II SA/Bd 692/08
WyrokWSA w Bydgoszczy2008-11-12
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Renata Owczarzak, Krzysztof Gruszecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego wydane na skutek zażalenia, które nie spełnia wymogów formalnych (brak podpisu), jest wadliwe i powinno zostać uchylone?Ratio decidendi
Zażalenie, które nie zostało opatrzone własnoręcznym podpisem, nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego i nie wywołuje skutków procesowych. Organ odwoławczy, rozpoznając takie zażalenie, działa bez podstawy prawnej, naruszając zasadę dwuinstancyjności postępowania. W związku z tym, postanowienie wydane w oparciu o wadliwe zażalenie podlega uchyleniu.Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył wniosek o wypłatę dodatkowego wynagrodzenia. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego przekazał wniosek według właściwości Dyrektorowi Służby Kontrwywiadu Wojskowego, uznając go za właściwy do rozpoznania sprawy. Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący wniósł skargę, zarzucając m.in. naruszenie przepisów procesowych i błędne uznanie organu właściwego. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie z uwagi na brak podpisu na zażaleniu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego w [...] z dnia [...] czerwca 2008 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak ( spr.) Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant Ewa Majchrzak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 listopada 2008r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego w [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku o wypłatę dodatkowego wynagrodzenia według właściwości uchyla zaskarżone postanowienie.
II SA/Bd 692/08
Uzasadnienie
Postanowieniem Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego (WSzW) w [...] z [...] r. Nr [...] przekazano według właściwości wniosek kpt. A. K. o wpłatę dodatkowego wynagrodzenia za pełnienie Dyżurnej Służby Operacyjnej w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego (SKW) Dyrektorowi Służby Kontrwywiadu Wojskowego.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że wnioskodawca na podstawie rozkazu dziennego Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego Nr [...] z [...] r. został skierowany do wykonywania zadań w służbie Kontrwywiadu Wojskowego w okresie od 3 marca 2008 r. do 30 kwietnia 2008 r. Organ zacytował § 3 pkt 1b i § 4 i § 5b rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacenia żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia (Dz. U. Nr 108, poz. 1141 ze zm.) dotyczącym czynności powierzonych, wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe żołnierzy, za które przysługuje dodatkowe wynagrodzenie. Na podstawie przytoczonych przepisów uprawnionym do powierzenia czynności jest dowódca a dodatkowe wynagrodzenie jest finansowanie ze środków pozostających w dyspozycji dowódcy powierzającego czynności. Zdaniem organu o ile skierowanie do wykonywania zadań w SKW odbyło się na podstawie rozkazu Szefa WSzW, to pełnienie konkretnych obowiązków - dyżurnej służby operacyjnej, za którą przysługuje dodatkowe wynagrodzenie zostało powierzone wnioskodawcy przez Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego.
W tych okolicznościach organem właściwym do wpłaty dodatkowego wynagrodzenia jest Dyrektor Służby Kontrwywiadu Wojskowego.
Postanowienie zostało zaskarżone zażaleniem. Załączone do akt zażalenie nie jest jednak opatrzone własnoręcznym podpisem osoby wskazanej w nagłówku. Zażalenie zawiera polemikę ze stanowiskiem zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, gdyż zdaniem żalącego się osobą powierzającą wykonywanie obowiązków wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe był szef WszW i on jest zobowiązany do wypłaty dodatkowego wynagrodzenia.
Postanowieniem Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z [...] r. Nr [...] utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie, podtrzymując stanowisko organu I instancji. Zdaniem organu osobą uprawnioną do powierzenia określonych czynności jest dowódca, natomiast dodatkowe wynagrodzenie jest finansowane ze środków pozostających w dyspozycji powierzającego czynności. Skoro nie doszło do powierzenia pełnienia całodobowych służb dyżurnych przez Szefa WSzW w [...] lecz przez Dyrektora Służby Kontrwywiadu Wojskowego, ten ostatni organ będzie właściwy do rozpoznania wniosku o wpłatę dodatkowego wynagrodzenia za pełnienie Dyżurnej Służby Operacyjnej w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego.
W skardze A. K. wniósł o uchylenie obu postanowień wskazując, że nie ma uzasadnienia prawnego do uznania, że w okolicznościach niniejszej sprawy szefa SKW należy uznać za dowódcę jednostki wojskowej w rozumieniu § 4 rozporządzenia. Zdaniem skarżącego w przypadku skierowania żołnierza zawodowego do wykonywania zadań służbowych przez jednostkę, w której jest on wyznaczany na stanowisko służbowe nie dochodzi do zamiany dowódcy jednostki wojskowej. Przyjęcie przeciwnego stanowiska oznaczałoby pozostawanie na stanie etatowym w dwóch jednostkach wojskowych i podleganie dwóm dowódcom, a to nie znajduje żadnego uzasadnienia.
W konsekwencji organem właściwym do wpłaty dodatkowego wynagrodzenia jest Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...].
Skarżący zarzucił też naruszenie przepisów procesowych przez brak możliwości zapoznania się z aktami postępowania i wypowiedzenia się w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W razie uwzględnienia skargi Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, względnie stwierdza jej nieważność lub wydanie jej z naruszeniem prawa. Nie jest natomiast władny do rozstrzygania o prawach i obowiązkach stron postępowania. Poza tym, w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd będąc przy rozpoznawaniu skargi związany granicami sprawy, nie jest jednak związany granicami skargi, to jest zawartymi w niej zarzutami i wnioskami, w związku z czym może reagować także na niedostrzeżone przez skarżącego wadliwości zaskarżonego aktu.
Skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn, które należało wziąć pod uwagę z urzędu.
Z akt administracyjnych wynika, że sporządzone pismem maszynowym zażalenie A. K. z dnia [...] r. na postanowienie Szefa WSzW w [...] Nr [...] z dnia [...] r. nie zostało opatrzone przez żalącego się własnoręcznym podpisem.
Stosownie do art. 128 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zażalenie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z zażalenia wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanego postanowienia. Nie oznacza to jednak, że należy odstąpić od badania wymagań formalnych złożonego środka zaskarżenia.
Zażalenie jest podaniem w rozumieniu art. 63 § 1 kpa i powinno zawierać elementy określone w art. 63 § 2 i § 3, a co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adresu i żądania, a nadto jeśli jest wniesione pisemnie, powinno być podpisane przez wnoszącego. Podpis wskazuje, iż podanie (zażalenie) pochodzi od określonej osoby jako wnoszącej podanie (zażalenie).
Zgodnie z przepisem art. 64 § 2 kpa, jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dniu z pouczeniem, że nie usunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
W rozpatrywanej sprawie organ, do którego wpłynęło zażalenie nie zastosował się do obowiązku wynikającego z powyższego przepisu, lecz akta sprawy wraz z zażaleniem przekazał Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego jako organowi odwoławczemu, który to zażalenie rozpoznał wydając zaskarżone postanowienie.
Zażalenie nie podpisane, a więc nie spełniające przewidzianych w art. 63 § 3 kpa wymogów nie wywiera skutku procesowego. Zatem jeśli organ wydaje orzeczenie w oparciu o takie zażalenie, to bez podstawy prawnej występuje w charakterze organu odwoławczego – jego działanie ma charakter działania z urzędu, co rażąco narusza wyrażoną w art. 15 kpa zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Organ wyższego stopnia może bowiem korzystać ze statusu organu odwoławczego od postanowienia organu I instancji tylko w razie prawidłowo złożonego od niego zażalenia.
Powyższe stanowisko jest zgodne z zajmowanym powszechnie w judykaturze sądowej (por. wyroki odpowiednio dot. innych środków zaskarżenia) NSA w Warszawie z 11 stycznia 2001 r. V SA 238/00 Lex 51322, NSA – Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z 18 maja 1994 r. SA/Gd 2365/93 POP 1997/3/62, WSA w Warszawie z dnia 1 marca 2005 r. V SA/Wa 1770/2004 Lex 175366, NSA w Warszawie z 25 maja 1984 r. II SA 2048/83 ONSA 1984/1/51).
W świetle dokonanych w niniejszej sprawie ustaleń stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie, wydane wskutek zażalenia dotkniętego brakiem formalnym w postaci braku podpisu strony, zawiera wadę skutkującą podstawą do jego uchylenia.
Wobec treści wskazanego rozstrzygnięcia bezprzedmiotowe stało się ustosunkowanie do podniesionych w skardze zarzutów.
Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy nada bieg zażaleniu strony pod warunkiem uzupełnienia przez nią jego braków formalnych (własnoręcznego podpisu) i przeprowadzi postępowanie z zachowaniem zasady określonej w art. 10 kpa.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło