II SA/Bd 681/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. znak [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej powoływana jako kpa) w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 475 ze zm., dalej powoływana jako ustawa o promocji zatrudnienia) po rozpatrzeniu odwołania J. G. (dalej określany jako Skarżący) od decyzji Starosty R. z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w sprawie ustalono, iż Skarżący został zarejestrowany w PUP w R. w dniu 16.01.2023 r. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Decyzją Starosty R. z dnia [...].02.2023 r. przyznano Skarżącemu prawo do stypendium od 1.02.2023 r. w okresie odbywania stażu. W dniu 14.09.2024 r. Skarżący otrzymał kolejne skierowanie do odbycia stażu. Okres odbywania stażu został ustalony od 14.09.2023 r. do 13.03.2024 r. W dniu 13.03.2024 r. Skarżący zgłosił się do urzędu w celu podsumowania stażu. Z uwagi na fakt, że Powiatowy Urząd Pracy w R. wszedł w posiadanie informacji, że Skarżący jest studentem, został on zobligowany do dostarczenia stosownego dokumentu potwierdzającego rodzaj studiów. W dniu 15.03.2024 r. wpłynęło zaświadczenie z Uniwersytetu [...] w T., z którego wynika, że od 1.10.2023 r. Skarżący jest studentem Wydziału [...], studia stacjonarne drugiego stopnia. Z treści zaświadczenia wynikało ponadto, że otrzymał zgodę na indywidualną organizację studiów w okresie odbywania stażu od 14.09.2023 r. do 13.03.2024 r. z możliwością jej przedłużenia. Okoliczność powyższa sprawiła, że Starosta R. [...] kwietnia 2024 r. wydał decyzję nr [...] orzekającą o utracie przez Skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 1.10.2023 r. z powodu podjęcia nauki w systemie dziennym. Od tej decyzji Skarżący wniósł odwołanie, w którym m.in. wskazał "(...) jako student posiadający IOS - Indywidualną Organizację Studiów, nie uczęszczam na zajęcia w tygodniu (od poniedziałku do piątku), a wszelkie sprawy związane z tokiem studiów organizuję w sposób indywidualny w czasie osobistych konsultacji z wykładowcami w godzinach odbywania stażu, telefonicznie oraz poprzez pocztę elektroniczną Uniwersyteckiego Systemu Obsługi Studiów (USOS), nie uczęszczając na zajęcia w dni powszednie, w godzinach pracy, co zupełnie nie koliduje z moimi obowiązkami stażysty. Większość zaliczeń nie wymaga osobistego kontaktu z wykładowcami, gdyż są one uzyskiwane poprzez przygotowane przeze mnie prace pisemne przesyłane za pomocą systemu USOS. (...) jako osoba bezrobotna nie mógłbym podjąć studiów na kierunku historia w trybie zaocznym, ponieważ nigdzie na terenie województwa [...] ten kierunek nauki nie jest realizowany w trybie zaocznym, a w związku z tym jedynym rozwiązaniem było podjęcie nauki w systemie stacjonarnym w trybie Indywidualnej Organizacji Studiów". Przystępując do rozpoznania odwołania, Wojewoda wskazał, że rejestracja osoby bezrobotnej następuje przez dokonanie czynności o charakterze materialno- technicznym, która nie podlega przepisom kpa. Przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie określają obowiązku rejestracji osoby bezrobotnej. O tym, w jakim czasie, w jakiej sytuacji i czy taka potrzeba występuje, postanawia wyłącznie osoba, która chce uzyskać status bezrobotnego. Rejestracja w urzędzie pracy jest czynnością dobrowolną i następuje w dniu przedłożenia kompletu dokumentów wymaganych do rejestracji. Skarżący taką gotowość wykazał w dniu 16.01.2023 r., zgłaszając się do PUP w R. z kompletem dokumentów do rejestracji. W aktach sprawy znajduje się dokument pn. "Informacja dla osób zgłaszających się do pup w celu rejestracji jako osoba bezrobotna", z treści którego wynika, że o warunkach, jakie należy spełnić, aby posiadać status bezrobotnego. Skarżący został pouczony o tym w dniu 16.01.2023 r. Podstawę materialno-prawną przedmiotowej sprawy stanowi art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, zgodnie z którym za bezrobotnego uważa się m.in. osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie nieuczącą się w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych. Pojęcie bezrobotnego ograniczone zostało tylko do wskazanych przez ustawodawcę osób, do których mają zastosowanie przepisy ustawy o promocji zatrudnienia. Jednocześnie uczyniono wyraźne zastrzeżenie, że ze stanu tego mogą korzystać tylko osoby pozostające poza zatrudnieniem lub niewykonujące innej pracy zarobkowej, zdolne i gotowe do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli są osobami niepełnosprawnymi, zdolne i gotowe do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczące się w szkole, z wyjątkiem uczących się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły oraz uczącej się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej, lub w szkole wyższej, gdzie studiują na studiach niestacjonarnych. Z treści powyższej ustawowej definicji "bezrobotnego" bezspornie wynika, że nie może nabyć prawnego statusu osoby bezrobotnej osoba ucząca się w szkole wyższej w trybie studiów stacjonarnych. Formalnie Skarżący jest taką osobą w sposób nieprzerwany od 1.10.2023 r., a zatem posiadanie statusu osoby studiującej, z wyjątkiem studiów niestacjonarnych, skutkuje albo niemożliwością zarejestrowania się w charakterze bezrobotnego, albo też stanowi przesłankę utraty tego statusu. Skoro ustawa o promocji zatrudnienia nie zawiera definicji studiów stacjonarnych i niestacjonarnych, to w kwestii tej należało odwołać się do przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 742). Przepis art. 63 tej ustawy wymienia jako formy studiów - studia stacjonarne i niestacjonarne, a art. 63 ust. 1 pkt 1 definiuje studia stacjonarne jako formę studiów wyższych, w ramach których co najmniej połowa punktów ECTS objętych programem studiów jest uzyskiwana w ramach zajęć z bezpośrednim udziałem nauczycieli akademickich lub innych osób prowadzących zajęcia i studentów. Ponadto, w art. 63 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy stwierdzono, że studia niestacjonarne stanowią formę studiów wyższych, wskazanych w uchwale senatu, w ramach których mniej niż połowa punktów ECTS objętych programem studiów może być uzyskiwana z bezpośrednim udziałem nauczycieli akademickich lub innych osób prowadzących zajęcia i studentów. W świetle ust. 3 tego przepisu zajęcia na studiach stacjonarnych są prowadzone odrębnie od zajęć na studiach niestacjonarnych. Studia niestacjonarne są więc inną formą studiów niż studia stacjonarne. W świetle tych definicji błędne jest więc przekonanie Skarżącego, że uzyskanie zgody od władz uczelni na Indywidualną Organizację Studiów (IOS) miało wpływ na zmianę formy kształcenia ze stacjonarnej na niestacjonarną. Analiza akt sprawy wykazała, że Skarżący od 1.10.2023 r. posiada status studenta studiów stacjonarnych. Urząd pracy powziął informację o tym fakcie dopiero w dniu 15.03.2024 r., analizując treść zaświadczenia z uczelni. Poza sporem pozostaje więc, że z tej przyczyny od 1.10.2023 r. Skarżący nie spełniał warunków pozwalających na zachowanie statusu osoby bezrobotnej. Wobec tego trafne jest stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że w przedmiotowej sprawie okolicznością wyłączającą możliwość podsiadania statusu osoby bezrobotnej było posiadanie przez Skarżącego statusu studenta studiów stacjonarnych, a wykreślenie z rejestru bezrobotnych powinno nastąpić w dniu 1.10.2023 r. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna ze stanem faktycznym i obowiązującym stanem prawnym. Skargę na ww. decyzję złożył Skarżący. W jej uzasadnieniu wskazał, że organ nie wziął pod uwagę jego wyjaśnień, że jako student posiadający IOS nie uczęszcza na zajęcia w tygodniu (od poniedziałku do piątku), a wszelkie sprawy związane z tokiem studiów organizowałem w sposób indywidualny w czasie osobistych konsultacji z wykładowcami po godzinach odbywania stażu, telefonicznie oraz poprzez pocztę elektroniczną Uniwersyteckiego Systemu Obsługi Studiów (USOS), nie uczęszczając na zajęcia w dni powszednie, w godzinach pracy, co zupełnie nie kolidowało z obowiązkami stażysty. Większość zaliczeń nie wymagała osobistego kontaktu z wykładowcami, gdyż były one uzyskiwane poprzez prace pisemne przesyłane za pomocą systemu USOS. Prawo o szkolnictwie wyższym w art. 2 pkt 12 stanowi "studia stacjonarne - formę studiów wyższych, w której co najmniej połowa programu kształcenia jest realizowana w postaci zajęć dydaktycznych wymagających bezpośredniego udziału nauczycieli akademickich i studentów". Należy przez to rozumieć, że w myśl ustawy studiami stacjonarnymi są studia, które wymagają obecności studenta na co najmniej połowie zajęć dydaktycznych związanych z programem kształcenia, co jednoznacznie wskazuje, że studia stacjonarne w systemie IOS nie znajdują się w tej kategorii. Ustawa o szkolnictwie wyższym nie zawiera definicji Indywidualnej Organizacji Studiów, których charakter powoduje, że studia w trybie stacjonarnym IOS realizowane są w praktyce w trybie zaocznym, a nie w trybie stacjonarnym. Ponadto, w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia wymienione są jako dozwolone wszelkie formy nauki, niewymagające od osoby obecności w trakcie godzin pracy, w dni robocze, co uniemożliwiałoby osobie takiej podjęcie pracy. Z całą stanowczością wysnuć należy wobec tego wniosek, że ratio legis ww. przepisu jest takie, aby osoba zarejestrowana w urzędzie pracy jako bezrobotna była gotowa do podjęcia pracy w przyjętych godzinach pracy od poniedziałku do piątku. Pomimo niewymienienia więc w tej ustawie definicji studiów stacjonarnych w systemie IOS wykładnia funkcjonalna prowadzi do wniosku, że będąc osobą mogącą przystąpić do pracy, a ponadto nienagannie wykonującą czynności służbowe podczas odbywanego w tym czasie stażu, spełniał ponad wszelką wątpliwość zawarte w ww. przepisie kryteria, dające podstawę do uznania go za osobę bezrobotną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Stan faktyczny był w sprawie bezsporny i spór ograniczał się do oceny, czy organ prawidłowo uznał, że Skarżący nie spełnia wymogów stawianych przez art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym bezrobotnym jest osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g oraz i-m oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3, 4 i 4a, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkołach dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły oraz uczącej się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej, lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Organ zarzucił Skarżącemu, że jako student studiów dziennych stacjonarnych nie może być uznany za bezrobotnego w świetle treści cyt. przepisu. Sąd w pełni podziela w tym zakresie stanowisko organu. Nie ulega wątpliwości to, że Skarżący studiował na studiach stacjonarnych w rozumieniu art. 63 ust. 1 pkt 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którym studia są prowadzone w formie studiów stacjonarnych, w ramach których co najmniej połowa punktów ECTS objętych programem studiów jest uzyskiwana w ramach zajęć z bezpośrednim udziałem nauczycieli akademickich lub innych osób prowadzących zajęcia i studentów. W myśl zasady clara non sunt interpretanda jasne przepisy prawa nie wymagają interpretacji. Okoliczność takiego zorganizowania sobie zajęć na studiach w ramach IOS, który pozwalał Skarżącemu na pracę od poniedziałku do piątku, nie zmienia oczywistego faktu, że Skarżący był studentem studiów stacjonarnych, co stanowi o braku możliwości uznania go za bezrobotnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia. Szczególnego podkreślenia wymaga przy tym okoliczność, że Skarżący został pouczony o treści art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, co dodatkowo przesądza o prawidłowości zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Skoro, co wynika z wcześniejszych rozważań, Skarżący nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt, tym samym prawidłowo orzeczono o utracie przez niego statusu osoby bezrobotnej z dniem 1.10.2023 r., tj. w dacie, w której podjął on studia stacjonarne. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić trzeba, że zarzuty skargi były bezzasadne i skarga w oparciu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) podlegała oddaleniu. R. Owczarzak J. Wichrowski M. Pawełczak