II SA/Bd 674/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi I. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie wejście na teren nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 24 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę I. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie wejście na teren nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych. W dniu 10 grudnia 2012r. skarżąca złożyła ponowny wniosek o prawo pomocy. Jak wynika z przedłożonego przez skarżącą formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, osiągając comiesięczny dochód z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł, jako posiadany majątek skarżąca zadeklarowała budynek wielolokalowy. Jako konieczne wydatki, skarżąca wskazała niezbędne koszty związane z utrzymaniem swoim oraz posiadanej nieruchomości. Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2013r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oddalił wniosek skarżącej. W złożonym od powyższego postanowienia sprzeciwie skarżąca wniosła o uchylenie powyższego postanowienia w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2012 r. Nr 270 - zwanej dalej "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Zatem, w świetle art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie natomiast częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie są możliwości zarobkowe i sytuacja finansowa strony. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Dodatkowo podkreślić należy, że celem instytucji prawa pomocy jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Jak wynika z zawartych w przedłożonym przez skarżącego formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy informacji, skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, osiągając comiesięczny dochód z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł, jako posiadany majątek skarżąca zadeklarowała budynek wielolokalowy. Jako konieczne wydatki, skarżąca wskazała niezbędne koszty związane z utrzymaniem swoim oraz posiadanej nieruchomości. Średni miesięczny dochód przypadający na jednego członka rodziny wynosi [...] zł. Oznacza to, że strona skarżąca, uzyskując stały dochód, nawet przy stałych koniecznych wydatkach jest w stanie wygenerować środki na prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego na obecnym jego etapie. Zasadą postępowania administracyjnego jest to, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, o czym stanowi art. 199 p.p.s.a. Oczywiście brak możliwości poniesienia tych kosztów pozostawałby w sprzeczności z konstytucyjną zasadą prawa do sądu i ochrony swoich praw, jednakże, z uwagi na to, że w przypadku przyznania prawa pomocy, ciężar ponoszonych kosztów cedowany jest na Skarb Państwa, każdy wniosek winien być oceniany wnikliwie, przy wzięciu pod uwagę zasadniczego celu prawa pomocy, a tym jest dofinansowywanie z budżetu państwa osób, które nie mają możliwości zdobycia środków na swój udział w postępowaniu sądowym, przy czym brane pod uwagę okoliczności muszą mieć charakter obiektywny. Prawo pomocy w pierwszej kolejności winno być przyznawane osobom bezrobotnym, samotnym, bez stałego źródła dochodu i bez majątku. W omawianej sprawie taka sytuacja nie występuje. Wydatki przedstawione przez skarżącą stanowią comiesięczne konieczne wydatki, ponoszone w każdym gospodarstwie domowym, zwrócić uwagę należy przy tym, iż skarżąca nie jest obciążona żadnymi wierzytelnościami wymagającymi spłaty. Zważywszy, zatem na fakt, iż skarżąca dysponuje comiesięcznym dochodem w wysokości [...] zł, nie można przyjąć, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Reasumując, przyznanie prawa pomocy, jako forma dofinansowania z budżetu państwa, jest instytucją przyznawaną wyjątkowo i w szczególnych okolicznościach. Jak już wskazano na wstępie, okoliczności te muszą zostać przedstawione i udokumentowane przez stronę domagającą się przyznania prawa pomocy, skarżący natomiast, zdaniem Sądu, składając wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę, że pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy został prawomocnie oddalony, strona skarżąca przy ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna uprawdopodobnić, że nowy wniosek został spowodowany pogorszeniem się jej stanu majątkowego w stosunku do tego, jaki istniał i został już prawomocnym postanowieniem rozpoznany. Strona we wniosku, który wpłynął do Sądu 10 grudnia 2012 r. wskazała na stan dochodów, który nie uległ zmianie w stosunku do pierwszego wniosku. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia