II SA/Bd 689/04
WyrokWSA w Bydgoszczy2004-12-01
Skład orzekający: Jan Grzęda, Grażyna Malinowska-Wasik, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego odrzucające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, utrzymane w mocy przez organ wyższego stopnia, zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w szczególności w zakresie prawidłowego ustalenia następstwa prawnego członka spółki wodnej i podstawy prawnej egzekwowanych świadczeń?Ratio decidendi
Sąd uznał skargę za uzasadnioną, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w tym obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Organy nie wykazały w sposób jednoznaczny, czy skarżąca jest członkiem spółki wodnej, a tym samym czy zasadnie egzekwuje się od niej składki. Brak było również jasności co do podstawy prawnej egzekwowanych świadczeń – czy są to składki członkowskie, czy świadczenia wynikające z korzystania z urządzeń spółki. Dodatkowo, Sąd wskazał na niejasności dotyczące terminu wniesienia zażalenia przez skarżącą.Stan faktyczny
Skarżąca A. wniosła skargę na postanowienie Starosty M. utrzymujące w mocy postanowienie o odrzuceniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym składek członkowskich na rzecz G. S. W. w J. W. Skarżąca kwestionowała swoje członkostwo w spółce wodnej i podstawę prawną egzekucji. Organy egzekucyjne uznały skarżącą za następcę prawnego byłego PGR G., który miał być członkiem spółki. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną z powodu wadliwego ustalenia stanu faktycznego i prawnego przez organy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdził jego niewykonalność i zasądził od Starosty M. na rzecz A. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. na postanowienie Starosty M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Starosty M. na rzecz A. kwotę 405,20 zł (słownie: czterysta pięć złotych i dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Bd 689/04
UZASADNIENIE
A. wniosła skargę na postanowienie Starosty M. z dnia [...] nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie Z. G. S. W. w J. W. z dnia [...] nr [...] o odrzuceniu zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Organ II instancji swoje rozstrzygnięcie wydał na podstawie art. 34 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jednolity: Dz. U. Nr 110 z 2002r., poz. 968) oraz na art. 178 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne ( Dz. U Nr 115, poz. 1229 z 2001r. z późn. zm).
Z akt sprawy wynika, że G. S. W. w J. W. wszczęła procedurę egzekucyjną składek członkowskich na swoją rzecz przez dzierżawcę R. S. P. R. "G." Spółka z o.o. w G.
W dniu 29 grudnia 1994r. A., reprezentowana przez Dyrektora Oddziału Terenowego w B. jako wydzierżawiający, zawarła umowę dzierżawy z Przedsiębiorstwem Rolnym w "G." Spółka z o.o.
W § 14 umowy zawarta została klauzula, że dzierżawca zobowiązuje się do ponoszenia, oprócz czynszu dzierżawnego, wszystkich obciążeń publiczno-prawnych związanych z przedmiotem dzierżawy, a obciążających zgodnie z obowiązującymi przepisami, właściciela lub posiadacza nieruchomości, w tym podatku od nieruchomości, podatku rolnego i leśnego, kosztów ubezpieczenia obowiązkowego oraz innych obciążeń związanych z jego posiadaniem.
W dniu 8 grudnia 2003r. G. S. W. w J. W. wystawiła dla A. upomnienie przypominając o obowiązku wpłacenia należności z tytułu składek za lata 2002-2003.
W konsekwencji powyższego, II Urząd Skarbowy w B. zażądał stanowiska wierzyciela na zarzuty zgłoszone A. w związku z wystawieniem tytułu wykonawczego nr [...] na kwotę [...] zł.
W ocenie G. S. W. w J. W., A. jest następcą prawnym nieistniejącego PGR G.. Z tego też powodu Spółka uznała, że istnieje potrzeba dalszego egzekwowania składki na ustawowe utrzymanie urządzeń melioracji szczegółowych u dzierżawcy gruntów Skarbu Państwa, który nie jest posiadaczem samoistnym , a tylko posiadaczem zależnym.
W dniu [...] zostało wydane postanowienie nr [...], w którym G. S. W. odrzuciła zarzuty A. jako bezzasadne.
W piśmie z dnia 29 kwietnia 2004r. A. wniosła zażalenie na postanowienie organu I instancji.
Następnie Starosta M. w piśmie z dnia [...] nr [...] wezwał S. W. w J. W. o przedłożenie dowodów potwierdzających członkostwo Przedsiębiorstwa Rolnego "G." Sp. z o.o. w latach 1994-2003, w szczególności wyciągu z wykazu członków Spółki stanowiącego załącznik do statutu, listy obecności na Walnych Zgromadzeniach GSW, kopie dowodów wpłaty składek lub innych świadczeń (w aktach sprawy brak jest żądanych dokumentów) i postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Stanowisko organ II instancji uzasadnił tym, że zgodnie z art.165 ust. 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne ( Dz.U. Nr 115, poz. 1229 z 2001r. z późn. zm) następca prawny członka spółki wodnej wstępuje w jego prawa i obowiązki.
Od powyższego rozstrzygnięcia skargę do Sądu wniosła A. Zażądała uchylenia zaskarżonego postanowienia z powodu naruszenia norm prawa materialnego - art. 165 ust.7 , art. 170 ustawy Prawo wodne, gdyż nigdy nie była członkiem w/wym. Spółki W.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153, poz.1270 z późn. zm. ) - dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracyjnej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na decyzje administracyjne.
Zgodnie z art.134. § 1. P.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem może wyjść poza granice żądań i wniosków zawartych w skardze i we własnym zakresie zbadać legalność wydanego aktu.
Powodem dla którego należało uznać skargę za uzasadnioną jest to, że Sąd przede wszystkim stwierdził w aktach sprawy brak potwierdzenia odbioru przez A. postanowienia wydanego przez G. S. W. w J. W. z dnia [...].
Z pouczenia zawartego w postanowieniu organu I instancji wynika, że przysługuje na nie zażalenie do Starosty M. w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Z akt sprawy natomiast wynika, że A. zażalenie sporządziła z datą 14 maja 2004r. Nie jest wiadome natomiast, z jaką datą zażalenie zostało nadane w urzędzie pocztowym, gdyż w aktach sprawy brak jest koperty z datą nadania pisma. Sąd oceniając datę wydania postanowienia z dnia [...] oraz datę sporządzenia zażalenia stwierdził, że organ II instancji nie badał tego, czy zażalenie zostało wniesienie w terminie, a były to braki formalne, które organ winien w pierwszej kolejności ustalić, gdyż miało to wpływ na dopuszczalność zażalenia.
Zgodnie z art. 166 ust. 2 ustawy prawo wodne do statutu dołącza się wykaz członków spółki, zawierający ich oznaczenie, wskazanie ich siedzib i adresów.
W rozpatrywanej sprawie Sąd stwierdził, że w aktach sprawy brak jest statutu spółki. Przedłożenie Sądowi w dniu rozprawy kopii statutu przez stronę skarżącą nie zmienia faktu, że organy orzekające zarówno w I jak i II instancji nie wykazały, czy A., jako następca prawny po byłym PGR jest członkiem spółki wodnej. Tym bardziej, że z art. 166 ust. 1 ustawy Prawa wodnego wynika, że to statut spółki wodnej określa w szczególności :
-w punkcie 3-zasady ustalania wysokości składek i innych świadczeń na rzecz spółki, adekwatnych do celów spółki,
-w punkcie 4-prawa i obowiązki członków spółki oraz
-w punkcie 7-warunki następstwa prawnego członków spółki.
Obowiązek ponoszenia świadczeń, na rzecz spółki wynika z art. 171 dla osób fizycznych i prawnych, nie będących członkami spółki, a odnoszących korzyści z urządzeń spółki lub przyczyniających się do zanieczyszczenia wody, dla której ochrony spółka została utworzona. Wysokość i rodzaj tych świadczeń ustala, w drodze decyzji, starosta.
Starosta M. w piśmie z dnia [...] nr [...] wezwał S. W. w J. W. o przedłożenie dowodów potwierdzających członkostwo Przedsiębiorstwa Rolnego "G." Sp. z o.o. w latach 1994-2003. W szczególności zażądał wyciągu z wykazu członków spółki stanowiącego załącznik do statutu, listy obecności na Walnych Zgromadzeniach GSW, kopie dowodów wpłaty składek lub innych świadczeń. W ocenie Sądu wezwanie było mało skutecznie, gdyż żądane dokumenty nie zostały przesłane. Sąd stwierdził, że oświadczenie G. S. W. w J. W. z dnia [...] jest niewystarczające i wskazuje jedynie, że to Przedsiębiorstwo Rolne "G." Sp. z o.o. jest członkiem i powinno płacić składki członkowskie.
Ponadto zdaniem Sądu nie zostało wyjaśnione, z jakiego tytułu prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, czy z tytułu zaległych składek członkowskich, czy z tytułu świadczeń na rzecz spółki w związku odnoszeniem korzyści z urządzeń spółki lub przyczynianiem się do zanieczyszczenia wody, a to również ma istotne znaczenie do określenia odpowiedniej podstawy prawnej powstałego zobowiązania.
Sąd dopatrzył się szeregu nieścisłości w pismach sporządzanych przez spółkę, w których niekonsekwentnie wierzyciel posługuje się terminem "zaległych składek członkowskich na rzecz GSW" (pismo z dnia 5 listopada 2003r)., w upomnieniu jako rodzaj należności zostały wskazane tylko "składki GSW", a w postanowieniu z dna [...] mowa jest o "składkach na utrzymanie urządzeń melioracyjnych". Jasne sprecyzowanie rodzaju zobowiązania będzie miało znaczenie w przyszłości również na wskazanie osoby dłużnika.
Z uwagi na naruszenie zasady zawartej w art.77§ 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000r. poz.1071 z późn. zm.) - dalej: k.p.a., zgodnie z którą organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy ( art. 77 §1 k.p.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał skargę za całkowicie uzasadnioną. Z tego względu, na mocy art.145 §1 pkt 1 lit.c Sąd uznał, że zaskarżoną decyzją organ odwoławczy naruszył przepisów postępowania .
Jednocześnie na podstawie art. 200 Sąd zasadził o kosztach postępowania sądowego i na podstawie art.152 stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło