II SA/Bd 699/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 października 2009 r. sprawy ze skargi D. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego na zakup żywności oddala skargę. D. T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] Nr [...], utrzymującą w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2008r. , Nr 115, poz. 728 ze zm.) decyzję wydaną z upoważnienia prezydenta Miasta W. – zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie ds. Pomocy Środowiskowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie we W. z dnia [...] nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego na zakup żywności. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji ustalił w meldunku z dnia [...] możliwości finansowe Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie we W z przeznaczeniem na zasiłki celowe w [...]. W pkt III meldunku organ założył, że świadczenia realizowane w oparciu o art. 39 ustawy o pomocy społecznej nie będą obejmowały całkowitego lub częściowego pokrycia kosztów zakupu żywności, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu z uwagi na brak środków finansowych. Następnie organ I instancji decyzją z dnia [...], w związku z wnioskiem skarżącej zawartym w piśmie z dnia [...], odmówił przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na zakup żywności, podając w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 7 pkt 2- 15 ustawy o pomocy społecznej, skarżąca spełnia kryterium sytuacyjne, nie spełnia natomiast kryterium dochodowego, gdyż emerytura, łącznie z dodatkiem pielęgnacyjnym netto wynosi 797,61 zł. Organ wyjaśnił, że po opłaceniu opłat skarżącej pozostaje niewielka kwota na utrzymanie, a jej syn, który z nią zamieszkuje, prowadząc odrębne gospodarstwo domowe, w pierwszej kolejności zobowiązany jest do uczestnictwa w kosztach związanych z utrzymaniem mieszkania, tym bardziej, że ze względu na niepełnosprawność od miesiąca [...] został objęty pomocą w formie zasiłku stałego w wysokości 444 zł i zasiłku okresowego w wysokości 20 zł. Organ I instancji wskazał również, że ze względu na ograniczone środki finansowe, jakimi dysponuje Ośrodek Pomocy Rodzinie oraz rosnąca liczbę podopiecznych, nie jest możliwe pokrycie przez OPR zgłaszanych przez wnioskodawczynię potrzeb finansowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od decyzji Prezydenta Miasta W., odmawiającej przyznania świadczenia w formie specjalnego zasiłku celowego na zakup żywności, decyzją z dnia [...] Nr [...], utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na szczególny charakter świadczenia przyznawanego na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Z uwagi na powyższe, SKO podzieliło stanowisko Prezydenta Miasta W., że z uwagi na ograniczone środki finansowe nie jest możliwe, w sytuacji dochodowej skarżącej, przyznanie świadczenia. Skargę na powyższą decyzję organu II instancji D. T. wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Bydgoszczy. W skardze podniosła, że utrzymuje się z emerytury oraz zasiłku pielęgnacyjnego, związanego ze schorzeniem, na które cierpi, które pozwalają jej wyłącznie na opłacenie bieżących świadczeń. Skarżąca wskazała ponadto, że syn jej, będący inwalidą w stopniu umiarkowanym, odmawia jej pomocy. Jak również wynika ze skargi, specjalny zasiłek celowy przyznawano skarżącej już kilkakrotnie, po czym odmówiono jego przyznawania. Skarżąca podniosła ponadto, że informacje zwarte w meldunku z dnia [...], stanowiącego podstawę wydania decyzji przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie, były informacjami niepełnymi, bowiem miasto otrzymało na pomoc społeczną kwotę wyższą, niż wymieniona w meldunku. Skarżąca podkreśliła, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, jest schorowana i nie dysponuje środkami ani na opiekę, ani na żywność. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego we W. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie skarga nie może być uwzględniona ponieważ kontrola zaskarżonej decyzji administracyjnej nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, które uzasadniałoby jej uwzględnienie. Ustalenia organu w zakresie spełnienia przesłanek do przyznania pomocy na dożywianie odpowiadają przepisom prawa. Kontrola sądowoadministracyjna decyzji organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w we W. prawidłowo wykazało, że specjalny zasiłek celowy, którego materialnoprawną podstawę stanowi przepis art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008r. Nr 115 poz. 728 ze zm.), jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Okoliczność ta, jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowym powoduje, że nawet fakt spełniania kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Z przepisów prawa regulujących tryb przyznawania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Organy odpowiedzialne za udzielanie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy liczbę osób wymagających wsparcia. Nie ulega więc wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji o odmowie przyznania zasiłku celowego wskazał, iż przy rozstrzyganiu sprawy wzięto pod uwagę zakres przyznanej już pomocy oraz potrzeby wnioskodawczyni, jak i możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślono, że wnioskodawczyni posiada własny dochód, który może przeznaczyć również na wyżywienie. Organ I instancji wskazał również, że ze względu na ograniczone środki finansowe, jakimi dysponuje Ośrodek Pomocy Rodzinie, oraz rosnąca liczbę podopiecznych nie jest możliwe pokrywanie przez ośrodek w całości wszelkich zgłaszanych przez wnioskodawczynię potrzeb finansowych. W świetle powyższych okoliczności nie można postawić organom orzekającym zarzutu dowolności wobec podjętego w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie decyzje wydane zostały w oparciu o obowiązujące przepisy, a o odmowie przyznania świadczenia decydowały nie tylko sytuacja życiowa wnioskodawcy, lecz przede wszystkim rodzaj potrzeb, które w pierwszej kolejności zabezpieczał Ośrodek Pomocy Rodzinie, jak również możliwości finansowe tego Ośrodka. Żądania podnoszone przez skarżącą wynikają z jej przekonania, że świadczenia z pomocy społecznej mają jej zapewnić zaspokojenie zasadniczych potrzeb życiowych i być podstawowym źródłem utrzymania. Z takim poglądem nie można się zgodzić, gdyż przeczy temu istota i charakter świadczeń udzielanych w ramach pomocy społecznej. Przepis art. 41 pkt 1 wskazuje, że ta forma pomocy społecznej, co zresztą wynika z samej nazwy "zasiłek celowy", nie jest przewidziana na pokrywanie pełnych całomiesięcznych kosztów utrzymania osoby objętej pomocą, lecz ma charakter szczególnej pomocy doraźnej ukierunkowanej na konkretny cel bytowy. Ze względu na to, iż - w ocenie Sądu - rozstrzygając w przedmiotowej sprawie organy nie przekraczały granic uznania administracyjnego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono o oddaleniu skargi