II SA/Bd 685/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi P. L. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na powtarzanie I roku studiów, ustalenia opłaty za powtarzanie zajęć dydaktycznych, zgody na udział w zajęciach II roku oraz Indywidualny Program Studiów postanawia odmówić przywrócenia terminu. Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę P. L. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], w przedmiocie skierowania na powtarzanie I roku studiów, ustalenia opłaty za powtarzanie zajęć dydaktycznych, zgody na udział w zajęciach II roku oraz Indywidualny Program Studiów. Od powyższego wyroku P. L. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która została sporządzona przez adwokata ustanowionego dla skarżącego w ramach przyznanego mu prawa pomocy. Ponieważ skarżący nie uiścił wymaganego wpisu od skargi kasacyjnej, a nie zostało mu przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił skargę kasacyjną tutejszemu Sądowi celem wezwania skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 listopada 2011 r. wezwano pełnomocnika skarżącego adwokata P. G. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej z dnia [...] czerwca 2011 r. w kwocie 100 zł, stosownie do § 2 ust. 6 w zw. z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193), w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Odpis w/w zarządzenia został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] listopada 2011 r. (data i podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru - k. [...] akt sprawy), w związku z czym siedmiodniowy termin wyznaczony do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej upływał z dniem [...]listopada 2011 r. W tym terminie wymagana opłata nie została uiszczona, jak również nie został złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, który zapobiegałby odrzuceniu skargi kasacyjnej. Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o "przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie od konieczności uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 7 grudnia 2010 r., albowiem skarżący nie jest w stanie go ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dla rodziny." W uzasadnieniu w/w wniosku pełnomocnik wyjaśnił, że ponieważ nie posiadał numeru telefonu skarżącego, niezwłocznie po otrzymaniu wezwania Sądu przesłał skarżącemu listem poleconym odpowiednie pismo z wezwaniem do uiszczenia wpisu. Jednakże skarżący odebrał to pismo dopiero w dniu [...] grudnia 2011 r., co potwierdza e-mail skarżącego z dnia [...] grudnia 2011 r. Pełnomocnik zwrócił uwagę, że skarżący odebrał korespondencję z zachowaniem 14-dniowego okresu awizo, co uzasadnia wniosek, iż nie zachował terminu do złożenia wniosku o zwolnienie go od wpisu bez swojej winy, będąc przekonanym, iż nieodebranie korespondencji w terminie awizo powoduje, że tak jak w postępowaniu sądowym termin do uiszczenia wpisu biegnie dla niego od dnia odebrania korespondencji w placówce Poczty Polskiej. W związku z tym należy przyjąć, że przyczyna uchybienia terminowi do złożenia wniosku o zwolnienie od konieczności uiszczenia wpisu ustała w dniu[...]grudnia 2011 r. Do przedmiotowego wniosku załączono wydruk elektronicznej wiadomości (e-mail) z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zwrócić uwagę, iż w przypadku przyjęcia, że pismo z dnia [...] grudnia 2011 r. stanowi wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych, na co wskazuje jego oznaczenie, zachodziłaby konieczność odrzucenia tego wniosku na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") z uwagi na jego niedopuszczalność. Wynika to z faktu, że przepisy nie przewidują terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w związku z czym strona może składać taki wniosek w dowolnym czasie w toku trwającego postępowania. Powyższe oznacza, iż nie jest możliwe uchybienie takiemu terminowi, a tym samym również przywrócenie takiego terminu. Wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy należałoby zatem uznać za niedopuszczalny z mocy ustawy. W związku z powyższym Sąd kierując się zasadą, zgodnie z którą każde pismo, niezależnie od tego, jakie oznaczenie nada mu strona, winno być rozpoznane zgodnie z intencją strony zawartą w treści pisma, uznał, że intencją skarżącego jest przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Umożliwiałoby to skarżącemu złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w terminie wyznaczonym do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, co zapobiegałoby odrzuceniu skargi kasacyjnej z uwagi na nieuiszczenie wpisu w terminie. Zgodnie z przepisem art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z regulacji tej wynika, iż podstawową przesłanką uwzględnienia przez sąd administracyjny wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest brak winy wnioskodawcy w uchybieniu terminu. Dlatego też w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, stosownie do przepisu art. 87 § 2 p.p.s.a. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się wyraźnie, iż o braku winy w przekroczeniu terminu można mówić przede wszystkim wówczas, gdy opóźnienie zostało wywołane przez przeszkodę o charakterze obiektywnym, której wnioskodawca nie był w stanie usunąć pomimo podjęcia największego wysiłku. W związku z tym do typowych okoliczności usprawiedliwiających uchybienie terminu wyznaczonego do dokonania czynności procesowej zalicza się: nagłe i nieprzewidywalne utrudnienia komunikacyjne, klęski żywiołowe, a także nagłą i ciężką chorobę, która uniemożliwia posłużenie się domownikami czy też innymi osobami. Tymczasem w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego jako przyczynę uchybienia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej wskazał nieodebranie przez skarżącego w właściwym czasie pisma z wezwaniem do uiszczenia wpisu, które przesłał mu listem poleconym niezwłocznie po otrzymaniu odpisu zarządzenia sądowego. Zaznaczył przy tym, iż nie mógł poinformować reprezentowanego o konieczności uiszczenia wpisu telefonicznie, ponieważ nie był mu znany numer jego telefonu. W ocenie Sądu okoliczności powołane w rozpatrywanym wniosku w sposób jednoznaczny wskazują na to, że do uchybienia terminowi wyznaczonemu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej doszło w wyniku niedostatecznej współpracy skarżącego i jego pełnomocnika, co przejawiło się w braku stałego kontaktu między nimi. Taki stan rzeczy zdaniem Sądu nie przesądza o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu, a raczej wskazuje na brak należytej staranności przy prowadzeniu sprawy. Podstawowym obowiązkiem pełnomocnika i reprezentowanego w toku postępowania sądowoadministracyjnego jest współpraca mająca na celu staranne reprezentowanie interesów skarżącego, które przejawia się zwłaszcza w dochowywaniu terminów wyznaczonych do dokonywania poszczególnych czynności procesowych. Najistotniejszym zaś warunkiem tej współpracy jest utrzymywanie stałego kontaktu w okresie postępowania toczącego się przed sądem administracyjnym. Pełnomocnik i reprezentowany powinni w taki sposób zorganizować swoją aktywność życiową czy zawodową, aby mogli utrzymywać ze sobą stały kontakt i podejmować w odpowiednim czasie związane ze sprawą czynności procesowe. W przedmiotowej sprawie najistotniejsze jest, że odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu został prawidłowo doręczony pełnomocnikowi skarżącego, co nie zostało zakwestionowane, natomiast sposób poinformowania o tym fakcie samego skarżącego był kwestią wiążącą się z prywatnymi relacjami pełnomocnika i reprezentowanego, które nie mogą być przedmiotem zainteresowania Sądu. Podkreślić również należy, iż z rozpatrywanego wniosku nie wynika, aby miała miejsce nagła i ciężka choroba skarżącego, która uniemożliwiła pełnomocnikowi kontaktowanie się z nim czy to osobiste, czy to za pośrednictwem innych osób. Nie ma także żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku kwestia błędnego przekonania skarżącego co do tego, że w stosunku do przesłanej mu przez pełnomocnika przesyłki znajdowały zastosowanie skutki procedury podwójnej awizacji, przewidzianej w przepisach art. 73 p.p.s.a. Nie podlega bowiem wątpliwości, iż procedura ta odnosi się wyłącznie do pism doręczanych stronom postępowania przez sąd administracyjny. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.