II SA/Bd 7/04

WyrokWSA w Bydgoszczy2005-10-04

Skład orzekający: Grażyna Malinowska-Wasik, Małgorzata Włodarska, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego domku letniskowego, który znajduje się na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę lub przeznaczonym pod zabudowę innego rodzaju, jest zasadny na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., nawet jeśli teren ten nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie jego budowy, znajdującego się na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę lub przeznaczonym pod zabudowę innego rodzaju, jest zasadny na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Przepis ten ma zastosowanie również do terenów, dla których nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a także gdy brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. nakazującą rozbiórkę drewnianego domku letniskowego. Domek został wybudowany w latach sześćdziesiątych bez wymaganego pozwolenia na budowę i znajdował się na terenie przeznaczonym pod las w planach zagospodarowania przestrzennego. Skarżący podnosił, że kupując domek był przekonany o jego legalności, opłacał podatek od nieruchomości i nie był informowany o postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik, Sędzia WSA Małgorzata Włodarska, Asesor WSA Grzegorz Saniewski,, Protokolant Arkadiusz Skomra, po rozpoznaniu w dniu 04 października 2005 na rozprawie sprawy ze skargi H. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie rozbiórki oddala skargę Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 37 ust 1 pkt ustawy z dnia 24 października 1974r Prawo budowlane (Dz. U. nr 38 poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. 2000r. nr 106 poz. 1126 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nakazał H. K. rozbiórkę drewnianego domku letniskowego o wymiarach [...] położonego w miejscowości Ś. na działce nr [...] będącej własnością Agencji Nieruchomości Rolnych – Oddział Terenowy w B. oraz uporządkowanie terenu po rozbiórce. W uzasadnieniu decyzji podano, że wymieniony domek został wykupiony w 1992r. przez H. K. od likwidowanego Przedsiębiorstwa Budownictwa Rolniczego w W., które wybudowało go w latach sześćdziesiątych ubiegłego stulecia bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę i użytkowany jest przez syna nabywcy - M. K., zaś należący do Agencji Nieruchomości Rolnych – Oddział Terenowy w B. teren, na którym usytuowany jest obiekt, w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta W. z 1964r. nie był przewidziany pod zabudowę letniskową. Również w aktualnie obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego W. zatwierdzonym uchwałą nr [..] Rady Miejskiej w W. z dnia [...] (opubl. Dz. Urz. Woj. nr [...] poz. [...] z [...]) obszar przylegający do jeziora w miejscu posadowienia domku stanowi teren lasu. od 1994 do 1999r. użytkownik domku na podstawie zawartej z Gospodarstwem Rybackim w B. umowy wynajmował od niego grunt pod domek, lecz później umowa nie była przedłużana przez aktualnego dzierżawcę jeziora – Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego B. wobec braku zgody właściciela – ówczesnej Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. W uzasadnieniu wskazano również, że obowiązujące w czasie budowy domku letniskowego rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia [...] w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego(Dz. U. nr 38 poz. 197 ze zm.) określające w § 4 rodzaje obiektów, których budowa nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia właściwemu organowi, nie daje podstaw do stwierdzenia, że wyłączenie to dotyczyło domku letniskowego. W odwołaniu od powyższej decyzji H. K. wskazał, że jego uzasadnienie stanowi treść art. 128 kpa. Wydając w dniu [...] decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. stwierdził, że zaistniały określone w art. 37 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. w związku z art. 103 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. przesłanki do nakazania rozbiórki domku letniskowego, w związku z czym rozstrzygnięcie Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. jest prawidłowe. Decyzję organu odwoławczego H. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. W skardze podniósł, że kupując domek był przekonany, że wybudowany został zgodnie z obowiązującymi przepisami na przeznaczonym na ten cel terenie, gdyż w trakcie przetargu okazano mu mapę sytuacyjno- wysokościową z naniesionymi obiektami ośrodka wypoczynkowego ówczesnego PB Rol. i poinformowano go, że wystarczy jedynie przedłużyć umowę dzierżawy gruntu, na którym znajduje się domek, co też uczynił. Nadto w przekonaniu tym utwierdziło go bieżące opłacanie na wezwanie urzędu podatku od nieruchomości. W skardze zarzucił również, że nie był poinformowany o prowadzeniu postępowania administracyjnego oraz, iż w niniejszej sprawie organy winny zastosować art. 48 ustawy z dnia 27 marca 2003r. (Dz. U. nr 80 poz. 718) zmieniającej ustawę prawo budowlane. Wskazał także, że w opracowanym studium do nowego planu zagospodarowania przestrzennego przedmiotowy teren nad jeziorem został identycznie, jak uprzednio, zaznaczony i naniesiono nań główny budynek ośrodka campingowego – tzw. byłą kajakarnię, a należący do niego domek – jak wynika z protokołu jego oględzin - znajduje się w zadowalającym stanie technicznym. Powołał się poza tym na art. 172 kodeksu cywilnego dotyczący nabycia prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wskazując na nietrafność zamieszczonych w skardze zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani procesowego. Decyzja organu odwoławczego podjęta została po prawidłowo przeprowadzonej analizie materiału dowodowego, a dokonana ocena prawna stanu faktycznego jest zgodna z obowiązującymi w trakcie budowy obiektu przepisami. Posadowiony na kostkach betonowych domek letniskowy o drewnianej konstrukcji, którego rozbiórkę orzeczono, zbudowany został wraz z innymi podobnymi domkami nad jeziorem przez PB Rol. w W. między 1965 a 1969 rokiem, to jest datą wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 85 poz. 414 ze zm.). Termin budowy obiektu został ustalony na podstawie zeznań byłego dyrektora ds. technicznych PBRol. Zgodnie z art. 103 ust 2 powyższej ustawy w takich sytuacjach zastosowanie mają przepisy dotychczasowe, a więc przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. prawo budowlane ( Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.). Nie mając zatem możliwości zastosowania unormowań aktualnie obejmującej ustawy z 1994r., organ nie mógł także dokonać oceny realizacji domku na gruncie jej art. 48 w brzmieniu obowiązującym od 10 lipca 2003r. (Dz. U. 2003r. nr 80 poz. 718). W myśl art. 37 ust 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z obowiązującymi przepisami w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce, o ile określony obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod zabudowę innego rodzaju. W czasie budowy przedmiotowego domku letniskowego obowiązywała ustawa z dnia 31 stycznia 1961r. prawa budowlane (Dz. U. nr 7 poz. 46 ze zm.) wraz z wydanymi na jej podstawie przepisami wykonawczymi. Stosowanie do art. 36 ust. 1 tej ustawy przystąpienie do wykonania obiektu budowlanego wymagało uprzedniego uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę, a domek letniskowy był niewątpliwie obiektem budowlanym w rozumieniu art. 1 ust 4 pkt 1 ustawy. Wprawdzie w wydanym na podstawie zawartego w cyt. ustawie upoważnienia rozporządzeniu wykonawczym Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z 27 lipca 1961r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (Dz. U. 38 poz. 197 ze zm.) przewidziano w § 4 wyłączenia od obowiązku uzyskania pozwolenia na rozpoczęcie niektórych robót budowlanych, lecz nie ujęto w nich budowy obiektów typu domki letniskowe. Bezspornym jest natomiast, że nabyty przez skarżącego domek wybudowany został bez wymaganego ustawą z dnia 31 stycznia 1961r. pozwolenia na budowę ( zeznania b. dyrektora PBRol i ustalenia w archiwum Urzędu Miejskiego w W.). Zgodnie z art. 3 prawa budowlanego z 1961r. obowiązującego w dacie budowy domku obiekty budowlane mogły być sytuowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel stosownie do przepisów o planowaniu przestrzennym. Takimi przepisami w odniesieniu do konkretnych terenów są miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, których ustalenia, ze względu na ich rangę prawa miejscowego wiążą organy administracji publicznej przy wydawaniu decyzji, m.in. w przedmiocie pozwolenia na budowę. Decyzje organów administracji publicznej sprzeczne z ustaleniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dotknięte są wadą nieważności. Natomiast przepis art. 37 ust 1 pkt 1 ustawy z 1974r. jak wyżej wskazano, nakazuje w takim przypadku orzeczenie rozbiórki zrealizowanego już obiektu. W czasie budowy będącego przedmiotem sprawy obiektu teren, na którym go posadowiono objęty był ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta W. z 1964r. nie przewidującego w tym miejscu zabudowy letniskowej. Również w obowiązującym podczas wydawania w niniejszej sprawie rozstrzygnięć w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr [..] Rady Miejskiej w W. z dnia [...] teren, na którym znajduje się domek, przeznaczony był na inne cele ( tereny leśne). Nadmienić w tym miejscu trzeba, że zgodnie z zajmowanym w orzecznictwie i doktrynie stanowiskiem, które skład sądu orzekający w sprawie podziela, unormowanie zawarte w art. 37 ust 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974r. ma zastosowanie także do terenów, dla których nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego na skutek utraty jego mocy, a nadto o terenie nie przeznaczonym pod zabudowę można mówić także wówczas, gdy brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponieważ z treści art. 37 ust 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. prawo budowlane wynika, że zastosowanie go nie zależy od uznania organu, nie mogły i nie mogą mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy podnoszone przez skarżącego okoliczności takie jak brak świadomości, że kupuje obiekt wybudowany samowolnie ( niezgodnie z przepisami prawa), brak możliwości przeniesienia obiektu w inne miejsce ze względu na jego konstrukcję, czy też podjęcie przez organ samorządu działań w kierunku sporządzenia nowego planu zagospodarowania przestrzennego o odmiennych ustaleniach od obowiązujących w planie dotychczas obowiązującym. Nadto braku pozwolenia na budowę nie sanuje ewentualne uzyskanie własności terenu pod obiektem w drodze zasiedzenia. Poza tym należy podzielić wyrażone w odpowiedzi na skargę stanowisko organu co do bezzasadności zarzutu dotyczącego nie poinformowania skarżącego o prowadzonym postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zgodności z prawem realizacji należącego do niego domku letniskowego. Wprawdzie w znacznej części postępowania formalnie uczestniczył użytkujący domek syn skarżącego, lecz stało się to powodem uchylenia poprzedniej decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy, a przed ponownym wydaniem rozstrzygnięcia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dał skarżącemu możliwość zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów, z której to możliwości skarżący nie skorzystał. Uznając, że odnośnie orzeczonego przez organy nadzoru budowlanego nakazu rozbiórki domku letniskowego zaistniały przesłanki wskazane w przepisie art.. 37 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. prawo budowlane, orzeczono na podstawie art.. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 154 poz. 1270) o oddaleniu skargi wobec jej bezzasadności.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło