II SA/Bd 696/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kar pieniężnych za nieuiszczenie opłat z tytułu parkowania pojazdu 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 696/04 UZASADNIENIE W ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie trzech tytułów wykonawczych – nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia [...] i nr [...] z dnia [...] wystawionych przez wierzyciela – Miejski Zarząd Dróg w T., obejmujących należności na łączną sumę [...] zł z tytułu kar pieniężnych za nieuiszczenie opłat za parkowanie samochodu "Skoda F." [...] na drodze, Pierwszy Urząd Skarbowy w T. dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej Z. B. Kary pieniężne dotyczyły 24 zdarzeń zaistniałych w okresie od 9 lipca 2002 r. do 25 października 2002 r., w następstwie których skierowano w dniach 5 sierpnia, 27 września,19 listopada 2002 r. ( ponowionie 11 grudnia 2002 r.) do wyżej wymienionej trzy upomnienia (zwrotne poświadczenia odbioru z dn. 08.08.2002 r., 27.09.2002 r. i 25.11.2002 r.). W związku z powyższym zajęciem Z. B. w piśmie z dnia 4 marca 2004 r. (z błędnym oznaczeniem miesiąca jako kwiecień) do Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w T. podniosła zarzut, iż posiada dowody opłat parkingowych, w związku z czym nałożenie kar i egzekucja są bezpodstawne. Zwróciła się jednocześnie o doręczenie jej wykazu wszystkich rzekomo nieopłaconych postojów. Do pisma załączyła kserokopie 22 godzinnych i półgodzinnych biletów postojowych. W dniu [...] 2004 r. Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg wydał, powołując się na przepisy art. 17 i 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), postanowienie nr [...] o uznaniu, jako wierzyciel, zgłoszonych przez Z. B. zarzutów za bezpodstawne i nieuzasadnione. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że z Regulaminu strefy parkowania, stanowiącego załącznik do uchwały nr 1084/02 Rady Miasta T. z dnia 16 maja 2002 r. wynika obowiązek kierowcy opłacenia czasu postoju po wjechaniu w strefę parkowania i to niezależnie od miejsca pozostawienia pojazdu, a w przypadku braku opłaty parkingowej na podstawie art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) pobiera się kary pieniężne, przy czym uiszczenie takiej kary należy do obowiązków wynikających wprost z przepisów prawa, co wyłącza prowadzenie postępowania administracyjnego i wydawanie kończącej je decyzji, a brak dobrowolnego uiszczenia kary stanowi podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy wydany przez uprawniony organ. Ponieważ mimo wystawionych wezwań i upomnień Z. B. nie dokonała wpłat z tytułu kar, ich suma wynosząca [...] zł podlega przymusowemu ściągnięciu. Ustosunkowując się do przedłożonych przez wyżej wymienioną kserokopii biletów postojowych organ stwierdził, iż są to bilety przypadkowe nie mające żadnego związku ze zobowiązaniami. W zażaleniu na postanowienie Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w T. Z. B. zakwestionowała istnienie obowiązku, gdyż prawidłowo opłacała postoje. Organ zaś nie wykazał, że opłaty parkingowe nie były przez nią uiszczane i lakonicznie ustosunkował się do jej zarzutu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. postanowieniem z dnia [...] nr [...], po rozpoznaniu zażalenia utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji w sprawie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów z dnia [...] zobowiązanej do wykonania tytułów wykonawczych w związku z prowadzoną wobec niej egzekucją administracyjną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg, że uiszczenie kary za nieopłacenie parkowania jest obowiązkiem wynikającym wprost z przepisów prawa – z art. 13 ust. 2b ustawy o drogach publicznych, a brak opłat za parkowanie został potwierdzony przez kontrolerów Miejskiego Zarządu Dróg. Nadto, jak wykazał wierzyciel, przedstawione w trakcie postępowania przez zobowiązaną bilety parkingowe w części nie pokrywają się z datami zdarzeń, z tytułu których naliczone zostały będące przedmiotem egzekucji kary, a w części, jak wynika z ich numerów i serii, nie były stosowane w okresie, w którym miały miejsce wymienione zdarzenia. Zaskarżając do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. Z. B. podniosła, iż nigdy kontrolerzy nie wręczyli jej osobiście żadnych wezwań ani mandatów, przedstawiła dowody opłat, lecz nie wzięto ich pod uwagę oraz, iż nie spełniono jej prośby o wydanie wykazu rzekomo nieopłaconych postojów na starówce. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie z powodów, które Sąd, nie będąc związany granicami skargi, w tym zawartymi w niej zarzutami, wziął z urzędu pod uwagę kontrolując zaskarżone postanowienie pod względem zgodności z prawem. Wierzycielem w sprawie nieuiszczonych kar pieniężnych (od dnia 24.11.2003 r. nazywanych opłatą dodatkową – Dz. U. z 2003 r. Nr 200, poz. 1953) jest gmina T., za którą działa jej organ wykonawczy – Prezydent Miasta, będący jednocześnie w myśl art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086) zarządcą dróg publicznych na terenie T. Stosownie do art. 21 ust. 1 wymienionej ustawy zarządca drogi może wykonywać swoje obowiązki przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi. Może również, jak wynika z art. 21 ust. 1a upoważnić pracowników jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania rozstrzygnięć. Postanowienie z dnia [...] o nieuwzględnieniu zarzutów Z. B. podpisał pełniący obowiązki Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w T. A. G., nie powołując się przy tym na upoważnienie Prezydenta Miasta. Mimo nie wykazania przez organ, który wydał to postanowienie, umocowania do podejmowania tego rodzaju rozstrzygnięć, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wezwało go do przedłożenia stosownego upoważnienia, jakkolwiek jego brak oznaczałby wydanie postanowienia przez podmiot nieuprawniony, skutkujące przesłankami do umorzenia postępowania po uchyleniu tegoż postanowienia. W myśl art. 26 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968) wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Z przepisu tego wynika obowiązek doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, przy czym czynności tej dokonuje organ egzekucyjny lub egzekutor (art. 32 ustawy). Art. 27 § 1 pkt 9 ustawy obliguje do zamieszczenia w tytule wykonawczym pouczenia, iż zobowiązanemu służy swoisty środek odwoławczy - zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w terminie 7 dni od doręczenia odpisu tytułu wykonawczego zaopatrzonego w klauzulę o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem prawnym ochrony zobowiązanego przed naruszeniem podstawowych zasad tego postępowania, jak również przed niedopuszczalnością egzekucji. Skarżąca podnosząc zarzut, iż uiszczała opłaty za parkowanie, zakwestionowała istnienie obowiązku zapłacenia kar pieniężnych, których dotyczą tytuły wykonawcze (art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.). Tymczasem w piśmie z dnia 26 listopada 2002 r. zatytułowanym jako odwołanie skierowanym przez skarżącą do Dyrektora Zarządu Dróg w T., po odebraniu upomnienia z dnia 19 listopada 2002 r. dotyczącego uiszczenia należności za nieopłaconych 12 postojów, w tym 10 na ulicy W., przy której skarżąca mieszka, nie negując faktów postojów tamże, nie widziała potrzeby opłacania ich w sytuacji, gdy przyjeżdża do własnego mieszkania. Także z pisma skarżącej do Prezydenta Miasta T. z 8 marca 2004 r. wynika, że inkasenci "zmieniając czas na swych zegarkach", za uzyskaną w ten sposób dodatkową minutę wymierzali mandat. Nie można przy tym pominąć okoliczności, iż w jednym przypadku dotyczącym zdarzenia zaistniałego w nie objętym niniejszą sprawą okresie (16 grudnia 2002 r.) skarżąca zażądała anulowania kary za nieopłacony postój, gdyż związany był on z wnoszeniem do domu zakupionego węgla. Do żądania załączyła zostawione jej wezwanie do uregulowania opłaty pod groźbą wymierzenia kary. Nadto podzielić należy stanowisko orzekających w sprawie organów, że przedłożone przez skarżącą 22 blankiety opłat postojowych nie odpowiadają w zakresie dat i godzin zdarzeniom wyszczególnionym na doręczonych jej trzech upomnieniach. Skoro na upomnieniach tych podano, kiedy i gdzie parkowała samochodem bez uiszczenia opłaty, a fakty te stwierdzili kontrolerzy Miejskiego Zarządu Dróg w T., za bezzasadną należy uznać prośbę skarżącej o dodatkowe przekazanie jej wykazu rzekomo nie opłaconych postojów na starówce. Nie podzielając zatem zarzutów skargi, Sąd jedynie wobec uchybienia przez organ odwoławczy przepisom art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie dotyczącym stwierdzenia kognicji Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w T. do rozstrzygania w sprawie, orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), jak w sentencji.