II SA/Bd 696/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant asystent sędziego Magdalena Tambelli – Orwat po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Ł. Z. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2017r. nr [...]. W dniu [...].02.2017 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "ARiMR") we W. wpłynął wniosek Ł. Z. o wykreślenie M. Z. z Ewidencji Producentów Rolnych (i jednoczesne wpisanie do tej ewidencji wnioskodawcy). Do pisma dołączono postanowienie Sądu Rejonowego we W. III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...].02.2017 r., sygn. akt [...], w którym udzielono zabezpieczenia poprzez wyrażenie zgody wnioskodawcy na złożenie w imieniu uczestniczki M. Z. zgody zastępczej na wpis wnioskodawcy do Ewidencji Producentów Rolnych oraz jednoczesne wykreślenie uczestniczki M. Z. z przedmiotowej Ewidencji. W dniu [...].02.2017 r. wnioskodawca złożył uzupełnienie wniosku w postaci ww. postanowienia Sądu Rejonowego we W. opatrzonego stwierdzeniem o jego wykonalności. Postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej powoływana jako K.p.a.) zawiesił postępowanie wszczęte na wniosek Ł. Z. złożony z [...].02.2017 r. w zakresie dotyczącym wykreślenia M. Z. z Ewidencji Producentów Rolnych. W uzasadnieniu organ I instancji jako przesłankę zawieszenia postępowania wskazał okoliczność złożenia przez M. Z. zażalenia na ww. postanowienie Sądu Rejonowego we W. z [...].02.2017 r. Organ powołał się na treść art. 97 § 1 ust. 4 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Ł. Z. wskazując na nieprawidłowe zastosowanie jako podstawy prawnej art. 97 § 1 ust. 4 K.p.a., wynikające z błędnego rozumienia pojęcia zagadnienia wstępnego. W ocenie strony w przedmiotowej sprawie nie zaistniały materialne przesłanki zawieszenia postępowania, a sama forma zaskarżonego postanowienia jest wadliwa poprzez brak wskazania, do jakiego momentu postępowanie jest zawieszone. Postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r., Nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2016 r., poz. 1512) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że za zagadnienie wstępne, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., można uznać kwestie, które ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji. Sytuacja wszczęcia postępowania o wykreślenie z Ewidencji Producentów na wniosek innej osoby, niż mająca podlegać wykreśleniu, jest sytuacją wyjątkową i nie wynika z żadnego przepisu prawa, w szczególności z przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Innymi słowy, jedyną podstawą do wszczęcia niniejszego postępowania było umocowanie do złożenia takiego wniosku Ł. Z. przez Sąd Rejonowy we W., wyrażone w postanowieniu z dnia [...].02.2017 r. Kluczowym dla rozpatrzenia niniejszej sprawy była więc ostateczność i prawomocność w/w postanowienia, które zostało zaskarżone do sądu wyższej instancji. Powoduje to stan niepewności co do dalszego losu postanowienia, a tym samym i wniosku. Organ podkreślił, że nie bez znaczenia pozostaje fakt, iż przedmiotowy wniosek, w przypadku jego pozytywnego rozpatrzenia, wywołałby daleko idące i nieodwracalne skutki w sferze prawnej M. Z. Nie jest prawdziwe twierdzenie zawarte w zażaleniu, że nawet w przypadku innego rozstrzygnięcia sądu wyższej instancji istnieje możliwość konwalidacji rozstrzygnięcia organu administracji publicznej w trybie wznowienia postępowania. Należy bowiem zauważyć, że wykreślenie z Ewidencji Producentów uniemożliwia producentowi rolnemu praktycznie każdą działalność związaną z ubieganiem się o środki rozdysponowywane przez ARiMR, dla których przewidziano konkretne, nieprzywracalne terminy składania wniosków lub wyjaśnień. Wykreślenie z ewidencji producentów automatycznie powoduje także przerwanie realizacji wszelkich zaciągniętych zobowiązań, co może z kolei wiązać się z obowiązkiem zwrotu uzyskanych środków finansowych. Podobnie organ II instancji nie zgodził się z zarzutem wadliwości postanowienia wynikającej z braku wskazania, do kiedy postępowanie zostało zawieszone. W szczególności obowiązek taki nie wynika z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Także żaden z pozostałych przepisów rozdziału 6 działu II K.p.a. nie wyraża obowiązku określenia momentu, do którego postępowanie będzie zawieszone. Art. 97 § 2 K.p.a. wskazuje jedynie ogólnie, że gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony. Biorąc pod uwagę powyższe organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Skargę na powyższe postanowienie złożył Ł. Z. wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w rozpatrywanej sprawie organ administracji publicznej był związany orzeczeniem sądu powszechnego, któremu został nadany rygor wykonalności. W zaistniałej sytuacji organ nie respektuje istniejącego w obrocie prawnym orzeczenia sądu, co jest zjawiskiem niedopuszczalnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko oraz dodatkowo wskazał, że już po wniesieniu skargi postanowieniem Sądu Okręgowego we W. z dnia [...] maja 2017 r. uchylono postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia i wniosek o zabezpieczenie odrzucono. Okoliczność, że postanowienie o zabezpieczeniu upadło, dodatkowo przemawia za słusznością zajętego przez organy stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd uwzględnił skargę, gdyż stwierdził, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające ja postanowienie organu I instancji naruszają przepisy postępowania administracyjnego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) stanowi podstawę do ich uchylenia. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W świetle treści cyt. przepisu sporne było w niniejszej sprawie, czy organ mógł na jego podstawie zawiesić postępowanie z wniosku skarżącego z uwagi na toczące się postępowanie związane z zażaleniem na postanowienie Sądu Rejonowego we W., na podstawie którego dokonano zabezpieczenia wniosku skarżącego m.in. poprzez wyrażenie zgody na wykreślenie M. Z. z Ewidencji Producentów Rolnych. Decydujące znaczenie dla niniejszej sprawy ma stwierdzenie faktu, że wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego postanowienia. Wyjątkiem są sytuacje wymienione w art. 742 § 3 K.p.c., jednak taka nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Wstrzymanie takie może nastąpić na zasadach ogólnych, tj. w razie wniesienia zażalenia na postanowienie o zabezpieczeniu (art. 396 w zw. z art. 13 K.p.c.), jednak z akt postępowania nie wynika, aby taka sytuacja wystąpiła. Należy wskazać, że ww. postanowienie Sądu Rejonowego o zabezpieczeniu żądania wnioskodawcy zostało zaopatrzone w klauzulę stwierdzającą, że jest ono wykonalne, zgodnie z art. 743 § 2 K.p.c. Skoro, jak wskazano wyżej, wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego postanowienia, było ono wykonalne, zatem organy administracyjne nie są uprawnione do jego kwestionowania, co de facto uczyniły organy w niniejszej sprawie. Tym samym brak było podstaw do zawieszenia postępowania, ponieważ toczące się przed Sądem Okręgowym we W. postępowanie w przedmiocie zażalenia na ww. postanowienie udzielające zabezpieczenia nie miało żadnego wpływu na toczące się postępowanie administracyjne. Nie ma również znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji okoliczność, że ostatecznie postanowienie Sądu Rejonowego w spornym zakresie zostało uchylone przez sąd II instancji. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji.