II SA/Bd 694/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. C. o zwolnienie od koszów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanowił: oddalić wniosek. W dniu 31 lipca 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) D. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od koszów sądowych. Konieczność przyznania prawa pomocy skarżący uzasadnił trudną sytuacją finansową. Jak wynika z wniosku skarżący zamieszkuje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną. Mają na utrzymaniu dwie małoletnie córki. Posiada nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, z której uzyskuje miesięczny dochód w wysokości [...] zł. Podał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku jednocześnie wskazując, że utrzymuje się z działalności rolniczej. Jego żona posiada własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu o powierzchni [...] m2. Żona uzyskuje z tytułu umowy o pracę dochód w wysokości [...] zł miesięcznie. Wydatki jakie ponoszą w związku z utrzymaniem mieszkania oraz uiszczaniem opłat za wodę, gaz, energię elektryczną oraz telefon wynoszą [...] zł miesięcznie. Według zeznania podatkowego PIT-37 za 2012 r. zawartego w aktach administracyjnych sprawy żona wnioskodawcy rozliczała się indywidualnie uzyskując dochód w wysokości [...] zł. Ponadto podał, iż nie posiada oszczędności oraz papierów wartościowych. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżący wbrew temu co twierdzi nie jest osobą bezrobotną, ponieważ prowadzi działalność rolniczą zaś jego żona osiąga dochód w wysokości wyżej wskazanej. Poza tym we wniosku zostały podane typowe wydatki, które ponosi każde gospodarstwo domowe i ich ponoszenie nie jest przesłanką do tego aby stronę wnioskującą zwolnić od kosztów sądowych, ponieważ trzeba by to czynić w każdym przypadku. Nie taka jest jednak istota prawa pomocy. Prawo pomocy przysługuje osobom, które znajdują się w trudnej sytuacji życiowej jak np. bezrobocie, choroba, klęska żywiołowa, ogólna nieporadność życiowa czy też śmierć jedynego żywiciela rodziny. Żadna z wyżej opisanych sytuacji nie dotyczy skarżącego. Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.). Tymczasem jak wynika z powyższego skarżący po uiszczeniu stosowanych opłat wyżej wymienionych dysponuje kwotą w wysokości [...] zł. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.