II SA/Bd 698/09

Dnia 8 października 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Wiesław Czerwiński sędzia WSA Grażyna Malinowska - Wasik Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 8 października 2009 roku sprawy ze skargi D. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego oddala skargę. II SA/Bd 698/09 Uzasadnienie Na podstawie art. 3 ust. 1, ust. 4, art. 7 pkt 2-15, art. 8, art. 39, art. 41, art. 102 ust .1, art. 106 ust. 1, ust. 4, art. 110 ust. 1 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728 z późn. zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950) decyzją z dnia [...] maja 2009 r. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta W. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie ds. Pomocy Środowiskowej odmówił D. T. przyznania prawa do specjalnego zasiłku celowego na zakup artykułów żywnościowych. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że w dniu [...] maja 2009 r. zainteresowana złożyła wniosek o specjalny zasiłek celowy na zakup żywności. Wg organu prawo do bezzwrotnych świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobom spełniającym kryterium dochodowe i sytuacyjne. Zainteresowana spełnia kryterium sytuacyjne natomiast jej dochód w kwocie [...] zł, przekracza kryterium dochodowe, określone w art. 8 ustawy o pomocy społecznej, a więc nie ma możliwości przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego bezzwrotnego. Dodano, że zgodnie z meldunkiem z dnia [...] kwietnia 2009 r., z którym zapoznano zainteresowaną, nie przewiduje się realizowania pomocy w formie zasiłków celowych zwrotnych. Powołując się na art. 41 ustawy o pomocy społecznej wskazano, że przyznanie pomocy na podstawie tego przepisu wymaga wyjątkowych okoliczności jak np. nagła, nieuleczalna choroba i związane z nią duże nakłady finansowe na leczenie. Zdaniem organu nie wystąpiły żadne wyjątkowe okoliczności uzasadniające przyznanie zainteresowanej tej formy pomocy. Wg organu zainteresowana po dokonaniu opłat dysponuje niewielka kwotą na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych, jednakże zamieszkuje ona z synem prowadzącym odrębne gospodarstwo domowe, który pobiera zasiłek stały w kwocie [...] zł oraz okresowy w kwocie [...] zł i jest zobowiązany do partycypacji w kosztach utrzymania mieszkania. Od tej decyzji D. T. odwołała się wskazując, że jest osobą całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji. Zaznaczyła, że jej emerytura wynosi [...] zł, zaś dodatek pielęgnacyjny [...] zł. Wskazała, że zarówno ona jak i syn znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, życiowej i zdrowotnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z [...] czerwca 2009 r. – [...] na podstawie art.138 § 1 pkt Kpa w związku z art. 41 ww. ustawy z dnia 12 marca 2004 r. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem Kolegium w rozpatrywanej sprawie nie występuje szczególnie uzasadniony przypadek ani absolutnie wyjątkowe okoliczności uprawniające do przyznania specjalnego zasiłku celowego. Organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że D. T. nie ma uprawnień do świadczenia pieniężnego na zakup artykułów żywnościowych na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Organy pomocy społecznej dysponując ograniczonymi środkami finansowymi muszą dokonywać wyboru rozstrzygnięcia, mając na uwadze potrzeby wnioskującego i cel pomocy, ale także potrzeby wszystkich ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej. Na powyższą decyzję D. T. złożyła skargę podtrzymując zarzuty zawarte w odwołaniu, w tym także dotyczące jej trudnej sytuacji bytowej. W odpowiedzi na skargę organ odwołał się do uzasadnienia zawartego w decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Stosownie do art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153. poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Odnosząc to do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że zadaniem Sądu było zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: Kpa) oraz przepisami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 115, poz. 728 z późn. zm.). Stosownie natomiast do treści art. 133 §1 (zd. 1) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn zm.) sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt sprawy wynika natomiast, że skarżąca D. T. pismem z dnia z [...] maja 2009 r. zwróciła się o udzielenie pomocy finansowej w formie specjalnego zasiłku celowego na żywność w maju 2009 r., uzasadniając to ogólnie swoją trudną sytuacją bytową. Z akt wynika także, że skarżąca z synem prowadzi gospodarstwo domowe. Jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Źródłem utrzymania skarżącej jest emerytura w wysokości netto [...] zł i dodatek pielęgnacyjny w wys. [...] zł, co daje łączną kwotę [...] zł. Tak więc łączny dochód netto jakim dysponuje skarżąca przekracza kryterium dochodowe, które art. 8 ust. 1 ww. ustawy dla osoby samotnie gospodarującej określa na kwotę [...] zł. Specjalny zasiłek celowy realizowany jest jako zadanie własne gminy o charakterze nieobowiązkowym. Zgodnie z art. 41 pkt 1 ww. ustawy o pomocy społecznej w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej art. 3 ust. 4 tej ustawy. Z akt sprawy w tym także pism skarżącej oraz samej skargi nie wynika aby w sytuacji bytowo - rodzinnej skarżącej nastąpiły jakiekolwiek wydarzenia o charakterze nadzwyczajnym – losowym uzasadniające przyznanie zasiłku w oparciu o art. 41 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie wielokrotnie podnoszono, że w sytuacji, gdy dochód osoby przekracza ustawowe kryterium, zakresem rozważań należy objąć przede wszystkim kwestię, czy w okolicznościach sprawy nie występuje szczególnie uzasadniony przypadek, uprawniający do otrzymania specjalnego zasiłku celowego na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 1999 r., SA/Rz 569/97). Przyznanie takiego rodzaju pomocy w sytuacji ograniczonych środków finansowych i ogromnej liczby beneficjentów oraz osób oczekujących na wsparcie- to zaś wynika ewidentnie z akt sprawy- wymaga absolutnie wyjątkowych okoliczności. Nie można więc dopatrzyć się w zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji naruszenia przepisów obowiązującego prawa. W tej sytuacji wobec braku przesłanek z art. 145 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na podstawie art. 151 tej ustawy, skargę oddalono.