II SA/Bd 698/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Asesor WSA Grzegorz Saniewski ( spr.) Protokolant Ewa Czerwińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 listopada 2007r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. Wójt Gminy P. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993; z późn. zm.) wymeldował skarżącego S.S. z miejsca pobytu stałego w P. przy ul. X. W uzasadnieniu Wójt wskazał m.in. na zgodne zeznania świadków, według których skarżący dobrowolnie wyprowadził się z P. do B. we wrześniu 2004 r. zabierając swoje rzeczy osobiste. Po opuszczeniu domu nie utrzymywał kontaktów z rodziną tj. nie przyjeżdżał do P. Synowie, którzy odwiedzali go w B. zeznali natomiast, iż skarżący urządził się w B. z zamiarem stałego pobytu, zaciągnął pożyczkę na remont mieszkania w którym przebywa, a także pracuje w B.; do P. nie zamierza i nie chce powrócić, jednak nie wymeldowuje się, gdyż w jego ocenie przysługuje mu roszczenie do majątku położonego w P. Biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy Wójt ustalił, że skarżący dobrowolnie i w sposób trwały opuścił dotychczasowe miejsce zameldowania w P. Obecnie przebywa w B., z zamiarem pobytu stałego i faktycznie tam przeniósł swoje centrum życiowe z jednoczesnym zamiarem opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Wobec tego spełnione są wymienione w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ustawowe przesłanki do wymeldowania skarżącego. Odwołując się skarżący podniósł, że przebywa poza miejscem zameldowania w związku z pracą. Zakwestionował zawarte w zeznaniu swojej byłej żony twierdzenie, jakoby pozostawał w nowym związku z kobietą, z którą mieszka w B. Podniósł, że do momentu powołania do wojska syna Ł. co dwa tygodnie przyjeżdżał do P., potem zaniechał przyjazdów z obawy przed byłą żoną, córką i jej mężem. Do P. zamierza powrócić po uzyskaniu prawa do emerytury. Podważał także zeznania córki w kwestii dokumentów poświadczających jego udział w remoncie mieszkania w B. Zarzucił organowi pierwszej instancji, iż przy zapewnianiu mu możliwości uczestnictwa w przesłuchaniu świadków nie wziął pod uwagę jego niepełnosprawności. Organ odwoławczy – Wojewoda Kujawsko – Pomorski, decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. umorzył postępowanie odwoławcze z powodu bezprzedmiotowości postępowania. Przed wydaniem rozstrzygnięcia Wojewoda otrzymał bowiem informację, iż skarżący w dniu [...] czerwca 2007 r. wymeldował się z miejsca dotychczasowego zameldowania na pobyt stały w P. i zameldował się na pobyt stały w B. W skardze do sądu administracyjnego S.S. wniósł o uchylenie decyzji Wojewody. W uzasadnieniu skargi zwrócił uwagę, iż poprzednia decyzja w przedmiocie jego wymeldowania została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2006 r. (sygn. akt II SA/Bd 153/06). W związku ze sprawą wymeldowania decyzje procesowe podejmowała także Prokuratura Okręgowa w B., a ponadto swoje stanowisko wyraziło Ministerstwo Sprawiedliwości. Skarżący podniósł, że pomimo jego interwencji Wójt nie zareagował na zarzut, iż pracująca w Urzędzie Gminy w P. osoba z rodziny jego byłej żony podejmuje decyzje w sprawie. Wójt nie zatroszczył się także o miejsce pobytu stałego dla skarżącego, który jest osobą niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji. Skarżący zwrócił także uwagę na nieprawidłowy sposób załatwienia przez Przewodniczącego Rady Gminy w P. jego skargi związanej ze sprawą wymeldowania. Podkreślił, że zameldowania w B. dokonał w związku z treścią pisma Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] czerwca 2007 r. w którym wskazano, że nie jest już obywatelem gminy P. Zarzucił, że brak merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez Urząd Wojewódzki pozbawia go prawa do głosowania, leczenia, renty czy odbierania przesyłek poleconych, wobec czego uzyskał zgodę osoby, u której przebywa, na zameldowania na pobyt stały. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; zwanej dalej "k.p.a."), który stosuje się także w postępowaniu odwoławczym (art. 140 k.p.a.) przy podejmowaniu rozstrzygnięć wskazanych w art. 138 § 1 k.p.a - gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu. Brak istnienia przedmiotu postępowania przesądza zatem o konieczności jego umorzenia. Jednym z warunków, które decydują o tym, że istnieje przedmiot postępowania jest zaistnienie stanu faktycznego przewidzianego przez ustawodawcę, upoważniającego (zobowiązującego) organ administracji do podjęcia decyzji administracyjnej (por. pkt II podpunkt 1 komentarza do art. 105 k.p.a. [w:] G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan – "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Zakamycze, 2005). W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją organy miały ocenić, czy zaistniała sytuacja przewidziana przez art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przepis ten wskazuje, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Stan faktyczny, który powinien zaistnieć, aby organ mógł w tym przypadku orzekać w sprawie wymeldowania, sprowadza się do sytuacji, kiedy określona osoba: - opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące oraz - opuszczając miejsce takiego pobytu, nie wymeldowała się. Dopiero łączne zaistnienie obu tych okoliczności powoduje, iż organ może przystąpić do rozważenia, czy daną osobę należy wymeldować, czy też brak jest podstaw do wymeldowania, bo np. opuszczenie miejsca pobytu stałego nastąpiło tylko na czas określony, w związku z podjętą w innym miejscu pracą, bądź opuszczenie miejsca pobytu stałego nie nastąpiło dobrowolnie. Brak zaistnienia wskazanej sytuacji faktycznej powoduje natomiast, że nie powstaje stan, w którym ustawodawca nakazuje organowi rozstrzyganie merytoryczne w drodze decyzji administracyjnej, a tym samym sprawa staje się bezprzedmiotowa. Skarżący w sprawie administracyjnej nie kwestionował, że opuścił miejsce stałego pobytu. Nie przeczył także, iż opuszczając miejsce pobytu nie wymeldował się. Dopóty, dopóki istniały obie te okoliczności, organ administracji miał obowiązek wydania orzeczenia merytorycznego, w którym powinien rozważyć podnoszone przez skarżącego argumenty w tym m.in., że opuszczenie miejsca stałego pobytu ma charakter czasowy związany z podjętą pracą oraz że długotrwałość tego stanu (przebywania poza miejscem stałego pobytu) jest skutkiem przymusu wynikającego z obawy przed dotychczasowymi domownikami. Z momentem jednakże, kiedy skarżący wymeldował się z miejsca dotychczasowego pobytu w P., przestała istnieć jedna z dwóch niezbędnych okoliczności, od których ustawodawca uzależnił potrzebę orzekania merytorycznego. Tym samym zgodnym z prawem jest stanowisko Wojewody, iż wskutek bezprzedmiotowości postępowania należało je umorzyć. Nie ma przy tym znaczenia dla sprawy, iż - jak twierdzi skarżący, zameldowania w B. (co wiązało się z wymeldowaniem z P.) dokonał pod wpływem treści pisma Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. W piśmie tym organ dokonał oceny swojej właściwości, biorąc pod uwagę adres wskazany przez skarżącego w podaniu o udzielenie pomocy, jak też informacje wynikające z decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. Jeżeli skarżący uważał za konieczne uzyskanie świadczenia z pomocy społecznej w gminie P., a nie w gminie B., powyższe stanowisko organu mógł zwalczać korzystając ze środków przewidzianych prawem, tj. mógł żądać wydania decyzji przez organ administracji w P., a w przypadku jego milczenia – wnosić zażalenie na bezczynność do organu wyższego stopnia, a następnie wnosić ewentualnie skargę na bezczynność organu do sądu administracyjnego. Skarżący nie znalazł się zatem w sytuacji przymusowego dokonania zameldowania w B., uczynił to dobrowolnie, zyskując jednocześnie możliwość realizacji wskazanych przez niego praw w nowym miejscu zamieszkania. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), Sąd oddalił skargę.