II SA/Bd 696/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Mariusz Pawełczak Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2025 r. sprawy ze skargi [...] i [...] na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki oddala skargę. Decyzją z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] ("PINB") nakazał skarżącym M. i K. K., rozbiórkę ogrodzenia zlokalizowanego na działce o nr [...] o wysokości powyżej 1,60 m przy granicy z działką o nr [...] w m. C., obręb [...], gm. M. C., zrealizowanego z naruszeniem przepisu § 7 pkt 1 uchwały Rady Miejskiej C. nr [...] z dnia [...] października 2008 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującej obszar położony pomiędzy ulicą B. , [...] i południowo-zachodnią granicą administracyjną miasta C. (dalej jako "mpzp"), składającego się z odcinka o długości 48,30 m, wykonanego z siatki ocynkowanej zamocowanej na słupkach stalowych posadowionych w gruncie, z nałożoną na całej powierzchni ogrodzenia siatką cieniującą maskującą w kolorze zielonym, o wysokości odpowiednio: od 2,17 m do 2,24 m (mierząc od strony dz. nr [...]) oraz od 2,27 m do 2,45 m (mierząc od strony dz. nr [...]). W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzanych czynności kontrolnych ustalano, że pomiędzy działką nr [...], a [...] znajdują się dwa ogrodzenia (odległość między nimi wynosi 0,15 m) – tj. ogrodzenie usytuowane od strony działki nr [...] o wysokości od 1,55 m do 1,58 (mierząc od strony dz. [...]) oraz ogrodzenie usytuowane od strony działki nr [...] o wysokości od strony działki nr [...] – od 2,17 m do 2,24 m, a od strony działki nr [...] – od 2,27 m do 2,24 m – które to wykonane zostało w sierpniu 2023 r., a w związku z jego wykonaniem Starosta T. nie przyjął zgłoszenia, ani nie wydał decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ I instancji mając na uwadze, że ogrodzenie to (od strony działki nr [...]) wykonane zostało na działce zabudowanej i jest związane z istniejącą zabudową, zakwalifikował je jako urządzenie budowlane i wskazał, że podczas kontroli ustalono, iż narusza ono ustalenia § 7 pkt 1 mpzp, który stanowi lex specialis w stosunku do ogólnego przepisu art. 29 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm. – dalej powoływanej jako "pb"), zgodnie z którym zgłoszenia wymaga budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Wobec stwierdzenia budowy urządzenia budowlanego wymagającego dokonania zgłoszenia, które narusza przepisy powszechnie obowiązujące, organ stwierdził, że należy zastosować procedurę naprawczą. Wskazał, że w sprawie zachodzi przypadek z art. 50 ust. 1 pkt 4 pb, ponieważ wykonane roboty budowlane w sposób istotny odbiegają od ustaleń i warunków określonych w przepisach, którymi są również zapisy mpzp. W związku z tym, że roboty budowlane w sprawie zostały już zakończone, organ odstąpił od ich wstrzymywania i wskazał, że w sprawie zastosowanie winien znaleźć tryb z art. 51 ust. 1 pkt 1 pb. Przedmiotowe ogrodzenie narusza bowiem jednoznacznie § 7 pkt 1 mpzp, dopuszczający wszędzie tylko ogrodzenia ażurowe do wysokości 1,60 m, a kolizja ta, zdaniem organu, nie może zostać rozwiązana poprzez nakazanie czynności lub robót budowlanych (o czym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 pb). W sprawie zastosowania nie znajduje również tryb określony w art. 51 ust. 1 pkt 3 pb. Od powyższej decyzji skarżący wnieśli odwołanie, w którym zarzucili naruszenie: - art. 3 pkt 12 pb poprzez wadliwe ustalenie, że na ich nieruchomości znajduje się urządzenie budowlane w postaci ogrodzenia, podczas gdy konstrukcja ta nie spełnia ani konstrukcyjnie, ani funkcjonalnie cech pozwalających uznać ją za ogrodzenie – jest wyłącznie posadowiona wzdłuż jednej strony działki, wewnątrz działki, nie wygradza działki od nieruchomości wokół, zaś przeznaczeniem konstrukcji nie jest odgrodzenie od działki sąsiedniej, bowiem działki są oddzielone innym ogrodzeniem; konstrukcja spełnia jedynie funkcje: chroniącą przed wiatrem, wyciszającą hałas z sąsiednich nieruchomości, zapewniającą swobodne poruszanie się po nieruchomości, ochronną w zakresie roślinności; - art. 29 ust. 1 i 2 pb poprzez uznanie, że zainstalowanie konstrukcji na nieruchomości wymagało zgłoszenia organowi, podczas gdy nie spełnia ona cech pozwalających zakwalifikować ją jako ogrodzenie, w tym nie utrudnia wejścia lub wyjścia na nieruchomość; - art. 51 ust. 1 pkt 1 pb w zw. z art. 51 ust. 7 pb, art. 81 i art. 83 pb poprzez uznanie, że w okolicznościach sprawy należało nakazać rozbiórkę ogrodzenia z powodu niezgodności w zakresie wysokości i rodzaju wykonania z zapisami mpzp, podczas gdy: konstrukcja ta nie stanowi ogrodzenia, więc nie zaistniały przesłanki w zakresie niezgodności z przepisami mpzp; brak było podstaw do wydania zaskarżonej decyzji wobec braku spełnienia definicji obiektu budowalnego istniejącej na nieruchomości konstrukcji wynikającej z art. 51 ust. 1 pb, którą organ uznał za urządzenie budowlane; - § 7 pkt 1 w zw. z § 38 mpzp poprzez uznanie, że w sprawie mowa jest o budowie ogrodzenia, podczas gdy konstrukcja na nieruchomości skarżących nie stanowi ogrodzenia, zatem brak jest podstaw do odnoszenia się do przepisów prawa miejscowego w tym zakresie; z ostrożności skarżący wskazali jednocześnie że ustalenie dotyczące możliwości wykonywania wszędzie tylko ogrodzeń ażurowych o wysokości do 1,60 m nie wynika przepisów mpzp, a z odpowiedzi Burmistrza oraz opinii autora planu miejscowego – które nie stanowią jednak przepisów powszechnie obowiązujących i nie mogą być podstawą nałożenia obowiązków lub ograniczeń; - przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 w zw. art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: "kpa") poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie, pominięcie wyjaśnienia faktycznej funkcji konstrukcji na działce nr [...], jej przeznaczenia i jednoczesnego braku spełnienia podstawowej funkcji ogrodzenia (utrudniającej wejście i wyjście z nieruchomości), brak wyjaśnienia na jakiej podstawie przyjęto, że przedmiotowa konstrukcja to ogrodzenie; - art. 105 § 1 kpa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że konstrukcja nie stanowi ogrodzenia, nie podlega zatem wymogom w zakresie budowy ogrodzeń wynikającym z przepisów pb jak i mpzp, a w konsekwencji brak było podstaw do wydania zaskarżonej decyzji, a postępowanie winno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. Po ponownym rozpatrzeniu powyższego odwołania – w związku z wydanym w sprawie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy (WSA) z dnia 23 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Bd 214/24 – Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że ponowna analiza akt doprowadziła go do przekonania, że w sprawie doszło do samowoli budowlanej, tj. realizacji dodatkowego (drugiego) ogrodzenia pomiędzy działkami nr [...], którego wysokość przekracza 2,20 m i w związku z tym jego realizacja wymagała zgłoszenia organowi, czego inwestorzy nie dokonali – co stanowi o naruszeniu art. 29 ust. 1 pkt 21 pb. Ponadto, jak wskazał, ogrodzenie jest niezgodne z zapisami obowiązującego mpzp, ponieważ nie jest ażurowe, a jego wysokość przekracza dopuszczalną przez § 7 mpzp wysokość 1,6 m. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia oraz mając na uwadze rodzaj zrealizowanego ogrodzenia, WINB uznał, że nie ma możliwości jego dostosowania do stanu zgodnego z wymaganiami stawianymi ogrodzeniu przez obowiązujący na danym terenie mpzp i w związku z tym konieczna jest rozbiórka spornego ogrodzenia w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 pb – co zasadnie jego zdaniem orzekł organ I instancji. Jednocześnie organ II instancji, wskazał, że pozostałe części ogrodzenia działki nr [...], wybudowane ok. 2021 r., również budzą wątpliwości, jednak z uwagi na zakaz wydawania decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, niemożliwym jest rozszerzenie zakresu niniejszego postępowania o część ogrodzenia wybudowaną w 2021 r. Niemniej, jak wskazał, organ I instancji winien przeanalizować czy wobec poczynionych podczas kontroli ustaleń należy wszcząć odrębne postępowanie w sprawie pozostałej części ogrodzenia. Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania, WINB wskazał, że wykonane roboty budowlane – wbrew twierdzeniom skarżących – stanowią typowe ogrodzenie, a jego dodatkowe funkcje pozostają bez wpływu na kwalifikację przedmiotu postępowania i wydane rozstrzygnięcie oraz nie stanowią okoliczności, która zwalniałaby z obowiązku jego realizacji zgodnie z przepisami obowiązującymi na danym terenie czy też zgłoszenia jego budowy zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 21 pb. W przypadku stwierdzenia naruszenia ww. przepisu, jak i zapisów mpzp, organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do przeprowadzenia postepowania naprawczego, co ma miejsce w badanej sprawie i świadczy zarazem o braku przesłanek umożliwiających umorzenie postępowania. Organ wskazał również, że zastosowania w sprawie nie ma art. 7a § 1 kpa, ponieważ zapisy mpzp nie budzą wątpliwości i jednoznacznie określają wymagania, jakie musi spełnić ogrodzenie na przedmiotowym terenie. Na powyższą decyzję skarżący wnieśli skargę do WSA, domagając się uchylenia obydwu wydanych w sprawie decyzji i formułując zarzuty naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, tożsamych z ze wskazanymi na gruncie odwołania. Organowi II instancji zarzucili w szczególności: brak podjęcia czynności w celu dokonania prawidłowych ustaleń co do charakteru konstrukcji na nieruchomości skarżących; błędne uznanie, że wskazane przez skarżących funkcje konstrukcji (takie jak: ochrona przed wiatrem, hałasem, zapewnienie intymności, swobodnego poruszania) są funkcjami dodatkowymi, bez wpływu na jej kwalifikację jako ogrodzenia; niewyjaśnienie podstaw kwalifikacji konstrukcji jako ogrodzenia; dokonanie błędnych ustaleń faktycznych w zakresie kwalifikacji konstrukcji, gdyż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że konstrukcja nie spełnia definicji ogrodzenia, na którą powołał się organ, gdyż nie pełni funkcji ochronnej, płotu, muru ani żywopłotu; pominięcie, że nieruchomość skarżących posiada już ogrodzenie pełniące funkcję ochronną, a sporna konstrukcja nie powstała w celu pełnienia funkcji ochronnej; lakoniczne odniesienie się do zarzutów odwołania; niezasadne uznanie, że na nieruchomości skarżących znajduje się urządzenie budowlane w postaci ogrodzenia oraz że zainstalowanie konstrukcji wymagało dokonania zgłoszenia. Skarżący złożyli ponadto wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci notatki służbowej Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa Oddział w T. oraz 5 fotografii przykładowych konstrukcji znajdujących się na nieruchomości skarżących na okoliczność w szczególności braku spełnienia przez konstrukcję funkcji jakie spełnia ogrodzenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do dokumentów przedłożonych przez skarżących, organ wskazał, że w jego ocenie konstrukcja na działce skarżących nie jest trejażem mającym stanowić wsparcie dla roślin, lecz dodatkowym ogrodzeniem, którego podstawową funkcją jest odgrodzenie się od działki sąsiedniej. Wskazywane przez skarżących dodatkowe funkcje nie stanowią natomiast okoliczności, które zwalniają inwestora z obowiązku przestrzegania przepisów pb i mpzp. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przedmiotem analizy Sądu w niniejszej sprawie była ocena legalności decyzji WINB utrzymującej w mocy decyzję PINB, którą nakazano skarżącym rozbiórkę ogrodzenia zlokalizowanego na działce o nr [...], zrealizowanego z naruszeniem przepisów mpzp. W pierwszej kolejności - mając na uwadze treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej "ppsa") - wskazać należy, że w niniejszej sprawie WSA wydał wyrok z dnia 23 kwietnia 2023 r., w następstwie rozpoznania wniesionego przez skarżących sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej WINB. Co istotne, kontrola przeprowadzona przez Sąd na gruncie postępowania zainicjowanego sprzeciwem od decyzji sprowadzała się wyłącznie do skontrolowania kwestii zasadności wydania przez organ odwoławczy decyzji na podstawie art. 138 § 2 kpa i nie obejmowała sformułowania końcowej oceny materialnoprawnej związanej z istotą sprawy. Pośród wiążących zaleceń dla organu II instancji ponownie rozpatrującego sprawę wskazano zatem jedynie na konieczność ponownego przeanalizowania czy w sprawie konieczne jest uzupełnienie materiału dowodowego oraz ewentualne rozważenie zagadnienia pogarszania sytuacji strony wnoszącej odwołanie w razie uznania, że w sprawie zachodzą okoliczności umożliwiające wydanie decyzji reformatoryjnej (tj. w sytuacji objęcia przedmiotem postępowania także innych części ogrodzenia działki nr [...]). Po przeanalizowaniu akt sprawy oraz treści wydanej przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji, podlegającej kontroli w niniejszym postępowaniu - Sąd uznał, że WINB wypełnił wiążące go zalecenia wynikające z ww. wyroku WSA i tym samym, że nie doszło w sprawie do naruszenia art. 153 ppsa. Dostrzec należy przy tym, że w okolicznościach sprawy, zasadnie organ odwoławczy stwierdził, że przedmiot kontrolowanego postępowania może stanowić wyłącznie przedmiotowe ogrodzenie zrealizowane w sierpniu 2023 r. znajdujące się przy granicy z działką o nr [...], na terenie działki nr [...]. Przechodząc do analizy meritum problemu w sprawie aktualnie zawisłej przed Sądem, wskazać należy - uwzględniając treść skargi oraz wydanych w sprawie rozstrzygnięć – że spór pomiędzy organami nadzoru budowlanego, a skarżącymi dotyczy przede wszystkim kwestii kwalifikacji spornej konstrukcji zrealizowanej przez skarżących oraz konsekwencji związanych z jej określoną kwalifikacją, tj. zasadności i prawidłowości zastosowanego przez organy trybu naprawczego, przewidzianego w art. 50-51 pb. Zdaniem organów przedmiotowa konstrukcja stanowi bowiem ogrodzenie, zrealizowane z naruszeniem przepisów pb (art. 29 ust. 1 pkt 21 pb) oraz mpzp (§ 7 pkt 1) i w związku z tym podlega rozbiórce w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 pb. Skarżący twierdzą natomiast, że konstrukcja nie stanowi ogrodzenia, wskazując przy tym na poszczególne jej funkcje (takie jak: ochrona przed wiatrem, ochrona roślin, zapewnienie intymności) i podnosząc, że w związku z tym do konstrukcji nie mają zastosowania przepisy pb oraz mpzp, a postępowanie naprawcze prowadzone przez organy należy umorzyć jako bezprzedmiotowe. W realiach sprawy nie budzą wątpliwości relewantne z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ustalenia stanu faktycznego, że na działce nr [...] przy granicy z działką o nr [...] w sierpniu 2023 r. wykonana została przedmiotowa konstrukcja składająca się z odcinka o długości 48,30 m, wykonana z siatki ocynkowanej, zamocowanej na słupkach stalowych posadowionych w gruncie, z nałożoną na całej powierzchni siatką cieniującą maskującą w kolorze zielonym, o wysokości odpowiednio: od 2,17 m do 2,24 m (mierząc od strony dz. nr [...]) oraz od 2,27 m do 2,45 m (mierząc od strony dz. nr [...]). Przy czym, jak ustalano, pomiędzy działką nr [...], a [...] znajduje się ww. konstrukcja usytuowana od strony działki nr [...] oraz także ogrodzenie usytuowane od strony działki nr [...] o wysokości od 1,55 m do 1,58 (mierząc od strony dz. [...]), a odległość między nimi wynosi 0,15 m. Niespornym jest ponadto, że działka, na której posadowiono przedmiotową konstrukcję, zlokalizowana jest na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętym uchwałą Rady Miejskiej C. nr [...] z dnia [...] października 2008 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującej obszar położony pomiędzy ulicą [...] i południowo-zachodnią granicą administracyjną miasta C.. W § 7 pkt 2 organ uchwałodawczy wprowadził obowiązek lokalizacji ogrodzeń ażurowych o wysokości do 1,6 m z wykluczeniem ogrodzeń plastikowych, betonowych za wyjątkiem słupów i podmurówek, żelbetowych, z wyłączeniem terenów P-U. W przepisie tym określono zatem dwie grupy ogrodzeń objęte zakazem tj.: 1) ogrodzenia pełne i 2) ogrodzenia o wysokości powyżej 1,6 m. Z zapisów tych w ocenie Sądu jasno wynika, że plan dopuszcza na całym terenie nim objętym (z wyjątkiem wyłączeniem terenów P-U) jedynie ogrodzenia ażurowe w wysokości do 1,6 m, bez rozróżnienia czy ogrodzenie usytuowane jest od strony drogi publicznej czy od strony sąsiadującej nieruchomości. Przechodząc do oceny legalności wydanych decyzji administracyjnych Sąd w pierwszej kolejności za prawidłowe uznał stanowisko organów co do kwalifikacji spornej konstrukcji jako ogrodzenia. Przepisy pb nie zawierają legalnej definicji ogrodzenia, jednakże w potocznym rozumieniu chodzi niewątpliwie o oddzielenie działki od innych terenów, stanowiące barierę komunikacyjną. Zgodnie również z Uniwersalnym słownikiem języka polskiego (por. S. Dubisz (red.), Warszawa 2003, s. 180) pod pojęciem "ogrodzenie" należy rozumieć: "to, co ogradza jakiś teren, np. płot, parkan, mur". Jest to więc konstrukcja otaczająca teren (choć niekoniecznie z wszystkich stron) i utrudniająca wejście lub wyjście (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 marca 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 740/22 - dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Przytoczona definicja wskazuje na funkcję ogrodzenia - ogrodzić jakiś teren, np. od sąsiada, jednocześnie przyjmując, że technologia wykonania tego ogrodzenia może być dowolna. Przy czym przez ogrodzenie jakiegoś terenu można również rozumieć odgrodzenie się od jakiegoś terenu, np. sąsiada i nie musi to oznaczać ogrodzenia całej danej nieruchomości określonego podmiotu, która to nieruchomość może graniczyć z nieruchomościami kilku innych podmiotów. Ogrodzeniem jest każda związana z podłożem konstrukcja, która wzajemnie oddziela od siebie poszczególne działki. Oddzielając, konstrukcja taka ustanawia przeszkodę, która - jakkolwiek w różnym stopniu - funkcjonalnie stanowi ograniczenie w dostępności ogrodzonej działki (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Gl 292/05 - dostępne jw.). Nie ma przy tym – w ocenie Sądu – podstaw, by na gruncie prawa budowlanego za ogrodzenie uznawać jedynie takie, które całkowicie zamyka określoną przestrzeń. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zrealizowana przez skarżących konstrukcja, znajdująca się przy granicy z działką sąsiednią, tuż przy uprzednio wykonanym już ogrodzeniu, które jest jednak znacznie niższe (a więc w mniejszym stopniu stanowi barierę komunikacyjną i odgradzającą) niż sporna konstrukcja – uznać należy za ogrodzenie odgradzające teren nieruchomości skarżących od sąsiedniej nieruchomości. Zrealizowana konstrukcja stanowi typowe ogrodzenie, składające się z siatki i słupków stalowych, na powierzchni którego dodatkowo zamocowana siatkę maskującą. Ponadto charakter oraz funkcję wykonanej konstrukcji, zdaniem Sądu, oceniać należy biorąc pod uwagę też zaistniały na danym terenie stan faktyczny, a więc z uwzględnieniem okoliczności, że działka skarżących ogrodzona jest także od pozostałych stron, co stanowi o otoczeniu działki skarżących ze wszystkich stron, z tym że z jednej strony zrealizowano koło siebie dwa równoległe ogrodzenia, a zatem w tej części działki zwiększono barierę komunikacyjną w stosunku do działki nr [...]. Zdaniem Sądu, bez znaczenia dla kwalifikacji przedmiotowej konstrukcji jako ogrodzenia, pozostają wskazywane przez skarżących funkcje konstrukcji (ochrona przed wiatrem, ochrona roślinnością, wyciszenie przed hałasem, zapewnienie swobody poruszania się po nieruchomości). W okolicznościach analizowanego przypadku zrealizowana konstrukcja, mimo że może także pełnić funkcje, na które powołują się skarżący, czemu Sąd nie przeczy, to jednak jej charakter, wygląd, umiejscowienie (przy granicy działek, w odległości 0,15 m od wcześniej postawionego ogrodzenia) oraz gabaryty (znacznie przewyższające istniejące wcześniej ogrodzenie) świadczą o tym, że stanowi ona obiektywną barierę komunikacyjną, odgradzającą działkę skarżących od działki sąsiedniej. Wszelkie funkcje dodatkowe, na które powoływali się skarżący (m.in. ochrona roślinności, zapewnienie intymności, czy też ochrona przed wiatrem) pozostają bez wpływu na dokonaną przez organy kwalifikację. Subiektywne przypisanie poszczególnych funkcji konstrukcji, która spełnia obiektywne przesłanki do uznania jej za ogrodzenie, nie może bowiem prowadzić do sytuacji, w której to konieczność stosowania obowiązujących przepisów pb lub mpzp byłaby uzależniona od uznania inwestora i jego woli co do podstawowej funkcji wykonanego obiektu. Nadmienić należy również, że przedmiotowa konstrukcja, biorąc pod uwagę jej wygląd i gabaryty, nie może być zakwalifikowana jako obiekt małej architektury, o którym mowa w art. 3 pkt 4 pb. Zgodnie z tym przepisem przez obiekt małej architektury rozumieć należy "niewielkie" obiekty, takie jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Konstrukcja o długości 48,30 m, wykonana z siatki ocynkowanej zamocowanej na słupkach stalowych posadowionych w gruncie, z nałożoną na całej powierzchni siatką cieniującą maskującą, o wysokości odpowiednio: od 2,17 m do 2,24 m (mierząc od strony dz. nr [...]) oraz od 2,27 m do 2,45 m (mierząc od strony dz. nr [...]) – nie może zostać uznana za "niewielki" obiekt i tym samym już chociażby z tego powodu nie wpisuje się w definicję obiektu małej architektury (w szczególności trejażu – jak wskazywali skarżący), a jej wygląd, usytuowanie, wymiary i bariera którą tworzy, wskazuje że jest to ogrodzenie. W ocenie Sądu, przyjęcie w okolicznościach sprawy odmiennego stanowiska, prowadziłoby w istocie do obejścia prawa. Tym samym, Sąd uznał, że organy dokonały prawidłowej kwalifikacji spornej konstrukcji, przyjmując że stanowi ona ogrodzenie. Jednocześnie podzielić należy stanowisko organów, że ogrodzenie to, o wysokości powyżej 2,20 m, zrealizowane zostało bez wymaganego zgłoszenia – co stanowi naruszenie art. 29 pkt 21 pb – a ponadto niezgodnie z zapisami obowiązującego mpzp (§ 7 pkt 1 mpzp), który dopuszcza jedynie ogrodzenia ażurowe w wysokości do 1,6 m. Wobec stwierdzonego naruszenia ww. przepisów ustawowych oraz prawa miejscowego poprzez zrealizowaną przez skarżących samowolę budowlaną, koniecznym było zatem określenie przez organy odpowiedniego trybu likwidacji tej samowoli. Na poczet kwalifikacji zaistniałej samowoli budowlanej dla określenia trybu jej likwidacji, prawidłowo organy uznały, że w sprawie mamy do czynienia z urządzeniem budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 9 pb, z uwagi na to, że przedmiotowe ogrodzenie powstało na nieruchomości zabudowanej budynkiem i pozostaje w związku funkcjonalnym ze znajdującym się na tej nieruchomości budynkiem. Wyjaśnić należy, że ustawa Prawo budowlane traktuje ogrodzenie jako urządzenie budowlane pod warunkiem istnienia związku o charakterze funkcjonalnym pomiędzy istniejącym obiektem budowlanym (art. 3 pkt 1), a powiązanym z nim ogrodzeniem, pełniącym w stosunku do niego rolę służebną. W innych okolicznościach, a więc w szczególności w sytuacji braku innego obiektu budowlanego lub też braku wspomnianego związku, przyjmować należy odmienną kwalifikację ogrodzenia z punktu widzenia przepisów ustawy, tj. jako obiektu budowlanego w postaci budowli (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 6 września 2023 r., sygn. akt II SA/Ke 415/23; wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1940/17 - dostępne jw.). Wobec kwalifikacji przedmiotowego ogrodzenia jako urządzenia budowlanego, zasadnym w sprawie było zastosowanie trybu określonego w art. 50-51 pb (dotyczącego przypadków innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f pb). Ustalono jednocześnie prawidłowo, że w okolicznościach sprawy zachodzą przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 1 i 4 pb, które odnoszą się m.in. do robót budowlanych wykonywanych bez zgłoszenia (pkt 1) oraz w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach (pkt 4). Przy czym, na mocy art. 51 ust. 7 pb, w przypadkach innych niż określone w art. 48, jeśli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 zastosowanie znajduje art. 51 ust. 1 pb. Wyjaśnić należy w tym miejscu – odnosząc się do argumentacji skarżących – iż zdaniem Sądu zastosowaniu w niniejszej sprawie art. 51 ust. 1 pkt 1 pb nie stoi na przeszkodzie okoliczność odwołania się w tym przepisie do pojęcia "obiektu budowlanego", a nie "urządzenia budowlanego". Jeśli bowiem ogrodzenie jest związane z innym obiektem budowlanym np. z budynkiem, to stanowi wówczas związane funkcjonalne z tym obiektem urządzenie budowlane. Ale nawet wówczas samo nie przestaje być obiektem budowlanym. Nie zawsze zresztą ogrodzenie jest, czy też musi być, związane funkcjonalnie z innym obiektem budowlanym. Jak to bowiem trafnie podniesiono w sprawie II SA/Ka 1719/96, można z łatwością wskazać sytuacje, gdy taki związek nie występuje, np. gdy mamy do czynienia z ogrodzeniem działki niezabudowanej, użytkowanej jako ogród (czy też sad). Za zakwalifikowaniem ogrodzenia do obiektów budowlanych przemawia treść przepisu art. 29 ust. 1 pkt 21 pb, w którym mowa jest o budowie, a pojęcie to odnosi się zgodnie z art. 3 pkt 6 pb wyłącznie do obiektu budowlanego, a ponadto także, wykładnia celowościowa przepisów ustawy Prawo budowlane, a to w sytuacji, gdy za obiekt także należy niewątpliwie uznać tak niewielki obiekt małej architektury, jak służąca do rekreacji codziennej huśtawka czy drabinka, co wynika wprost z treści art. 3 pkt 4 lit. c pb (patrz wyrok NSA z dnia 28 października 2020 r., sygn. akt II OSK 2191/18 – dostępnym jw.). Skoro, jak z powyższych wywodów wynika, ogrodzenie jest obiektem budowlanym, to podlega ono reglamentacji ustawy Prawo budowlane w różnych aspektach. Jak wykazano dla wdrożenia odpowiedniego trybu likwidacji samowoli budowlanej istotne jest czy obiekt ten może być zakwalifikowany jako urządzenie budowlane. Jeżeli taka sytuacja ma miejsce to wówczas należy zastosować do niego tryb naprawczy przewidziany w art. 50-51 pb. Sąd stwierdza zatem, że organy były uprawnione do zastosowania wobec przedmiotowego ogrodzenia – art. 51 ust. 1 pkt 1 pb. Zakwalifikowanie spornej konstrukcji jako urządzenia budowlanego nie pozbawia jej bowiem jednoczesnego przymiotu obiektu budowlanego. W dalszej kolejności ocenić w rozpoznawanej sprawie należało prawidłowość zastosowania w odniesieniu do wykonanego przez skarżących ogrodzenia przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 pb, skutkującego nakazaniem skarżącym rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia. Ustawodawca w art. 51 ust. 1 pb przewidział zatem trzy wzajemnie wykluczające się sposoby prowadzenia postępowania naprawczego. Pierwszy następuje, gdy brak jest możliwości naprawy, doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem (pkt 1), tj. powstała niedająca się usunąć niezgodność z przepisami prawa, co skutkuje nakazem zaniechania dalszych robót bądź rozbiórką obiektu budowlanego lub jego części, albo też doprowadzeniem obiektu do stanu poprzedniego; decyzja taka kończy postępowanie naprawcze. Drugi sposób polega na nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności lub robót (pkt 2), w sytuacji gdy możliwe jest doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z przepisami i nie mamy do czynienia z istotnym odstąpieniem od projektu budowlanego albo warunków pozwolenia na budowę. Trzeci przypadek dotyczy sytuacji, gdy wystąpiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę (pkt 3). Orzekające w sprawie organy uznały, że w niniejszej sprawie powstała niedająca się usunąć niezgodność z przepisami prawa, a zatem brak jest możliwości innego rozstrzygnięcia sprawy od nakazu rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia – co Sąd ocenia jako prawidłowe. Realizacja przedmiotowego ogrodzenia winna być bowiem zgodna z prawem miejscowym, co w tej sprawie ma zasadnicze znaczenie. Niewątpliwie źródłem powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego (art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej). Jak stanowi zaś art. 50 ust. 1 pb, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych m.in. w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 pb). Na mocy zaś art. 51 ust. 7 pb, do robót zakończonych zastosowanie znajduje m.in. przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 pb, który stanowi, że (...) organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W świetle ww. przepisu, stwierdzić należy, że ustalenie iż dla terenu działki należącej do skarżących obowiązuje mpzp, który w § 7 pkt 1 zezwala jedynie na budowę ogrodzeń ażurowych do wysokości 1,60 m, oznacza że w sprawie nie było innej możliwości niż nakazanie rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia o wysokości znacznie przekraczającej ww. dopuszczalną wysokość. Słusznie uznano zatem, że z uwagi na okoliczność, że przedmiotowe ogrodzenie wybudowano niezgodnie z ustaleniami obowiązujących przepisów (obowiązującego na tym terenie mpzp), zastosowanie znajduje procedura naprawcza określona w art. 50-51 pb. Podzielić należy w tym miejscu pogląd wyrażony w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 października 2016 r. (sygn. akt: II OPS 1/16 – dostępny jw.), że do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nawet nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine pb, a także art. 51 ust. 7 pb, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine. Innymi słowy, dany obiekt (nawet jeśli nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia) może być poddany ocenie również pod kątem jego zgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami (art. 50 ust. 1 pkt 4 pb), którymi są niewątpliwie przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Oceny takiej organy obu instancji dokonały, właściwie stwierdzając że przedmiotowe ogrodzenie jest niezgodne z mpzp, którego przepisy obowiązują na terenie nieruchomości, na której zlokalizowane jest ogrodzenie. Reasumując, w ocenie Sądu orzekającego organy prawidłowo przyjęły, że budowa wymienionego powyżej ogrodzenia nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej tj. niezgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 21 pb oraz z przepisami w postaci zapisów obowiązującego planu miejscowego (§ 7 pkt 1 mpzp) oraz że do ogrodzenia, stanowiącego urządzenie budowlane, zastosowanie znajdzie tryb likwidacji samowoli określony w art. 50-51 pb. Rację należy przyznać organom orzekającym również w tym, że stwierdziły brak możliwości innego rozstrzygnięcia sprawy niż orzeczenie nakazu rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia, a to ze względu na przekroczenie i to znaczne dopuszczalnej wysokości ogrodzenia. W tej sytuacji, Sąd zgadza się ze stanowiskiem, że żadne inne rozwiązanie nie byłoby zasadne i tylko rozbiórka mogła doprowadzić do osiągnięcia stanu zgodnego z prawem. Wskazać należy również, że na uwzględnienie nie zasługują podniesione zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 8 w zw. art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 kpa). Skarżący formułując te zarzuty przede wszystkim starali się wykazać, że organy nie zbadały wszechstronnie sprawy, pomijając istotne kwestie dotyczące podstawowej funkcji zrealizowanej konstrukcji i nie wyjaśniając należycie motywów podjętego rozstrzygnięcia na gruncie uzasadnienia decyzji. Jak już jednak wykazano powyżej, subiektywne przekonanie skarżących co do podstawowej funkcji wykonanej konstrukcji, nie mogło determinować kwalifikacji przedmiotowej konstrukcji jako ogrodzenia. Sąd na podstawie art. 106 § 3 a contrario oddalił założony w skardze wniosek dowodowy, gdyż w sprawie nie zachodziłby istotne wątpliwości niezbędny do wyjaśnienia w drodze złożonego wniosku. Ponadto Sąd jest uprawniony jedynie do przeprowadzenia dowodu uzupełniające z dokumentów, a takiego charakteru nie miała notatka służbowa rzeczoznawcy budowlanego mgr. inż. T. S. z dnia [...] czerwca 2024 r., stanowiąca w istocie opinię rzeczoznawcy o charakterze przedmiotowego obiektu jako trejażu. Podsumowując, organy w niniejszej sprawie prawidłowo uznały, że sporna konstrukcja wykonana przez skarżących stanowi ogrodzenie, w stosunku do którego - z uwagi na niezgodność z przepisami obowiązującego mpzp – należało orzec nakaz rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 p.b. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ppsa oddalił wniesioną w sprawie skargę.