II SA/Bd 692/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. sprawy ze skargi Z. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia [...] Starosta [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 147 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie rejestracji samochodu osobowego marki [...] na rzecz A. D. W uzasadnieniu organ podniósł, iż pismem z dnia [...] r., sygn. akt[...], Sąd Rejonowy w [...] wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie rejestracji pojazdu marki[...]. Z uzasadnienia wniosku wynikało, iż Z. T. utracił przedmiotowy pojazd w wyniku przestępstwa wyłudzenia, a A. D. wszedł w posiadanie tego samochodu w okolicznościach, które w świetle ustaleń poczynionych przez Sąd w sprawie IV K [...] nie dawały mu prawa własności tej rzeczy. Ponadto postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] został zwrócony pokrzywdzonemu Z. T. dowód rzeczowy w postaci samochodu osobowego marki[...]. Sąd stwierdził, iż kupując pojazd A. D. był świadomy tego, że komis "Infiniti" działał jedynie w tym celu, aby wyłudzać samochody od właścicieli i to on przekonał Z. T. do tego, aby swój pojazd próbował sprzedać właśnie za pośrednictwem tego komisu. Wskazano, że A. D. utrzymywał już wcześniej kontakty z osobami prowadzącymi tę przestępczą działalność pod przykrywką komisu samochodowego i to przekreślało, zdaniem Sądu, skutecznie możliwość powoływania się na rzekomo istniejącą po jego stronie, w momencie zakupu dobrą wiarę. Wręcz przeciwnie mimo, że strona wiedziała na jakich zasadach działa komis i miała świadomość tego, że prawowity właściciel tą transakcją został pokrzywdzony, nabył samochód. Z tego względu zdaniem Sądu znajdowała się w złej wierze w rozumieniu art. 169 K.c., czemu Sąd rozstrzygający dał wyraz w uzasadnieniu wyroku. W zażaleniu na powyższe postanowienie Z. T. podniósł, iż dnia [...] r. w rozmowie telefonicznej z pracownikiem wydziału komunikacji, został poinformowany o wstrzymaniu w/w postępowania w sprawie rejestracji pojazdu[...], które to postanowienie zostało wznowione na podstawie prawomocnych wyroków Sądu Rejonowego w [...] jak i osobnych wniosków Starosty[...]. Do w/w postanowienia druga strona za pośrednictwem adwokata złożyła tylko i wyłącznie oświadczenie woli dochodzenia swoich praw przed sądem cywilnym, do czego - w ocenie składającego zażalenie - w osobnym procesie cywilnym ma zapewne prawo. Natomiast owo oświadczenie zamiaru dochodzenia swoich praw nie może i nie stanowi jego zdaniem jakiegokolwiek ważnego dowodu prawnego w sprawie dla administracji publicznej. Zdaniem skarżącego, organ administracji nie jest instytucją powołaną do rozstrzygania sporów, lecz jej zadaniem jest dopełnienie czynności administracyjnych zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym znanym w dniu podejmowania decyzji. Strona podkreśliła, że nie można powyższego oświadczenia zamiaru woli traktować jako dowodu w sprawie, co więcej, wstrzymanie decyzji na podstawie nie mającego żadnego znaczenia prawnego wymienionego faktu, może nawet sugerować stronniczość orzekającego organu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Organ odwoławczy podniósł, iż stosownie do treści art. 129 § 2 Kpa zażalenie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie siedmiu dni od dnia jego doręczenia stronie. Wskazano, że kwestionowane postanowienie zostało odebrane w dniu 21 marca 2011 r., jego odbiór potwierdziła strona własnoręcznym podpisem na zwrotnym poświadczeniu odbioru (dowód w aktach sprawy), dlatego termin do złożenia zażalenia mijał z dniem 28 marca 2011 r. Mimo prawidłowego pouczenia w postanowieniu o terminie wniesienia zażalenia od postanowienia strona zażalenie złożyła w dniu 13 kwietnia 2011 r. (dowód: data stempla pocztowego), w ocenie organu uchybiając tym samym 7 dniowemu terminowi określonemu w art. 129 § 2 ustawy k.p.a., a więc ewidentnie z uchybieniem terminu. Na tej podstawie stosownie do treści art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Ponadto organ zaznaczył, iż strona wnosząc zażalenie nie skorzystała z przysługującego jej prawa złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, jak również nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu w złożeniu zażalenia nie nastąpiło z jej winy. W skardze do sądu Z. T. wniósł o uchylenie decyzji o rejestracji samochodu osobowego [...] podjętej w 2005 r. na nazwisko A. D. Zdaniem skarżącego nie może być mowy o uchybieniu terminu wniesienia zażalenia, ponieważ dopiero w dniu 8.04.2011 r. w rozmowie telefonicznej z głównym specjalistą A.S. został poinformowany ustnie o wydaniu orzeczenia z dnia [...]r., nr[...], a jego zażalenie zostało sporządzone i jednocześnie wysłane w dniu 13.04.2011 r. (kopia zażalenia oraz dowód pocztowy nadania w załączniku do skargi). Jednocześnie skarżący podkreślił, że w wymienionej rozmowie telefonicznej, dopiero na swoje wyraźne żądanie został poinformowany pisemnie o fakcie wydania orzeczenia przez Starostwo Powiatowe w [...] (pismem z dnia [...]r.), odebranym około 16.04.2011 r., a więc dopiero kilka dni po złożeniu zażalenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znaleziono podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która kontrolowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Sąd z urzędu stwierdza, że zaskarżone postanowienie dotknięte jest wadą nieważności z mocy art. 156 § 1 pkt 2 kpa jako wydane bez podstawy prawnej. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej kpa. Stosownie do tej regulacji organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Niedopuszczalność środka zaskarżania i uchybienie terminu do jego wniesienia są odrębnymi instytucjami proceduralnymi (wyrok NSA z dnia 10 listopada 1998 r., III SA 898/97, Lex nr 35125). Przyjęta w art. 134 k.p.a. kolejność, w jakiej dokonuje się kontroli wymogów formalnych środków zaskarżania wskazuje, że pierwsze czynności organ II instancji powinien podjąć w celu rozstrzygnięcia kwestii dopuszczalności wniesienia tego środka prawnego. Przystąpienie do ustalenia, czy środek zaskarżenia wniesiono w ustawowym terminie jest możliwe dopiero po uzyskaniu pozytywnego wyniku badania, że nie zachodzą przesłanki wyłączające jego dopuszczalność. Niedopuszczalność środka zaskarżania powoduje jego bezskuteczność, co tym samym wyklucza możliwość badania, czy zachowany został przez stronę termin do jego wniesienia. Z niekwestionowanych okoliczności niniejszej sprawy wynika, że skarżący złożył zażalenie na postanowienie Starosty [...] z dnia[...], wydane na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 147 i 149 § 1 k.p.a. Zaskarżone postanowienie organu odwoławczego zostało wydane przy założeniu, iż na postanowienie Starosty [...] wznawiające postępowanie w sprawie rejestracji samochodu osobowego marki [...] na rzecz A. D. służy stronie zażalenie, które może być wniesione w terminie 7 dni od doręczenia tego postanowienia. Organ odwoławczy nie dostrzegł, iż na postanowienie o wznowieniu postępowania nie służy zażalenie. Stosownie do art. 141 § 1 kpa na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Prawo zażalenia jest ukształtowane w kpa odmiennie od prawa do odwołania. Przepisy rozdziału 12 kpa o wznowieniu postępowania nie przewidują możliwości zażalenia na postanowienie o wznowieniu postępowania. Ustawodawca dla tego typu spraw przewidział postępowanie jednoinstancyjne (zob. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 1998r., sygn. akt. II SA 1391/98, Nr LEX 41308). Prawidłowość podjęcia postanowienia o wznowieniu postępowania może być przez stronę kwestionowana dopiero wraz z odwołaniem od decyzji (art. 142 k.p.a). Skoro więc w niniejszej sprawie nie było dopuszczalne wniesienie zażalenia na postanowienie organu I instancji w przedmiocie wznowienia postępowania, to dokonanie kontroli zachowania terminu do jego wniesienia przez organ II instancji i wydanie zaskarżonego postanowienia jest dotknięte wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa (bez podstawy prawnej) Mając na względzie powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia.