II SA/Bd 682/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-08-02
Skład orzekający: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski, Sędzia WSA Wojciech Jarzembski, Sędzia WSA Małgorzata Włodarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierzowi zawodowemu, który został zwolniony z zawodowej służby wojskowej na skutek nieobecności w służbie, przysługuje dodatkowe uposażenie roczne za rok, w którym nastąpiło zwolnienie, pomimo nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie?Ratio decidendi
Dodatkowe uposażenie roczne nie przysługuje żołnierzowi zawodowemu, który był nieobecny w służbie przez okres dłuższy niż dwa dni robocze w ciągu roku, jeśli ta nieobecność nie została usprawiedliwiona w prawem przewidziany sposób. Usprawiedliwienie nieobecności z powodu choroby wymaga przedstawienia zaświadczenia lekarskiego wystawionego na odpowiednim druku, zgodnie z przepisami.Stan faktyczny
Skarżący, K. S., został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 marca 2011 r. z powodu nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania mu dodatkowego uposażenia rocznego za 2011 r., powołując się na przepis o nieusprawiedliwionej nieobecności. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że przedstawione przez skarżącego zaświadczenie lekarskie nie było wystarczające do usprawiedliwienia nieobecności. Skarżący wniósł skargę do WSA, argumentując, że jego nieobecność była usprawiedliwiona, a brak winy został potwierdzony przez prokuraturę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Bartosz Kornalewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania dodatkowego uposażenia rocznego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...], Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w B. (dalej jako "Szef IWSZ"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. S. utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego (dalej jako "Dowódca ŚOW") z dnia [...], nr [...], w sprawie odmowy przyznania dodatkowego uposażenia rocznego za 2011 r.
W/w rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
Rozkazem personalnym z dnia [...], nr [...], Dowódca ŚOW, działając na podstawie art. 111 pkt 16, art. 115 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.s.w.ż.z.", oraz § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2008 r., Nr 23, poz. 137 ze zm.), orzekł w pkt 8 o zwolnieniu st. szer. K. S. z zawodowej służby wojskowej i przeniesieniu go do rezerwy wskutek nieobecności w służbie jednorazowo przez okres trzech dni roboczych, która nie została usprawiedliwiona, określając, iż zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nastąpi z dniem 31 grudnia 2010 r. W/w rozkaz personalny został zmieniony rozkazem personalnym z dnia [...], nr [...], w zakresie daty zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej - określono, iż zwolnienie nastąpi z dniem 31 marca 2011 r.
Decyzją z dnia [...], nr [...], Dowódca ŚOW, działając na podstawie art. art. 73 ust. 1 pkt 9, art. 83 ust. 1 i 4 pkt 2, art. 95 pkt 3 i art. 104 ust. 2 u.s.w.ż.z. oraz § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 kwietnia 2004 r. w sprawie przyznawania żołnierzom zawodowym dodatkowego uposażenia rocznego (Dz. U. z 2004 r., Nr 108, poz. 1146), po rozpatrzeniu sprawy z urzędu odmówił przyznania st. szer. K. S. w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 marca 2011 r. dodatkowego uposażenia rocznego za 2011 r.
W uzasadnieniu w/w decyzji organ I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 83 ust. 2 u.s.w.ż.z. w razie pełnienia przez żołnierza zawodowego zawodowej służby wojskowej przez część roku kalendarzowego dodatkowe uposażenie roczne przysługuje w wysokości proporcjonalnej do liczby miesięcy kalendarzowych, za które żołnierzowi przysługiwało uposażenie miesięczne w pełnej wysokości. Jednakże w myśl art. 83 ust. 4 pkt 1 u.s.w.ż.z. dodatkowe uposażenie roczne nie przysługuje w przypadku nieobecności żołnierza zawodowego w służbie przez okres dłuższy niż dwa dni robocze w ciągu roku, która nie została usprawiedliwiona. Wskazując na powyższe regulacje ustawowe Dowódca ŚOW stwierdził, że st. szer. K. S. był nieobecny w służbie w 2011 r. powyżej dwóch dni roboczych (od 07 stycznia do 07 lutego 2011 r.) i nieobecność ta nie została usprawiedliwiona, w związku z czym nie przysługuje mu prawo do dodatkowego uposażenia rocznego za 2011 r.
Od decyzji Dowódcy ŚOW K. S. odwołał się do Szefa IWSZ, wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Odwołujący się zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
– naruszenie art. 83 ust. 4 pkt. 2 u.s.w.ż.z. poprzez jego błędną
wykładnię i zastosowanie w sprawie odwołującego, poprzez wadliwe przyjęcie, że nieobecność odwołującego w okresie od 7 stycznia do 7 lutego 2011 r. nie została przez niego usprawiedliwiona, przy jednoczesnym wskazaniu przez odwołującego okoliczności faktycznych oraz dowodów z dokumentów, które przeczą ustalonemu przez organ I instancji stanowi faktycznemu;
– naruszenie art. 93 ust. 1-3 u.s.w.ż.z. poprzez jego wadliwe i bezpodstawne zastosowanie, wynikiem czego doszło do naruszenia przez organ art. 73 ust. 1 u.s.w.ż.z. poprzez bezpodstawne dokonanie potrącenia świadczeń finansowych za okres od 7 stycznia 2011 r. do 7 lutego 2011 r.
Strona podniosła, iż w jej przypadku nie została spełniona przesłanka nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie, ponieważ przedstawił dokumentację medyczną, która w pełni potwierdza, że w okresie o którym mowa w decyzji leczył się stale, korzystając z pomocy lekarskiej. Nieobecność w służbie została usprawiedliwiana w sposób zgodny z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia pracy z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie orzekania o czasowej niezdolności do pracy (Dz. U. z 2005 r., Nr 145, poz. 1219), tj. na podstawie dostępnej dokumentacji medycznej (lekarskiej) wytworzonej przez lekarza prowadzącego tok leczenia oraz wydanych zaświadczeń lekarskich o stanie zdrowia badanego. W związku ze zwolnieniem ze służby nie było natomiast potrzeby, aby lekarz prowadzący tok leczenia wystawiał zaświadczenie o czasowej niezdolności do pełnienia służby na druku L-4. Ponadto żołnierz zaznaczył, iż nie był świadomy faktu uchylenia przez Dowódcę ŚOW rozkazu personalnego o zwolnieniu go z zawodowej służby wojskowej, bowiem rozkaz personalny w tej sprawie został wydany w dniu [...], a doręczony mu w dniu 10 lutego 2011 r., dlatego też nie może odpowiadać na zasadzie winy za nieobecność w służbie od 7 stycznia 2011 r. do 7 lutego 2011 r.
Po rozpatrzeniu odwołania K. S. Szef IWSZ wydał wskazaną na wstępie decyzję nr [...] z dnia [...] utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z dokumentów wynika, iż odwołujący się pozostawał nieprzerwanie na zwolnieniu lekarskim w okresie od 27 września 2010 r. do 6 stycznia 2011 r., a następnie od 8 lutego do 31 marca 2011 r. Kwestią sporną pozostaje nieobecność odwołującego się w okresie od 7 stycznia do 7 lutego 2011 r., za który to okres przedstawiono jedynie zaświadczenie lekarskie, a nie zwolnienie wystawione na odpowiednim druku, określonym przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich, wzoru zaświadczenia lekarskiego i zaświadczenia lekarskiego wydanego w wyniku kontroli lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 1999 r., Nr 65, poz. 741 ze zm.). Zdaniem organu II instancji zwykłe zaświadczenie lekarskie nie stanowi prawidłowej podstawy do usprawiedliwienia nieobecności w służbie żołnierza zawodowego.
Szef IWSZ zauważył również, że odrębnym zagadnieniem pozostaje kwestia czy nieobecność żołnierza w służbie w tym okresie była zawiniona. Wojskowa Prokuratura Garnizonowa we W. postanowieniem z dnia [...] (sygn. akt: [...]) odmówiła wszczęcia dochodzenia w sprawie samowolnego pozostawania poza terenem JW [...] w O. w okresie od 7 stycznia do 7 lutego 2011 r. przyjmując, że czynu zabronionego nie popełniono, ponieważ żołnierz pozostawał w błędzie co do okoliczności stanowiącej jego znamię. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że K. S. w związku z otrzymaniem w dniu 3 stycznia 2011 r. rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] uznał, że został skutecznie zwolniony z zawodowej służby wojskowej, w związku z czym nie ma obowiązku stawienia się w jednostce ani usprawiedliwienia nieobecności, a jego postępowanie nie wynikało ze złej woli.
W opinii organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie istotne znaczenie ma jednak treść art. 83 ust. 4 u.s.w.ż.z., zgodnie z którym dodatkowe uposażenie roczne nie przysługuje w przypadku nieobecności żołnierza zawodowego w służbie przez okres dłuższy niż dwa dni robocze w ciągu roku, która nie została usprawiedliwiona. Przepis ten nie precyzuje czy sankcja w postaci nieprzyznania żołnierzowi dodatkowego uposażenia rocznego dotyczy wyłącznie zawinionej nieobecności. Powyższe zdaniem Szefa IWSZ przesądza o zgodności z prawem decyzji Dowódcy ŚOW.
Na ostateczną decyzję Szefa IWSZ K. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagając się uchylenia w całości zarówno zaskarżonej decyzji jaki i poprzedzającego ją rozstrzygnięcia Dowódcy ŚOW. Zaskarżonym decyzjom zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błąd w ustaleniach faktycznych, co skutkowało nieuzasadnionym i wadliwym pozbawieniem skarżącego wypłaty określonej części nagrody rocznej za 2011 r. oraz wstrzymaniem wypłaty należności finansowych za okres od 7 stycznia 2011 r. do 31 stycznia 2011 r. oraz od 1 lutego 2011 r. do 7 lutego 2011 r., pomimo tego, że nieobecność st. szer. K. S. w służbie została usprawiedliwiona z uwagi na brak jego winy, co zostało potwierdzone w toku postępowania toczącego się przed Wojskową Prokuraturą Garnizonową we W. Ponadto skarżący powołał zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej.
Skarżący podtrzymując stanowisko zawarte w treści odwołania podkreślił, iż nigdy nie doszło do jego zawinionej nieobecności w służbie, zaś dowody przedstawione i dopuszczone w toku postępowania administracyjnego bezsprzecznie dowodzą, że nieobecność ta została usprawiedliwiona. Okoliczność, że z prawnego punktu widzenia nie ma fizycznej możliwości wystawienia za okres ten zaświadczenia na druku L-4, przy jednoczesnym jej usprawiedliwieniu w inny możliwy sposób oraz ustaleniu, że winę w tej sprawie ponosi wyłącznie organ administracji publicznej, nie może powodować ujemnych skutków dla skarżącego, który jedynie dostosował się do pouczenia i treści otrzymanego uprzednio rozkazu personalnego.
W odpowiedzi na skargę Szef IWSZ wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do treści przepisu, art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.
Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa.
Zgodnie z art. 83 ust. 4 pkt 1 u.s.w.ż.z. dodatkowe uposażenie roczne nie przysługuje w przypadku nieobecności żołnierza zawodowego w służbie przez okres dłuższy niż dwa dni robocze w ciągu roku, która nie została usprawiedliwiona. Stwierdzenie, iż cytowany przepis winien być zastosowany w okolicznościach kontrolowanej sprawy wymagał przede wszystkim ustalenia czy skarżący w okresie od 7 stycznia do 7 lutego 2011 r. był żołnierzem zawodowym "w służbie", a jeżeli tak – czy jego nieobecność w służbie przez okres dłuższy niż dwa dni została usprawiedliwiona w prawem przewidziany sposób.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na tryb zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Jak wynika z treści decyzji – rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego z dnia [...] – skarżący został zwolniony ze służby wskutek nieobecności w służbie jednorazowo przez okres trzech dni roboczych, która nie została usprawiedliwiona. Jest to przesłanka zwolnienia ze służby, o której mowa w art. 111 pkt 16 u.s.w.ż.z. Stosownie do art. 115 ust. 4 w związku z art. 115 ust. 1 i 2 u.s.w.ż.z. – w takim przypadku zwolnienie z zawodowej służby wojskowej następuje z dniem określonym w decyzji właściwego organu. Należy mieć jednak na uwadze, że aby nastąpił skutek o którym mowa w art. 115 ust. 4 u.s.w.ż.z., tj. zwolnienie ze służby z dniem wskazanym w decyzji zwalniającej (bez względu, czy data ta została prawidłowo wskazana) owa decyzja musi wejść do obrotu prawnego, tj. powinna być to decyzja ostateczna ewentualnie powinna być to decyzja opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności. Do momentu w którym decyzja o zwolnieniu nie stała się wykonalna, żołnierz, do którego decyzja ta została skierowana, nadal jest "w służbie" i winien stosować się do wszystkich obowiązków nałożonych prawem na żołnierzy zawodowych.
Bezsporne pomiędzy stronami w sprawie jest, iż ww. decyzja z dnia [...] została doręczona skarżącemu dnia 3 stycznia 2011 r. W braku złożenia odwołania stała się ona ostateczna z dniem 17 stycznia 2011 r. Do tego dnia skarżący winien zatem usprawiedliwiać swoją nieobecność w służbie tak jak każdy inny żołnierz zawodowy, zwłaszcza że nie kwestionował w drodze odwołania w jaki sposób ma być po dniu 17 stycznia 2011 r. wykonywana decyzja stwierdzająca, iż doszło do jego zwolnienia niejako z datą "wsteczną" względem doręczenia decyzji i momentu jej ostateczności tj. od dnia 31 grudnia 2010 r. Późniejsze skorygowanie daty zwolnienia ze służby w drodze rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego z dnia [...] (określającego datę zwolnienia na dzień 31 marca 2011 r.) nie ma znaczenia dla oceny jakie obowiązki ciążyły na skarżącym do momentu ostateczności decyzji z dnia [...].
Uznanie, iż nieobecność żołnierza zawodowego w służbie z powodu choroby jest usprawiedliwiona winno uwzględniać treść art. 60b u.s.w.ż.z., zgodnie z którym zwolnienie żołnierza zawodowego od zajęć służbowych z powodu choroby następuje na podstawie zaświadczenia lekarskiego wystawionego zgodnie z art. 55 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2010 r., Nr 77, poz. 512), co oznacza, iż zaświadczenie lekarskie powinno być wydane zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 27 lipca 1999 r. (Dz. U. Nr 65, poz. 741; z późn. zm.) na formularzu, według wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia. Zdaniem Sądu tylko przedstawienie tego rodzaju zaświadczenia pozwala uznać, że nieobecność żołnierza zawodowego w służbie z powodu choroby jest usprawiedliwiona. Skarżący takowego zaświadczenia za okres od 7 do 17 stycznia 2011 r. nie przedstawił, zatem zasadnie organy oceniły, iż zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 83 ust. 4 pkt 1 u.s.w.ż.z.
W przepisach prawa, a w szczególności w przepisach u.s.w.ż.z. brak jest przepisu, stwierdzającego iż w powyższej ocenie rozstrzygające organy administracji są związane uprzednim rozstrzygnięciem innego organu jakim jest prokurator.
Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 93 ust. 1 - 3 u.s.w.ż.z. poprzez wstrzymanie wypłaty skarżącemu należności finansowych za okres od 7 stycznia 2011 r. do 31 stycznia 2011 r. oraz od 1 lutego 2011 r. do 7 lutego 2011 r. Zaskarżona decyzja nr [...] z dnia [...] została wydana wyłącznie w przedmiocie przyznania dodatkowego uposażenia rocznego, brak w niej rozstrzygnięcia dotyczącego wstrzymania wypłaty.
Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło