II SA/Bd 703/08
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2008-10-03
Skład orzekający: Michał Kujawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Strona dysponuje dochodami z dopłat bezpośrednich oraz z działalności gospodarczej żony, a także jest właścicielem nieruchomości. Ponadto, strona nie wyjaśniła należycie swojej sytuacji finansowej, pomijając dochody syna i nie podając szczegółów dotyczących zasiłku córki.Stan faktyczny
Strona skarżąca H. M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadniając go trudną sytuacją finansową. Strona wraz z rodziną (żona prowadząca działalność gospodarczą, dwójka dorosłych dzieci) zamieszkuje w domu o powierzchni 100 m2. Wnioskodawca uzyskuje dochody z dopłat bezpośrednich do nieruchomości rolnej o powierzchni 15 ha, a jego żona osiąga przychody z działalności gospodarczej. Strona nie podała jednak szczegółowych informacji dotyczących dochodów syna oraz tytułu i wysokości zasiłku córki.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 03 października 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008r., nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty odsetek od pożyczki udzielonej z Funduszu Pracy postanowił oddalić wniosek
W dniu [...] września 2008r. (uzupełniony [...] września 2008r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek H. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Konieczność przyznania prawa pomocy strona skarżąca uzasadnia trudną sytuacją finansową. Jak wynika z wniosku, skarżący zamieszkuje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną prowadzącą działalność gospodarczą w zakresie suszenia tarcicy oraz dziećmi: bezrobotną córką pozostającą bez prawa do zasiłku – lat 24 oraz synem – lat 25. Wnioskodawca zamieszkuje wraz z rodziną w domu o powierzchni 100 m2. Podał, że ponosi wydatki związane z utrzymaniem w wysokości 1.000 zł miesięcznie oraz edukacją dzieci. Posiada nieruchomość rolną o powierzchni 15 ha, z której uzyskuje dopłaty bezpośrednie w przeliczeniu na 1 miesiąc w wysokości 750 zł. Działalność prowadzona przez jego żonę nie przynosi strat zaś przychód (w oparciu o PIT-28) wynosi odpowiednio: za 2007r. 26.447 zł, za 2006r. 25.432 zł. W załączeniu skarżący nadesłał kserokopię decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] wydanej na rzecz jego żony w sprawie rozłożenia na raty zaległości podatkowej. Ponadto w formularzu PPF skarżący stwierdził, że jego córka posiada zasiłek nie podając jednakże z jakiego tytułu go otrzymuje ani w jakiej wysokości.
Dalej oświadcza, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy polega na tym, iż strona zostaje zwolniona przez Sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.)
Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżący wraz z rodziną dysponuje stosownym dochodem, gdyż uzyskuje go z tytułu dopłat bezpośrednich oraz żona, która prowadzi działalność gospodarczą jak wynika z przedstawionych zeznań podatkowych również uzyskuje dochód. Skarżący jest ponadto właścicielem nieruchomości rolnej oraz domu.
Istotne w przedmiotowej sprawie jest również i to, że strona skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinna wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Tymczasem nie zastosowała się do zarządzenia i nie ustosunkowała się do wszystkich kwestii. W ogóle pominęła kwestię dochodu swego 25-letniego syna, nie podała też z jakiego tytułu córka otrzymuje zasiłek oraz jego wysokości.
Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co zostało wykazane powyżej i nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony wpis sądowy należny od niniejszej zostanie jest uiszczany incydentalnie, nie jest permanentnym świadczeniem, które to wymagałoby od strony skarżącej dużo większego zaangażowania finansowego. Natomiast wpis jest uiszczany jednorazowo po to aby zainicjować postępowanie sądowoadministracyjne.
Poza tym wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych tym bardziej wówczas, gdy posiada ona dochód oraz nie wyjaśniła w sposób należyty swojej sytuacji finansowej.
Mając na uwadze powyższe ustalenia postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło