II SA/Bd 703/17

WyrokWSA w Bydgoszczy2017-10-25

Skład orzekający: Leszek Tyliński, Anna Klotz, Jarosław Wichrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo odmówił przyznania pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, stosując wskaźnik dochodu podatkowego gminy z roku poprzedzającego rok ogłoszenia naboru, zamiast wskaźnika obowiązującego w roku ogłoszenia naboru?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prawidłowo zastosował przepisy prawa, odmawiając przyznania pomocy finansowej. Kryteria oceny wniosku, w tym sposób ustalania wskaźnika dochodu podatkowego gminy, zostały precyzyjnie określone w rozporządzeniu i były wiążące dla organu. Ciężar udowodnienia spełnienia warunków przyznania pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a organ nie ma obowiązku prowadzenia samodzielnego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Wskaźnik dochodu podatkowego gminy jest aktualny w roku budżetowym, w którym na jego podstawie ustalana jest wysokość części wyrównawczej subwencji ogólnej, co oznacza, że wskaźnik opublikowany w 2016 r. jest aktualny dla roku 2017.
Stan faktyczny
Miasto D. złożyło skargę na informację Zarządu Województwa o odmowie przyznania pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Organ odmówił przyznania pomocy, ponieważ wnioskowana operacja uzyskała 11 punktów, podczas gdy minimalny próg wynosił 12 punktów. Głównym zarzutem skarżącej Gminy było zastosowanie przez organ wskaźnika dochodu podatkowego z roku poprzedzającego ogłoszenie naboru, zamiast wskaźnika obowiązującego w roku ogłoszenia naboru. Sąd oddalił skargę, uznając działania organu za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2017 r. sprawy ze skargi Miasta D. na informację Zarządu Województwa z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oddala skargę. M. W. w związku z uchwałą nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. Marszałek Województwa, w dniu [...] lutego 2017 r. złożyła wniosek o przyznanie pomocy, dla operacji typu "Gospodarka wodno-ściekowa" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" w ramach działania "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich" objętego PROW na lata 2014-2020, na kwotę: [...] zł. Pismem z dnia 16 marca 2017 r. na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 349 z późn. zm.) Urząd Marszałkowski Województwa K. Departament Rozwoju Obszaru Wiejskich w T. poinformował, że odmawia przyznania pomocy na realizacje operacji: "Przebudowa i rozbudowa stacji Uzdatniania Wody w G. ", o którą ubiegał się ww. wnioskodawca: o przyznanie pomocy typu "Gospodarka wodno-ściekowa" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" w ramach działania "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich" objętego PROW na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r., poz. 1182), złożonym w dniu 14 lutego 2017 r. Pismo uzasadniono tym, że zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Gospodarka wodno-ściekowa" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 1182): "O kolejności przysługiwania pomocy decyduje suma uzyskanych punktów przyznanych na podstawie kryteriów wyboru operacji oraz kryteriów dotyczących specyfiki regionu określonych dla poszczególnych województw". Jeżeli dane zawarte we wniosku o przyznanie pomocy i dokumentach dołączonych do wniosku są rozbieżne, punkty przyznaje się na podstawie danych zawartych w dołączonych dokumentach. Organ podał, że na podstawie przedmiotowego wniosku za określone w rozporządzeniu kryteria przyznano operacji następującą ilość punktów: 1) podstawowy dochód podatkowy gminy, w której jest planowana realizacja operacji, w przeliczeniu na 1 mieszkańca, obliczany zgodnie z przepisami o dochodach jednostek samorządu terytorialnego -1 punkt; średnia stopy bezrobocia w powiecie, na którego obszarze jest planowana realizacja operacji, w okresie ostatnich 12 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia terminu naboru wniosków o przyznanie pomocy - 1 punkt; operacja jest planowana na obszarze gminy, na którym jednolita część wód powierzchniowych jest zagrożona nieosiągnięciem celów środowiskowych wskazanych w programie wodno-środowiskowym kraju, o którym mowa w art. 113 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - 5 punktów; wskaźnik zwodociągowania gminy, wg danych GUS, w przypadku realizacji operacji w zakresie gospodarki wodnej - 0 punktów; wskaźnik skanalizowania gminy, wg danych GUS, w zakresie gospodarki ściekowej - 0 punktów; 6) wskaźnik zwodociągowania gminy, wg danych GUS, w zakresie gospodarki ściekowej - 0 punktów; operacja dotyczy łącznie gospodarki wodnej i ściekowej - 0 punktów; operacja będzie realizowana w związku z tworzeniem pasywnej infrastruktury szerokopasmowej -0 punktów; planowana operacja dotyczy: budowy lub przebudowy oczyszczalni ścieków lub stacji uzdatniania wody, z wyłączeniem przydomowych oczyszczalni ścieków, budowy sieci wodociągowej lub sieci kanalizacyjnej - 4 punkty; 10) realizacja operacji jest planowana na obszarze gminy, w której występuje, co najmniej jedna z form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2-5 ustawy o ochronie przyrody, a wyrażony w % iloraz łącznej powierzchni występowania form ochrony przyrody znajdujących się w obszarze tej gminy i obszaru tej gminy wynosi, co najmniej 50% - 0 punktów; 11) wysokość kosztów kwalifikowalnych planowanej operacji w zakresie odprowadzania lub oczyszczania ścieków wynosi, co najmniej 75% kosztów kwalifikowalnych operacji - 0 punktów; 12) planowana operacja będzie stanowić kontynuację przedsięwzięć zrealizowanych w ramach działania "Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w zakresie gospodarki wodno-ściekowej, polegających na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków - 0 punktów, co daje łączną sumę 11 punktów. Organ podkreślił, że stosownie do § 11 ust. 9 w/w rozporządzenia pomoc może być przyznana na realizację operacji, która uzyskała, co najmniej 12 punktów. Pismem z dnia 3 kwietnia 2017 r. Gmina wezwała podmiot do usunięcia naruszenia prawa, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów § 11 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra i Rozwoju Rolnictwa z dnia 14 lipca 2016 r., ponieważ wnioskowanej operacji w zakresie kryterium 1, o którym mowa w powołanym przepisie, przyznano 1 punkt, a powinno być przyznane 2 punkty zgodnie z § 11 ust. 4 pkt 1 lit. b tegoż rozporządzenia. Ponadto, podniesiono zarzut dokonania oceny punktowej wniosków wniesionych przez innych wnioskodawców w postępowaniu w naborze wniosków o przyznanie pomocy typu "Gospodarka wodno-ściekowa" z naruszeniem przepisów prawa, w tym wynikających z § 11 powołanego rozporządzenia. Wobec powyższego, strona skarżąca w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa wniosła o zweryfikowanie dokonanej oceny, przyznanie dwóch punktów w podnoszonym zakresie oraz o zakwalifikowanie wniosku do umieszczenia na liście, o której mowa w § 13 ust. 1 powołanego rozporządzenia. W uzasadnieniu swego wezwania strona skarżąca podniosła, że podstawowy dochód podatkowy gminy D. nad W., jaki kształtuje się w roku, w którym nastąpiło ogłoszenie o naborze powinien być wzięty z informacji Ministerstwa Finansów o wskaźniku G - podstawowych dochodów podatkowych na 1 mieszkańca gminy przyjęty do obliczania subwencji wyrównawczej na 2017 r. według stanu na 14.10.2016 r., bowiem właśnie ten jest tym, który kształtuje się w roku, w którym nastąpiło ogłoszenie o naborze, tj. z 2016 r. Według Gminy wskaźnik podstawowych dochodów podatkowych dla Gminy D., liczonych wg. stanu na dzień 30.06.2016 r. wynosił 1065,83 zł, co wobec średniej krajowej w wysokości 1596,67 zł stanowi 66,75% średniej krajowej. Tym samym, fakt ten upoważnia Gminę D. nad W. do roszczenia o przyznanie 2 punktów w kryterium dochodu podatkowego. W odpowiedzi na wezwanie organ stwierdził, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało rozpatrzone negatywnie. W opinii organu do wyliczenia dochodu podatkowego gminy przyjęto wskaźniki opublikowane na stronie Ministerstwa Finansów "Wskaźnik G — podstawowy dochód podatkowy na 1 mieszkańca gminy przyjęty do obliczania subwencji wyrównawczej na 2016 r.", opublikowany w dniu 8 października 2015 r. Na podstawie ww. wskaźnika dochód podatkowy na 2016 r. tj. rok, w którym nastąpiło ogłoszenie o naborze wynosił dla Gminy D. nad W. 1390,24 zł, co wobec średniej krajowej w wysokości 1514,27 zł stanowiło 91.81% średniej krajowej. Na podstawie § 11 ust. 4 pkt 1 lit. c dochód znalazł się w przedziale powyżej 75% średniej krajowej i nie więcej niż 100% średniej krajowej. Wobec powyższego na podstawie dokonanych wyliczeń przyznano zgodnie z wspomnianym powyżej rozporządzeniem 1 pkt. Organ podał, że z przepisów o dochodach jednostek samorządu terytorialnego wynika jedynie to, że wskaźnik G obliczany jest corocznie. Jednakże w przepisach brak jest jednoznacznego wskazania, od kiedy takie wskaźniki obowiązują, wydaje się jednak zasadne przyjęcie, że skoro wskaźniki te stanowią podstawę do obliczania części wyrównawczej subwencji ogólnej, która będzie przyznana w następnym roku budżetowym, to dotyczą one de facto tego "następnego" roku. Z kolei data publikacji wskaźnika G przez Ministra Finansów nie powinna być wyznacznikiem jego aktualności. Czynność taka jest obojętna z formalnego punktu widzenia, gdyż z jej dokonaniem przepisy prawa nie wiążą żadnych skutków prawnych. Co więcej żadne przepisy nie nakładają na Ministra Finansów obowiązku publikowania tych wskaźników. Tak, więc ogłoszenie przez Ministra Finansów wskaźnika G nie powoduje dezaktualizacji dotychczasowego wskaźnika G. Mając powyższe na względzie, aktualność wskaźnika G powinna natomiast być odnoszona do roku budżetowego, w którym na jego podstawie będzie ustalona wysokość części wyrównawczej subwencji ogólnej. Inaczej ujmując tę kwestię, wskaźnik G jest aktualny (obowiązujący) w roku budżetowym, w którym na jego podstawie jest ustalana wysokość części wyrównawczej subwencji ogólnej. Jeżeli wskaźnik G opublikowany przez Ministra Finansów w dniu 14 października 2016 r. jest używany do ustalania wysokość części wyrównawczej subwencji ogólnej w 2017 r. to ten wskaźnik jest aktualny (obowiązujący) w 2017 r., ale nie był aktualny (obowiązujący) w 2016 r. Na powyższą czynność odmowy przyznania wnioskowanej pomocy finansowej Gmina wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której wniosła o uchylenie aktu. W swym uzasadnieniu przytoczywszy stan faktyczny sprawy Gmina stwierdziła, że podstawowy dochód gminy przyjęty przez organ nie jest dochodem kształtującym się w roku, w którym nastąpiło ogłoszenie o naborze. Tym dochodem, jest dochód określony wskaźnikiem G - podstawowych dochodów podatkowych na 1 mieszkańca gminy przyjęty do obliczania subwencji wyrównawczej na 2017 r. według stanu na 14.10.2016 r., w wysokości 1065,83 zł na 1 mieszkańca. Właśnie ten jest tym, który kształtuje się w roku, w którym nastąpiło ogłoszenie o naborze. Jest to zarazem wskaźnik sprawiedliwy, zawierający najbardziej aktualne odniesienie do kondycji finansowej wnioskodawcy, albowiem niesłusznym i niesprawiedliwym byłoby przyznawać w tym zakresie pomoc tym gminom, które się wzbogaciły, a nie tym, które zubożały. Gmina podkreśliła przy tym, że racjonalny prawodawca, gdyby chciał odnieść się do wskaźnika G przyjmowanego do obliczania subwencji wyrównawczej na rok, w którym nastąpiło ogłoszenie o naborze, tak jak podnosi to organ, to uczyniłby tak. Jednakże przepis sformułowany jest inaczej, a organ wbrew jego dyspozycji przyjął taki podstawowy dochód podatkowy Gminy D. nad W., który kształtował się w roku wcześniejszym niż rok, w którym nastąpiło ogłoszenie o naborze, przez co naruszył prawo. Poza tym Gmina zarzuciła, że nie mogła odnieść się, z powodu uniemożliwienia wglądu do innych wniosków w tym postępowaniu, do stwierdzenia organu, że weryfikacja była jednakowa dla wszystkich wnioskodawców (co może dowodzić wadliwości całego postępowania i przyznania pomocy podmiotom nieuprawnionym). W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko dotyczące przyznanej liczby punktów wynoszącej 11 oraz niespełnienia przez operację warunku określonego w § 11 ust. 9 rozporządzenia, dotyczącego uzyskania 12 punktów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. W przepisie art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej p.p.s.a., określony został przez ustawodawcę katalog spraw, w których działalność administracji publicznej poddana została kontroli sądowej, przy czym na zasadzie art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Na tej właśnie podstawie ocenie Sądu poddane zostało zaskarżone w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie Urzędu Marszałkowskiego Województwa K. Departament Rozwoju Obszaru Wiejskich w T. z dnia [...] marca 2017 r., stanowiące informację o odmowie przyznania skarżącej Gminie pomocy finansowej na zrealizowanie projektu, w ramach programu dotyczącego wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Zaskarżona czynność jest kontrolowana przez Sąd pod kątem jej zgodności z przepisami prawa materialnego oraz z przepisami postępowania, którymi są regulacje ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r., poz. 562, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą", oraz powołanego już wyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Gospodarka wodno-ściekowa" (...), zwanego nadal "rozporządzeniem". W niniejszej sprawie skarżąca Gmina złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach poddziałania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 7 lit. a ustawy, tj. wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii. Do odmowy przyznania tej pomocy oraz ustalenia właściwości sądu do kontroli jej legalności znajdowały, zatem zastosowanie regulacje wskazanego przez organ art. 35 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym w przypadku, gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Na podstawie art. 35 ust. 2 ustawy, w takim przypadku podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie pomocy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a więc po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 w zw. z art. 53 § 2 p.p.s.a. Oceniając dopuszczalność wniesienia skargi Sąd stwierdził, że spełnione zostały wymogi formalne, gdyż poprzedzona została ona właściwym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie, przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej czynności o odmowie przyznania pomocy finansowej w ramach poddziałania objętego programem określonym w ustawie wykazała, że rozstrzygnięcie to nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania w jakimkolwiek stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno, co do prowadzenia w sprawie postępowania, jak i w zakresie zastosowania do ustalonego stanu faktycznego przepisów prawa materialnego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona czynność - odmowa przyznania pomocy finansowej skarżącej Gminie, jest prawidłowa. Dokonując oceny legalności przeprowadzonego w sprawie postępowania należy mieć na uwadze szczególne uregulowania, jakie w tym zakresie zostały zawarte w art. 34 ustawy, a zawłaszcza w ust. 2 i ust. 3 tego przepisu, z których wynika, że do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy w ramach poddziałania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 7, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, a także, że przepisy art. 27 ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio, a właściwość miejscową organu ustala się według miejsca realizacji operacji. Zgodnie z zastrzeżeniem dotyczącym odpowiedniego stosowania przepisów art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy, uwzględnienia też wymaga, że według tego przepisu, w postępowaniu o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także, że przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się, natomiast strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Na gruncie powyższych unormowań nie budzi wątpliwości, że w zakresie prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie istnieją odmienności w stosunku do regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego. Przede wszystkim ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 k.p.a., ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie nałożył natomiast na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz jednoczesny brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność, a także działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Stosownie, bowiem do zasady praworządności, o której mowa w art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy, a którą należy rozumieć jako działanie organów na podstawie przepisów prawa, organ powinien wprawdzie podejmować działania zmierzające do załatwienia sprawy zgodnie ze stanem faktycznym, niemniej jednak, zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy, to na wnioskodawcy ciążył obowiązek udowodnienia spełnienia kryteriów przyznania pomocy. Ograniczone zostały również zasada czynnego udziału stron w postępowaniu i zasada udzielania informacji, przez ustalenie, że organ zobowiązany jest do ich przestrzegania tylko na żądanie strony. Badając legalność zaskarżonej czynności wskazać w tym miejscu przyjdzie, że zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy, pomoc jest przyznawana w razie spełnienia warunków określonych nie tylko w wymienionych przepisach unijnych i w przepisach ustawy, ale również w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy. Na podstawie zawartej w ostatnio wskazanym przepisie delegacji ustawowej dla ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, wydane zostało rozporządzenie, które określa szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Gospodarka wodno-ściekowa" w ramach poddziałania wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 7 lit. a ustawy. Jak wynika z § 2 i 3 rozporządzenia, jest to pomoc szczególna, a jej zakres przedmiotowy i podmiotowy jest ograniczony, gdyż przeznaczona jest na operacje w zakresie budowy, przebudowy lub wyposażenia obiektów budowlanych służących do zaopatrzenia w wodę lub odprowadzania i oczyszczania ścieków oraz na zakup i montaż urządzeń oraz instalacji kanalizacyjnych lub wodociągowych, o którą ubiegać może się wyłącznie gmina, spółka, w której jedynymi udziałowcami są jednostki samorządu terytorialnego lub związek międzygminny. Tryb przyznawania pomocy, określony w § 8 rozporządzenia, wskazuje, że wniosek o przyznanie pomocy jest składany w formie pisemnej, na formularzu udostępnionym wcześniej przez organ. Wniosek o przyznanie pomocy zawiera dane niezbędne do jej przyznania, a do wniosku dołącza się dokumenty niezbędne do ustalenia spełnienia warunków przyznania pomocy albo ich kopie, których wykaz zawiera formularz wniosku o przyznanie pomocy. Z kolei, treść § 11 rozporządzenia prowadzi do konstatacji, iż w pierwszym stadium postępowania właściwy organ dokonuje oceny wniosków o przyznanie pomocy, przyznając planowanej operacji punkty według kryteriów wyboru operacji oraz kryteriów dotyczących specyfiki regionu określonych dla poszczególnych województw, określonych § 11 ust. 4 i 5 rozporządzenia. Zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia, suma uzyskanych punktów stanowi podstawę do ustalenia kolejności przysługiwania pomocy, przy czym stosownie do ust. 9 tego przepisu, pomoc może być przyznana na realizację operacji, która uzyskała, co najmniej 12 punktów. O przyznaniu pomocy decyduje suma uzyskanych punktów, które przyznawane są na podstawie następujących kryteriów: 1) podstawowego dochodu podatkowego gminy, w której planowana jest realizacja operacji, w przeliczeniu na 1 mieszkańca, obliczonego zgodnie z przepisami o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w roku, w którym nastąpiło ogłoszenie o naborze - w zależności od procentowego stosunku do średniej krajowej - 1, 2 lub 4 punkty; 2) średniej stopy bezrobocia w powiecie, na którego obszarze jest planowana realizacja operacji, w okresie ostatnich 12 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia terminu naboru wniosków - równej lub wyższej średniej krajowej stopie bezrobocia w tym okresie - 1 punkt; 3) planowania operacji na obszarze gminy, na którym jednolita część wód powierzchniowych jest zagrożona nieosiągnięciem celów środowiskowych wskazanych w programie wodno-środowiskowym kraju, o którym mowa w art. 113 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - 5 punktów. 4) wskaźnika zwodociągowania gminy, według danych GUS dostępnych na dzień rozpoczęcia naboru wniosków, w przypadku realizacji operacji w zakresie gospodarki wodnej - 2, 4 lub 6 punktów; 5) wskaźnika skanalizowania gminy, według danych GUS, w przypadku realizacji operacji w zakresie gospodarki ściekowej - 1, 2 lub 4 punkty; 6) wskaźnika zwodociągowania gminy, według danych GUS, w przypadku realizacji operacji w zakresie gospodarki ściekowej - od 1 do 2 punktów; 7) operacja dotyczy łącznie gospodarki wodnej i ściekowej - 1,5 punktu; 8) operacja będzie realizowana w związku z tworzeniem pasywnej infrastruktury szerokopasmowej w lub na obszarze realizacji operacji funkcjonuje sieć szerokopasmowa - 0,5 punktu. W myśl § 1 ust. 5 rozporządzenia punkty przyznaje się ponadto według kryteriów dotyczących specyfiki regionu, określonego dla poszczególnych województw - w przypadku województwa kujawsko - pomorskiego (pkt 2): a) planowana operacja dotyczy: – budowy lub przebudowy oczyszczalni ścieków lub stacji uzdatniania wody, z wyłączeniem przydomowych oczyszczalni ścieków - 4 punkty, – budowy sieci wodociągowej lub sieci kanalizacyjnej - 2 punkty, b) realizacja operacji jest planowana na obszarze gminy, w której występuje co najmniej jedna z form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2-5 ustawy o ochronie przyrody, a wyrażony w % iloraz łącznej powierzchni występowania form ochrony przyrody znajdujących się w obszarze tej gminy i obszaru tej gminy wynosi co najmniej 50% - 2 punkty, c) wysokość kosztów kwalifikowalnych planowanej operacji w zakresie odprowadzania lub oczyszczania ścieków wynosi, co najmniej 75% kosztów kwalifikowalnych operacji - 3 punkty, d) planowana operacja będzie stanowić kontynuację przedsięwzięć zrealizowanych w ramach działania "Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w zakresie gospodarki wodno-ściekowej, polegających na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków - 3 punkty. Zgodnie z § 11 ust. 8 rozporządzenia, w przypadku kryteriów, o których mowa w ust. 4 pkt 4-6 oraz w ust. 5 pkt 5 lit. b, pkt 8 i pkt 11 lit. c i d, przyznając punkty planowanej operacji dotyczącej łącznie gospodarki wodnej i ściekowej, uwzględnia się wyższą sumę punktów uzyskanych za kryteria dotyczące gospodarki wodnej albo za kryteria dotyczące gospodarki ściekowej. Zauważyć należy, że ocena wniosków na omawianym etapie postępowania jest formalistyczna, o czym przesądzają przepisy § 11 ust. 2 i 3 rozporządzenia, stanowiące, że w sytuacji, gdy dane zawarte we wniosku o przyznanie pomocy i dokumentach dołączonych do wniosku są rozbieżne, punkty przyznaje się na podstawie danych zawartych w dołączonych dokumentach, natomiast jeżeli wniosek o przyznanie pomocy lub dołączone do niego dokumenty nie zawierają danych niezbędnych do ustalenia liczby punktów za dane kryterium, nie przyznaje się punktów za to kryterium. Powołane dotychczas regulacje wskazują jednoznacznie, że ustalając liczbę punktów organ konfrontuje treść wniosku z przedłożoną dokumentacją, przyporządkowując określoną liczbę punktów do poszczególnych kryteriów, wymienionych w § 11 ust. 4 i 5 rozporządzenia. Organ nie prowadzi natomiast samodzielnie postępowania wyjaśniającego, czy spełnione są te kryteria wyboru operacji przewidziane rozporządzeniem, których wnioskodawca nie wskazał we wniosku, albo nie udokumentował w odpowiedni sposób. Jak wynika z powyższego, w ramach dokonanej oceny punktowej wniosku strony skarżącej przyznano łącznie 11 punktów zaś stosownie do § 11 ust. 9 w/w rozporządzenia pomoc może być przyznana na realizację operacji, która uzyskała co najmniej 12 punktów. W przedmiotowej sprawie spór pomiędzy stronami dotyczy ustaleń faktycznych bezpośrednio związanych z oceną wniosku - kryterium, dotyczące wskaźnika G przyjmowanego do obliczania subwencji wyrównawczej na rok, w którym nastąpiło ogłoszenie o naborze. Do wyliczenia dochodu podatkowego gminy podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy przyjął wskaźniki opublikowane na stronie Ministerstwa Finansów "Wskaźnik G -podstawowy dochód podatkowy na 1 mieszkańca gminy przyjęty do obliczania subwencji wyrównawczej na 2016 r.", opublikowany w dniu 8 października 2015 r. Na podstawie ww. wskaźnika dochód podatkowy na 2016 r. tj. rok, w którym nastąpiło ogłoszenie o naborze wynosił dla Gminy D. nad W. 1390,24 zł, co wobec średniej krajowej w wysokości 1514,27 zł stanowiło 91,81% średniej krajowej. Na podstawie § 11 ust. 4 pkt 1 lit. c dochód znalazł się w przedziale powyżej 75% średniej krajowej i nie więcej niż 100% średniej krajowej. Wobec powyższego na podstawie dokonanych wyliczeń podmiot przyznał zgodnie z wspomnianym powyżej rozporządzeniem 1 pkt. Natomiast według skarżącej Gminy podstawowy dochód, jaki kształtuje się w roku, w którym nastąpiło ogłoszenie o naborze, powinien być zaczerpnięty z informacji Ministerstwa Finansów o wskaźniku G - podstawowych dochodów podatkowych na 1 mieszkańca gminy przyjęty do obliczania subwencji wyrównawczej na rok 2017 r. według stanu na dzień 14.10.2016 r. bowiem tylko ten jest tym, który kształtuje się w roku, w którym nastąpiło ogłoszenie o naborze, tj. z 2016 r. W ocenie Sądu, dokonaną przez podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy ocenę w powyższym zakresie, stanowiącą w niniejszej sprawie przedmiot sporu, należało uznać za prawidłową. W tej kwestii wskazać trzeba, że kryteria oceny wniosku zostały precyzyjnie i wyczerpująco ustalone w rozporządzeniu i są one dla organu wiążące. Jak zaznaczono już wcześniej, przepis § 11 rozporządzenia jednoznacznie określa, jaką ilość punktów może uzyskać dany wniosek oraz jaka jest wymagana minimalna ilość punktów będąca warunkiem przyznania pomocy, a ponadto, z mocy art. 27 ust. 2 ustawy, to na stronie spoczywa główny ciężar wykazania, że spełnia warunki przyznania pomocy. Z § 9 ust. 1 rozporządzenia wynika przy tym, że wniosek o przyznanie pomocy powinien zawierać dane niezbędne do jej przyznania, w tym - stosownie do pkt 8 tego przepisu - także informacje o dołączonych dokumentach potwierdzających spełnienie warunków przyznania pomocy. Powyższe oznacza, że nikt inny tylko strona składając wniosek powinna wskazać na spełnienie określonych warunków przyznania pomocy. Z tego też względu strona nie może oczekiwać od organu, że będzie prowadził postępowanie wyjaśniające, mające na celu wykazanie spełnienia przez nią określonych kryteriów, jeśli sama nie podała we wniosku, iż zostały one spełnione, a taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Z przepisu art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1453 t.j.) wynika, że podstawę do wyliczenia wskaźników G, Gg, P, Pp, W i Ww oraz kwot, o których mowa w art. 21a ust. 1 pkt 3, stanowią dochody wykazane za rok poprzedzający rok bazowy w sprawozdaniach jednostek samorządu terytorialnego, których obowiązek sporządzania wynika z przepisów o finansach publicznych w zakresie sprawozdawczości budżetowej, z uwzględnieniem korekt złożonych do właściwych regionalnych izb obrachunkowych, w terminie do dnia 30 czerwca roku bazowego. Przez rok bazowy - rozumie się przez to rok poprzedzający rok budżetowy (art. 2 pkt 3 ww. ustawy). Należy podzielić stanowisko podmiotu właściwego w sprawie o przyznanie pomocy, że w przepisach brak jest jednoznacznego wskazania, od kiedy takie wskaźniki obowiązują. Należy również uznać za zasadne przyjęcie, że skoro wskaźniki te stanowią podstawę do obliczania części wyrównawczej subwencji ogólnej, która będzie przyznana w następnym roku budżetowym, to dotyczą one de facto tego "następnego" roku. Ponadto jak słusznie zauważył podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy data publikacji wskaźnika G przez Ministra Finansów nie powinna być wyznacznikiem jego aktualności. Czynność taka jest obojętna z formalnego punktu widzenia, gdyż z jej dokonaniem przepisy prawa nie wiążą żadnych skutków prawnych oraz żadne przepisy nie nakładają na Ministra Finansów obowiązku publikowania tych wskaźników. Mając powyższe na względzie, aktualność wskaźnika G powinna natomiast być odnoszona do roku budżetowego, w którym na jego podstawie będzie ustalona wysokość części wyrównawczej subwencji ogólnej. Inaczej ujmując tę kwestię, wskaźnik G jest aktualny (obowiązujący) w roku budżetowym, w którym na jego podstawie jest ustalana wysokość części wyrównawczej subwencji ogólnej. Jeżeli wskaźnik G opublikowany przez Ministra Finansów w dniu 14 października 2016 r. jest używany do ustalania wysokości części wyrównawczej subwencji ogólnej w 2017 r. to ten wskaźnik jest aktualny (obowiązujący) w 2017 r., ale nie był aktualny (obowiązujący) w 2016 r. Odnosząc się do zarzutu skarżącej Gminy w sprawie niewyrażenia zgodny przez organ na wgląd do innych wniosków w tym postępowaniu skład orzekający stwierdził, że w aktach administracyjnych sprawy są zawarte zestawienia np. wskaźnika G na 2016 r. dla poszczególnych podmiotów ubiegających się o przyznanie pomocy. W związku z powyższym wskaźniki przyjęte do naliczania punktów za dochód podatkowy gminy są zgodne z ww. rozporządzeniem oraz dotyczą tego samego okresu dla wszystkich podmiotów ubiegających się o przyznanie pomocy, co zapewniło przyznawanie punktów bądź odmowę ich przyznania w jednolity sposób. Reasumując stwierdzić należy, że dokonując oceny wniosku skarżącej Gminy według obowiązujących kryteriów wyboru, organ nie naruszył przepisów prawa. W wyniku przeprowadzonej oceny planowana operacja uzyskała natomiast łączną liczbę punktów wynoszącą 11, co musiało skutkować odmową przyznania skarżącej wnioskowanej pomocy finansowej, gdyż zgodnie z § 11 ust. 9 rozporządzenia pomoc może być przyznana na operacje, które uzyskały co najmniej 12 punktów, a ten warunek w niniejszej sprawie nie został spełniony. Skarżąca nie kwestionowała punktacji przyznanej za pozostałe kryteria, niemniej jednak liczba uzyskanych punktów została zweryfikowana przez Sąd, który nie dostrzegł wadliwości w tym zakresie, jak również nie dopatrzył się innych naruszeń przepisów prawa uzasadniających uchylenie zaskarżonej czynności. Mając na uwadze powyższe należało uznać, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, stąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło