II SA/Bd 706/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. G. i W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia postanawia 1. odrzucić skargę W. K., 2. zwrócić stronie skarżącej ze Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem wpisu uiszczonego od skargi. F. G. i W. K. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO lub Kolegium) z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że zaskarżona decyzja środowiskowa narusza interes prawny skarżącej W. K.. Zaskarżona decyzja narusza bowiem jej prawa wynikające z uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] września 2018 r. w sprawie [...]. Skarżąca jest właścicielem i użytkownikiem działki objętej obszarem chronionym ww. uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. W pierwszej kolejności podnieść trzeba, że w myśl art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, w tekście jako "p.p.s.a."), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W świetle przywołanej regulacji prawnej o statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje posiadanie interesu prawnego. Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot swojego zainteresowania sprawą nie może poprzeć przepisami prawa materialnego. Przymiotu strony nie ma natomiast osoba, która swój udział w postępowaniu opiera na potrzebie ochrony lub zaspokojenia interesu faktycznego. W orzecznictwie sądów administracyjnych, które tutejszy sąd w pełni aprobuje, przyjmuje się, że legitymacja do złożenia skargi została oparta na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić - co do zasady - podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Kryterium "interesu prawnego" ma charakter materialnoprawny. Innymi słowy interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się tym, iż działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku. Akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. Mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. Uprawnienie do złożenia skargi uzależnione jest od wykazania interesu prawnego pojmowanego jako istnienie związku między strefą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Skarga wniesiona przez podmiot, który a limine nie może mieć legitymacji skargowej podlega odrzuceniu, natomiast stwierdzenie w toku postępowania, że wnoszący skargę nie legitymuje się interesem prawnym powoduje oddalenie skargi (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 9 października 2012 r. sygn. akt II SO/Bk 13/12 - Lex nr 1289343, wyrok NSA z dnia 10 marca 2011 sygn. akt II OSK 439/10 - Lex nr 992577). Biorąc pod uwagę, że przedmiotem postępowania jest decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań krąg stron postępowania wyznacza się zgodnie z art. 74 ust. 3 a ustawy z dnia z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2021 poz. 247, dalej u.u.o.ś.). Zgodnie z tym przepisem stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. Przez obszar ten rozumie się: 1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu; 2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Powołany Art. 74 ust. 3a u.u.o.ś., służy zawężeniu poprzez doprecyzowanie definicją legalną kręgu stron postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w porównaniu z wcześniej obowiązującą regulacją ogólną- art. 28 k.p.a., w myśl której stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak wskazuje się w orzecznictwie Stronami w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach są właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości objętych zasięgiem oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Zazwyczaj dotyczyć to będzie nieruchomości bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji. Jednakże w każdym przypadku organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach winien należycie ustalić obszar oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, biorąc pod uwagę nie tylko dane wynikające z dokumentów dostarczonych przez inwestora. Uwzględniając zatem specyfikę inwestycji, krąg stron postępowania w sprawie winien być wyznaczony w oparciu o jej środowiskowy i technologiczny charakter, a nadto inne czynniki, które wpływać mogą na zakres przestrzenny oddziaływania, w szczególności oddziaływania szkodliwego bądź uciążliwego. Nie chodzi przy tym o wykazanie istnienia szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren nieruchomości osoby trzeciej, lecz o możliwość spowodowania takiego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z zamiarem realizacji inwestycji (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2020 r. sygn. II OSK 910/20, dostępny w bazie orzeczeń CBOSA). Przenosząc te ogólne rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że krąg stron postępowania został ustalony przez organ I instancji z uwzględnieniem tych właścicieli działek, znajdujących się w odległości 100 m od granic terenu, na którym inwestor planuje realizację przedsięwzięcia. Są to osoby wymienione w "rozdzielniku stron postępowania". Skarżąca nie została ujęte w tym rozdzielniku bowiem organ uznał, że jej nieruchomość nie mieści się już w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Podkreślić należy, że pełnomocnik skarżącej nie podał żadnych konkretnych okoliczności wskazujących na to w jaki sposób inwestycja będzie oddziaływać na nieruchomość skarżącej, ograniczając się do ogólnikowego stwierdzenia, że jego mandantka jest właścicielem i użytkownikiem nieruchomości objętej obszarem chronionym. Wbrew stanowisku pełnomocnik skarżącej samo położenie nieruchomości skarżącej w obszarze objętym uchwałą w sprawie [...] nie uzasadnia przyznania skarżącej przymiotu strony postępowania w sprawie wydanie decyzji środowiskowej, gdyż status strony tego postępowania determinowany jest położeniem nieruchomości w obszarze oddziaływania inwestycji, a nie w obszarze chronionego krajobrazu. Ponadto pełnomocnik skarżącej nie wykazał, aby nieruchomość skarżącej znajdowała się w odległości 100 m od granicy terenu inwestycji, aby na należącej do jego mandantki działce, w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, mogły zostać przekroczone standardy jakości środowiska, ani również nie wykazał, że nieruchomość skarżącej znajdowała się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Można więc uznać, że skarżąca ma co najwyżej interes faktyczny w niniejszej sprawie, ale - jak już wcześniej wskazano - nie stanowi to podstawy do wywiedzenia skargi do Sądu. W rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie z innych przyczyn (niż wymienione w pkt 1-5) jest niedopuszczalne. Mając powyższe na względzie sąd odrzucił skargę na podstawie art. 50 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy.