II SA/Bd 707/04

Dnia 14 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Asesor WSA Ireneusz Fornalik Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w dniu 14 października 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. N. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...], nr[...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w I. z dnia [...] Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej J. N. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Bd 707/04 UZASADNIENIE Postanowieniem z [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w I. wszczął wobec J. N. postępowanie egzekucyjne i nałożył grzywnę w wysokości [...] zł. celem przymuszenia do wykonania robót objętych prawomocną decyzją z [...] 2003r. nr [...]. Roboty miały polegać na naprawie ścian parteru oficyny, niezbędnym zabezpieczeniu pomieszczenia gospodarczego przed dostępem ludzi i umieszczeniu stosownej tablicy ostrzegawczej oraz uzupełnieniu i naprawie balustrady drewnianej podestu na piętrze oficyny oraz schodów zewnętrznych. Wskutek niewykonania obowiązków określonych w decyzji, wierzyciel podjął czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. W dniu 25 marca 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w I. przesłał upomnienie wzywające do podjęcia działań czyniących zadość obowiązkom wynikającym z decyzji z [...] 2003r. z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. W dniu [...] 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego i nałożeniu grzywny w wysokości [...] zł. w terminie do 31 sierpnia 2003r. z obowiązkiem wykonania nakazów decyzji. W wyniku rozpoznania zażalenia, decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] 2003r. [...] uchylono postanowienie z [...] i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania z zaznaczeniem, że zaskarżone postanowienie nie wskazuje terminu do wykonania nałożonego obowiązku, co uchybia art. 122 § 1 pkt 1 i § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W dniu [...] 2004r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie, w którym wszczął postępowanie egzekucyjne, nałożył grzywnę w wysokości [...] zł., zobowiązał do jej zapłaty w terminie do 30 kwietnia 2004r. i nakazał wykonanie decyzji w trybie natychmiastowym. J. N. złożyła 26.03.2004r. zażalenie na postanowienie [...] 2004r. wskazując, że część robót zostało wykonanych (naprawa ściany), natomiast w związku ze zgłoszeniem rozbiórki schodów zewnętrznych z podestem i balustradą, skarżąca zwróciła się do Urzędu Miasta w I. z prośbą o wykwaterowanie rodziny z mieszkania nr [...]. Wobec zgłoszonej prośby, Starosta wyraził sprzeciw w sprawie robót polegających na rozbiórce schodów, co zostało następnie zaskarżone do Wojewody [...], a później do NSA Ośrodek Zamiejscowy w B. Jednocześnie 29.12.2003r. uzgodniono z inspektorem z Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w I., że nastąpi naprawa schodów a nie ich rozbiórka. Naprawa miała polegać na wymianie zniszczonych szczebli. Zgodnie z uzgodnieniem żaląca zleciła wykonanie prac. Roboty zostały wykonane. Złożony też został wniosek o umorzenie grzywny. Postanowieniem [...] z [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, stwierdzając w uzasadnieniu, że obowiązek wynikający z decyzji z [...] 2003r. nie został w całości wykonany. Potwierdza to protokół oględzin obiektu sporządzony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w I. To zmusiło organ egzekucyjny do wszczęcia w stosunku do J. N. postępowania egzekucyjnego i nałożenia grzywny w celu wykonania obowiązku. Zdaniem organu wszelkie warunki formalne zostały dochowane i zgodnie z art. 122 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wraz z postanowieniem o nałożeniu grzywny doręczono zobowiązanej odpis tytułu wykonawczego.. Organ podkreślił też, że aktualnie brakuje podstaw do umorzenia postępowania i anulowania nałożonej grzywny, gdyż konieczne jest prowadzenie postępowania w celu wymuszenia wypełnienia obowiązku w całości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, skarżąca usprawiedliwiała opóźnienie w wykonaniu obowiązków nałożonych decyzją z [...] 2003r., wskazując na kłopoty zdrowotne, problemy z lokatorami, rozbieżne opinie dotyczące sposobu naprawy schodów i konsekwencje z tym związane, trudną sytuację finansową i rodzinną. Ostatecznym argumentem było stwierdzenie, że wszystkie roboty zostały wykonane i na 29.05.2004 zakończono też naprawę schodów. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko, że nie wszystkie prace zostały wykonane zgodnie z zaleceniami. Zarzuty dotyczyły nieprawidłowej naprawy schodów i poręczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z ustalonego w zaskarżonym postanowieniu stanu faktycznego wynika, że do dnia wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie wykonano w pełni obowiązków wynikających z decyzji z [...] 2003r. Zgodnie z art. 6 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 zwanej dalej p.e.a.), w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązków, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środka egzekucyjnego. Po stwierdzeniu, że doręczone upomnienie wzywające do wykonania obowiązku nie przyniosło rezultatu organ powinien wystawić tytuł wykonawczy. O tym, co musi zawierać tytuł wykonawczy stanowi art. 27 § 1 p.e.a. W punkcie 3 powołanego artykułu mowa jest o wskazaniu podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku. Przez wskazanie podstawy prawnej obowiązku należy rozumieć powołanie decyzji będącej źródłem nałożonego obowiązku. Obowiązek podlegający wykonaniu w niniejszej sprawie ma charakter niepieniężny, którego szczegółowy opis znajduje się w decyzji z [...] 2003r. Z załączonego do akt administracyjnych tytułu wykonawczego z dnia 18 marca 2004r. wynika, że nie zawiera on powołania się na decyzję stanowiącą podstawę egzekwowanego obowiązku, lecz na postanowienie nakładające grzywnę z 18.03.2004r. Oznacza to, że organ przystąpił do egzekucji należności pieniężnej, której ani termin wymagalności jeszcze nie nastąpił ani nie wystawiono tytułu zawierającego określenie obowiązku niepieniężnego, który powinien być wymuszony przez nałożenie grzywny. Egzekucja grzywny jest zasadna po upływie terminu do wykonania obowiązku niepieniężnego i upływie terminu do uiszczenia grzywny wskazanego w postanowieniu. Art. 26 § 1 p.e.a. stanowi, że podstawą wszczęcia egzekucji jest wystawienie tytułu wykonawczego. Wystawienie tytułu dla egzekwowania innego obowiązku (tu pieniężnego zamiast niepieniężnego) oznacza, że w ogóle nie wystawiono tytułu właściwego do egzekwowania obowiązku niepieniężnego. Taka natomiast sytuacja stanowi pogwałcenie bezwzględnej przesłanki wszczęcia egzekucji i w konsekwencji prowadzi do podjęcia działań bez podstawy prawnej co odnosi się również do oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia ( art. 122 § 1 pkt 1 p.e.a.). Organ egzekucyjny z urzędu winien badać dopuszczalność egzekucji administracyjnej i zwrócić uwagę na to, czy tytuł wykonawczy wystawiono prawidłowo a w przypadku kumulacji ról wierzyciela i organu egzekucyjnego wystawić go zgodnie z obowiązującymi przepisami Jeżeli organ stwierdził, że obowiązki wynikające z decyzji z [...] 2003r. nie zostały w całości wykonane, podejmie czynności zmierzające do wymuszenia obowiązku po uprzednim prawidłowym wystawieniu i doręczeniu zobowiązanej tytułu wykonawczego. Z tego względu na obecnym etapie zarzuty zawarte w skardze nie były oceniane przez sąd a cel skargi został osiągnięty przez kontrolę zaskarżonego postanowienia dokonaną przez Sąd z urzędu na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270). Stwierdzając naruszenie prawa o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 3 cyt. ustawy Sąd postanowił jak w sentencji.