lipca 2011 r.
W myśl art. 7e ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu w przypadku, jeżeli po dokonaniu wpisu wystąpią okoliczności, o których mowa w art. 7c pkt 1 i 3.
Zgodnie zaś z art. 7c pkt 3 organ ewidencyjny wydaje decyzję o odmowie wpisu, jeżeli prawomocnie orzeczono zakaz wykonywania określonej w zgłoszeniu działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę.
Stosownie do art. 7g cyt. ustawy decyzją rozstrzyga się także w przedmiocie wykreślenia z ewidencji.
Z akt sprawy bezspornie wynika, że postanowieniem z dnia [..] sygn. [...] Sąd Rejonowy – Wydział V Gospodarczy we W. pozbawił skarżącego prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek na okres trzech lat. Postanowienie to wydane zostało w trybie art. 373 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1361 ze zm.). Uprawomocniło się ono zgodnie z widniejącą na nim klauzulą, w dniu 21 stycznia 2009 r. i nadal było prawomocne w czasie orzekania w niniejszej sprawie przez organy obydwu instancji. W związku z tym nie może mieć żadnego znaczenia przy ocenie legalności rozstrzygnięcia o wykreśleniu firmy skarżącego z ewidencji działalności gospodarczej okoliczność, iż skarżący podjął kroki w celu wyeliminowania powyższego postanowienia z obrotu prawnego.
Podkreślić należy, iż wydane w postępowaniu cywilnym w trybie przepisów o postępowaniu nieprocesowym na podstawie art. 373 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze postanowienie sądu orzekające zakaz prowadzenia działalności gospodarczej wiąże z mocy art. 365 § 1 kodeksu postępowania cywilnego nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a nadto w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby.
Tak więc Burmistrz Miasta L. podejmując w dniu [...] decyzję nr [..] związany był treścią postanowienia Sądu Rejonowego we Włocławku. Poza tym zaznaczyć trzeba, że decyzja organu ewidencyjnego wydawana na podstawie art. 7e ustawy Prawo działalności gospodarczej nie ma charakteru uznaniowego, co oznacza, iż uzyskując informację o prawomocnym pozbawieniu skarżącego prawa prowadzenia na własny rachunek działalności gospodarczej, obligowany był on orzec o wykreśleniu firmy skarżącego z ewidencji tejże działalności.
W razie natomiast ewentualnego wyeliminowania z obrotu prawnego kwestionowanego postanowienia sądowego z dnia [...], skarżącemu będzie służyło uprawnienie do wystąpienia do SKO we Włocławku z wnioskiem o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa postępowania w niniejszej sprawie.
Wobec powyższego, uznając, że rozstrzygnięcie o wykreśleniu firmy skarżącego z ewidencji działalności gospodarczej Urzędu Miejskiego w L. było, w świetle ustalonego stanu faktycznego, zgodne z prawem, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł o oddaleniu skargi w tym zakresie.
Za wadliwe Sąd uznał natomiast określenie w decyzji organu I instancji terminu wykreślenia Firmy [...] zarejestrowanej pod nr ew. [...] z przedmiotowej ewidencji i to z mocą wsteczną.
Organy administracji publicznej mogą władczo kształtować sytuację obywateli tylko wówczas, gdy przewiduje to przepis prawa powszechnie obowiązującego (art. 7 Konstytucji RP i art. 6 kpa). Zatem także wszystkie elementy decyzji winny znajdować oparcie w przepisach ustaw albo aktów wykonawczych do ustaw.
Z art. 7e ustawy Prawo działalności gospodarczej wynika jedynie dla organu obowiązek dokonania wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej w razie zaistnienia wyszczególnionych w nim sytuacji. Unormowanie to nie przewiduje określania przez organ ewidencyjny terminu, z jakim następuje wykreślenie z ewidencji.
Zatem uznając, iż brak było podstaw do ustalenia przez organ I instancji w wydanej przezeń decyzji daty wykreślenia firmy skarżącego z ewidencji z dniem [...] oraz, stwierdzając, iż wykreślenie to może nastąpić dopiero w dacie w której decyzja o wykreśleniu z ewidencji stanie się ostateczna, orzeczono o stwierdzeniu nieważności w tej części decyzji organu I instancji i utrzymującej ją w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło