II SA/Bd 680/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2019 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Szefa [...] Sztabu Wojskowego w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do wojskowej komisji lekarskiej w celu orzeczenia zdolności do czynnej służby wojskowej oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2019 r. skarżący J. B. zwrócił się do Wojskowego Komendanta Uzupełnień w B. o ponowne skierowanie na ponowną komisję lekarską w celu ustalenia kategorii zdrowia, w celu sprostowania nieprawdziwej kategorii. Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] Wojskowy Komendant Uzupełnień w B. odmówiła skierowania skarżącego do wojskowej komisji lekarskiej w celu orzeczenia zdolności do czynnej służby wojskowej. Wskazując, że ostatecznym orzeczeniem z dnia [...] lutego 2008 r. Powiatowej Komisji Lekarskiej Nr [...] w B. skarżący został uznany za trwale i całkowicie niezdolnego do czynnej służby wojskowej poprzez zaliczenie do kategorii E oraz, że orzeczenie to jest wiążące dla Wojskowego Komendanta Uzupełnień w B., organ stwierdził, że w tych okolicznościach w świetle art. 29 ust. 3a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1459 ze zm., dalej powoływanej jako "ustawa z dnia 21 listopada 1967 r.") nie było podstawa i możliwości skierowania skarżącego do wojskowej komisji lekarskiej, gdyż ma on ma ustaloną ostatecznym orzeczeniem kategorię E. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym wskazał, że chciał odwołać się od ww. orzeczeniem z dnia [...] lutego 2008 r. Powiatowej Komisji Lekarskiej Nr [...] w B., ale nie pozwoliła mu na to zła kondycja psychiczna oraz namowa i naciski ojca, że chce on sprostować całą sytuację i wskazane orzeczenie oraz, że jest w stanie przedłożyć opinię o stanie zdrowia psychicznego i fizycznego albo stawić się ponownie na komisję lekarską. Po rozpatrzeniu ww. odwołania Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, stwierdzając że organ I instancji prawidłowo odmówił skierowania skarżącego do komisji lekarskiej. Powołując się na treść przepisów art. 29 ust. 3a i 28 ust. 4c ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. oraz okoliczność, że skarżący ma ustaloną ostatecznym orzeczeniem kategorię E, organ II instancji wskazał, że z jednoznacznej treści przywołanych przepisów wynika, że osoby, co do których ostatecznie ustalono kategorię E nie mogą ponownie stanąć przed powiatową, jak i przed wojskową komisją lekarską. Na powyższą decyzję organu II instancji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wskazując, że złożony przez niego wniosek o ponowne skierowania do komisji lekarskiej miał na celu nie tylko ustalenie jego aktualnego stanu zdrowia, ale także poddanie weryfikacji słuszności orzeczenia z dnia [...] lutego 2008 r. i przyznania kategorii E, gdyż może być ono obarczone błędem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa"), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowią przepisy ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. Na wstępie stwierdzić należy, że orzekającemu w niniejszej sprawie Wojskowemu Komendantowi Uzupełnień w B. przysługuje kompetencja do kierowania osób do komisji lekarskich celem wydania orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej czy jego zmiany (art. 24 ust. 2, art. 28 ust. 4b w zw. z ust. 4c, art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r.). Zgodnie jednak z art. 28 ust. 4c ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. do powiatowej komisji lekarskiej nie kieruje się osób, wobec których wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E. Natomiast stosowanie do art. 29 ust. 3a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. w czasie pokoju nie kieruje się do wojskowej komisji lekarskiej osoby, wobec której wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej E. Taką kategorię zdolności posiada w niniejszej sprawie skarżący. Zdolność do czynnej służby wojskowej skarżącego w postaci kategorii E została bowiem ustalona ostatecznym orzeczeniem z dnia [...] lutego 2008 r. Powiatowej Komisji Lekarskiej Nr [...] w B.. Skarżący jako osoba o kategorii zdolności E, czyli w rozumieniu art. 30a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r., osoba trwale i całkowicie niezdolna do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, nie może być skierowany w czasie pokoju przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień do wojskowej komisji lekarskiej (art. 29 ust. 3a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r.). Posiadając taką kategorię nie może być on także skierowany przez wskazany organ do powiatowej komisji lekarskiej (art. 28 ust. 4c w zw. z ust. 4b ustawy z dnia 21 listopada 1967 r.). W przedmiotowej sprawie, zdaniem Sądu, organ II instancji nie naruszył treści przepisu art. 29 ust. 3a i art. 28 ust. 4c ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. stwierdzając, że skoro skarżący posiada kategorię E stwierdzoną ostatecznym orzeczeniem z dnia [...] lutego 2008 r. Powiatowej Komisji Lekarskiej Nr [...] w B. to w tych okolicznościach nie było możliwości skierowania jego ani do powiatowej, ani do wojskowej komisji lekarskiej celem ponownego ustalenia kategorii zdolności do służby wojskowej. W tym miejscu należy podkreślić, że skarżący wniosek, którym zainicjował przedmiotowe postępowanie, skierował do Wojskowego Komendanta Uzupełnień w B., który jak zaznaczono jest właściwy i kompetentny do kierowania osób do komisji lekarskich celem wydania orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej czy jego zmiany. W złożonym wniosku skarżący wskazał, że wnosi o ponowne skierowanie na ponowną komisję lekarską w celu m.in. ustalenia kategorii zdrowia. W odwołaniu od decyzji organu I instancji powołał się na możliwość przedłożenia opinii o stanie zdrowia psychicznego i fizycznego, a zatem na dowody, które dotyczą aktualnego stanu zdrowia. Ponadto w skardze skarżący podniósł, że wniosek o skierowanie na ponowną komisję lekarską miał na celu nie tylko, a więc między innymi, ustalenie aktualnego stanu zdrowia. Nie zakwestionował on także przed organami zastosowanego przez nie trybu rozpatrzenia złożonego przez niego wniosku o ponowne skierowanie na komisję lekarską. W tych okolicznościach, uwzględniając fakt, że organ II instancji wskazał w zaskarżonej decyzji na brak podstaw do skierowania skarżącego również do powiatowej komisji lekarskiej, co uzasadnił odpowiednią podstawą prawną, Sąd uznał zaskarżoną decyzję za odpowiadającą prawu. Jednocześnie wyjaśnić należy, że ustawodawca w sposób zasadniczy zróżnicował sytuację prawną osób mających kategorię A lub B oraz D lub E w zakresie trybu zmiany posiadanej kategorii. Wniosek podmiotu zainteresowanego zmianą kategorii może być skutecznym narzędziem do zmiany ostatecznego orzeczenia ustalającego kategorię zdolności do służby wojskowej A lub B. Natomiast osobom, wobec których wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E ustawa odmawia prawa skierowania wniosku o zmianę tego orzeczenia. Wobec takich osób tj. mających kategorię D lub E może zostać jedynie wszczęte z urzędu przez przewodniczącego powiatowej komisji lekarskiej postępowanie w sprawie zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, jeżeli ostateczne orzeczenie o stopniu zdolności tych osób do czynnej służby wojskowej zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa (art. 28 ust. 4d ustawy z dnia 21 listopada 1967 r.). W takiej sytuacji asumpt do wszczęcia z urzędu takiego postępowania może również wynikać z informacji czy wniosków pochodzących od innych instytucji, organów czy podmiotów (a więc i skarżącego), w tym i od osoby zainteresowanej. Zauważyć jednak należy, że powodem wszczęcia z urzędu takiego nadzwyczajnego trybu postępowania mogą być wyłącznie wady tkwiące w ostatecznym orzeczenia o stopniu zdolności do czynnej służby wojskowej, w tym wypadku w orzeczeniu z dnia [...] lutego 2008 r. Zatem w takim przypadku istotne są okoliczności, w tym związane ze stanem zdrowia, istniejące w dniu wydawania kontestowanego orzeczenia. W niniejszej sprawie, jak wykazano, skarżący skonstruował wniosek i wyrażał stanowisko w sprawie, w taki sposób, który uprawniał i stanowił podstawę do jego weryfikacji w trybie właściwym dla rozpatrzenia wniosku przez kompetentny i właściwy organ (Wojskowego Komendanta Uzupełnień w B., Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego) w zakresie kierowania osób do komisji lekarskich celem ponownego ustalenia kategorii zdrowia, tj. zdolności do służby wojskowej i zmiany posiadanej kategorii zdrowia. Dlatego też Sąd uznał, zaskarżoną decyzję za odpowiadającą prawu. Stanowisko skarżącego, że w jego wniosku zawarty został również postulat weryfikacji orzeczenia z dnia [...] lutego 2008 r. w trybie nadzwyczajnym, o którym mowa w art. 28 ust. 4d ustawy z dnia 21 listopada 1967 r., może stanowić jedynie podstawę do zarzucenia organowi naruszenia art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) poprzez brak przekazania wniosku skarżącego w tym zakresie podmiotowi właściwemu, tj. przewodniczącemu powiatowej komisji lekarskiej, co jednak nie ma wpływu na legalność wydanych w sprawie decyzji. W tym stanie rzeczy, uwzględniając wszystkie wskazane powyżej okoliczności, Sąd uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem, na podstawie art. 151 ppsa orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi.