II SA/Bd 679/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia odwołania postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] maja 2023 r. P. L. wniósł w imieniu B. S. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia odwołania. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia [...] lipca 2023r. wezwano podpisanego pod skargą P. L. do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni poprzez przedłożenie egzemplarza skargi podpisanego przez skarżącą B. S. wraz ze wskazaniem jej miejsca zamieszkania, a w razie jego braku – adresu do doręczeń. Jednocześnie P. L. został poinformowany o treści art. 35 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie P. L. wyjaśnił, że jego ciocia B. S. ma 99 lat i od początku 2022 r. przebywa w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym w Browinie. Podkreślił, że z uwagi na stan jej zdrowia nie jest w stanie samodzielnie myśleć i świadomie podejmować decyzje. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocenę merytorycznej zasadności skargi powinno zawsze poprzedzać badanie jej wymogów formalnych, w tym warunku dopuszczalności takiej skargi, a zatem ustalenie czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie skargi po terminie (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6), która występuje m.in. w razie niewyczerpania środków zaskarżenia. Dokonując oceny wywiedzionej skargi pod wyżej wskazanym kątem należy stwierdzić, że skarga ta podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga musi odpowiadać wymaganiom stawianym przez art. 46 p.p.s.a. wszystkim pismom w postępowaniu sądowym (tj. powinna zawierać oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, oznaczenie rodzaju pisma; osnowę wniosku lub oświadczenia, podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, wymienienie załączników, a także gdy jest pierwszym pismem w sprawie: oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku - adresu do doręczeń, lub siedziby i adresów stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku, lub numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku - numer identyfikacyjny REGON albo numer w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numer identyfikacji podatkowej strony wnoszącej pismo, niebędącej osobą fizyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania, oznaczenie przedmiotu sprawy) oraz zawierać dodatkowe elementy określone w art. 57 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. (wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy, określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego). Natomiast jeśli warunki formalne skargi nie zostaną spełnione, skarżący winien być w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a wezwany do ich uzupełnienia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi – art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r., I OSK 7/10, publ. LEX nr 578341 oraz internetowa Centralna Baza Orzecznictwa Sądów Administracyjnych). W badanej sprawie przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie podpisanego przez B. S. egzemplarza skargi, została wysłana do występującego w imieniu skarżącej P. L. i doręczona w dniu [...] sierpnia 2023 r. W zakreślonym przez Sąd terminie braki formalne skargi nie zostały uzupełnione. P. L. nadesłał wprawdzie pismo z dnia [...] sierpnia 2023 r., w którym wyjaśnił, że z uwagi na stan zdrowia skarżącej nie jest ona w stanie złożyć samodzielnie podpisu pod skargą i świadomie podejmować decyzje. W związku z powyższym wniósł o rozpatrzenie skargi bez jej podpisu. Niemniej jednak nie można uznać aby braki formalne zostały uzupełnione. Podpis bezpośrednio pod pismem w postępowaniu potwierdza, że pismo to pochodzi od osoby podpisującej je i sankcjonuje jej wolę dokonania czynności w postępowaniu. Nie budzi zatem wątpliwości, że gdy pismo sporządza osoba fizyczna we własnym imieniu bądź działając jako pełnomocnik czy przedstawiciel ustawowy, to ona musi je podpisać. Niezbędnym elementem każdego pisma jest umieszczenie bezpośrednio pod jego treścią podpisu osoby, która takie pismo składa do sądu. Niewątpliwie niepodpisanie skargi stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie jej dalszego biegu. W konsekwencji, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji.