II SA/Bd 708/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2016 r. sprawy ze skargi B. N. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego oddala skargę. B. N. wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2016 r., zwrócił się do Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o świadczenie pieniężne na podstawie art. 8 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. 2015, poz. 693; ze zm.). Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] kwietnia 2016, nr [...], działając na postawie art. 104 § 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2016, poz. 23), dalej zwaną: "k.p.a.", w związku z art. 8 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. 2015, poz. 693; ze zm.), dalej zwaną: "ustawa o działaczach opozycji antykomunistycznej", odmówił B. N., dalej zwanemu: "skarżącym", przyznania świadczenia pieniężnego ze środków budżetowych znajdujących się w dyspozycji organu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił sytuację finansową wnioskodawcy, wskazując, że prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe, a źródłem jego utrzymania jest świadczenie ZUS w łącznej wysokości [...] zł. Dochód ten jest comiesięcznie obciążony z tytułu egzekucji komorniczej w kwocie [...]zł. Kwota świadczenia do wypłaty wynosi zatem [...] zł. Wraz z ww. świadczeniem wypłacany jest stronie dodatek pielęgnacyjny w kwocie [...]zł, którego jednak zgodnie z zasadami przyznawania świadczenia pieniężnego zawartymi w art. 11 ust. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej nie zalicza się do dochodu. Organ wskazał, że dochód skarżącego przekracza kryterium dochodowe, określone we wskazanej wyżej ustawie, tj. przekracza kwotę odpowiadającą 120 % najniższej emerytury, wynoszącej od 1 marca 2016 r. - 1059,07 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wskazał, że dopiero od 2005 r. otrzymuje wyższą emeryturę, wcześniej dostawał tylko 1300 zł miesięcznie. Po otrzymaniu wyższej emerytury rozpoczął budowę domu, na który zaciągnął liczne kredyty. Po spłacie zobowiązań finansowych zostaje mu miesięcznie 450 zł, co nie zaspokaja jego podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący dodał, że obawia się, że bez uzyskania pomocy pieniężnej, komornik sprzeda jego dom za bezcen, a on stanie się bezdomnym. Decyzją z dnia [...] 2016r. [...] Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzje własną. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Z przedłożonej kopii decyzji ZUS o waloryzacji renty z dnia [...] 2016 r. wynika, że skarżący otrzymuje świadczenie emerytalno-rentowe wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej wysokości [...] zł. Powyższe świadczenie jest pomniejszone z powodu egzekucji sądowej o kwotę [...]co oznacza, że miesięczna kwota do wypłaty wynosi [...] zł. Skarżący otrzymuje też dodatek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł, którego nie zalicza się do dochodu ustalanego na potrzeby przyznawania świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej. Organ wskazał, że skarżący wprawdzie znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, z uwagi na obciążenie wieloma kredytami, ale z uwagi na uzyskiwany dochód przekraczający znacznie kryterium dochodowe określone jako kwota odpowiadająca 120 % najniższej emerytury, wynoszącej od 1 marca 2016 r. 1059,07 zł. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie mu zapomogi pieniężnej w wysokości 400 zł miesięcznie, w okresie od [...].2016 do [...].2019 r., w którym jego sytuacja majątkowa jest i będzie bardzo trudna z uwagi na zaciągnięty kredyt na budowę domu. Skarżący przedstawił historię swoich zaciągniętych zobowiązań finansowych. Wskazał przy tym, że do jego problemów finansowych przyczynił się wypadek samochodowy, w związku z którym musiał się leczyć i nie spłacał regularnie rat zaciągniętych kredytów, co spowodowało zajęcie części pensji przez komornika. Skarżący podał, że po odliczeniu rat kredytów zostaje mu na życie 600-800 zł. W okresie zimowym nie ma za co ogrzać mieszkania. Czasem nie wystarcza mu również na chleb. Skarżący wyjaśnił, że bez uzyskania pomocy finansowej grozi mu licytacja domu i ponowna bezdomność. Dodał też, że w wyniku wspomnianego wypadku samochodowego został uznany za osobę niepełnosprawną w znacznym stopniu, wymagającą stałej opieki innej osoby. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a.", nie potwierdza, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu materialnemu, oraz prawu procesowemu, w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organów administracji o odmowie przyznania świadczenia pieniężnego stanowiły przepisy ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej. Zgodnie z jej art. 8, świadczenie pieniężne i pomoc pieniężną przyznaje, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na wniosek osoby uprawnionej. Z przepisu art. 9 ww. ustawy wynika, że świadczenie to przyznaje się (w wysokości 400 zł.), jeżeli: 1) dochód samotnie gospodarującej osoby uprawnionej nie przekracza kwoty odpowiadającej 120% najniższej emerytury, ogłaszanej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 94 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (art. 9 ust. 1 pkt 1), albo 2) dochód na osobę w rodzinie osoby uprawnionej nie przekracza kwoty odpowiadającej 100% najniższej emerytury (art. 9 ust. 1 pkt 2). Jak wynika z niekwestionowanych przez stronę ustaleń organów, skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a źródłem jego utrzymania jest świadczenie ZUS w łącznej wysokości [...] zł. Dochód ten jest comiesięcznie obciążony z tytułu egzekucji komorniczej w kwocie [...]zł. Kwota świadczenia do wypłaty wynosi zatem [...] zł. Wraz z ww. świadczeniem wypłacany jest stronie dodatek pielęgnacyjny w kwocie [...]zł, którego jednak zgodnie z zasadami przyznawania świadczenia pieniężnego zawartymi w art. 11 ust. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej nie zalicza się do dochodu. W świetle powyższego, okolicznością niewątpliwą jest, że w stosunku do skarżącego ma zastosowanie cytowany wyżej przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, odnoszący się do dochodu osoby samotnie gospodarującej. Jak wynika z tego przepisu, warunkiem koniecznym do przyznania skarżącemu świadczenia jest wymóg nieprzekraczania jego dochodu, kwoty odpowiadającej 120% najniższej emerytury. Organ zasadnie wykazał, że dochód skarżącego przekracza wskazane kryterium dochodowe, albowiem przekracza kwotę odpowiadającą 120 % najniższej emerytury, wynoszącej od 1 marca 2016 r. - 1059,07 zł. Organ nie może przyznać świadczenia mimo przekroczenia kryterium dochodowego przez wnioskodawcę. Strona zwróciła się o świadczenie objęte reżimem przepisów art. 8 - 9 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej (vide: k. 25 akt), więc kryterium dochodowe organ ustalał na podst. art. 9 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, a co za tym idzie brak było podstaw do rozważań do stosowania regulacji art. 10 tejże ustawy, przewidującej inne zasady przyznawania świadczenia. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, należało uznać je w całości za bezzasadne z uwagi na przekroczenie przez stronę kryterium dochodowego. Należy podkreślić też, że fakt, iż z część świadczenia skarżącego, otrzymywanego od ZUS, została zajęta przez komornika w drodze egzekucji sądowej, a z pozostałej części świadczenia, większość kwoty przeznacza na jest na spłatę rat zaciągniętych kredytów jest bez znaczenia z punktu widzenia spełniania wymogów do przyznania świadczenia, gdyż ani część świadczenia objęta egzekucja sądową ani raty zaciągniętych kredytów nie zostały uwzględnione przez ustawodawcę w art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej w katalogu świadczeń niewliczanych do dochodu. Należy zauważyć, że zadania pomocy społecznej nie mogą rekompensować nieroztropnie zaciąganych pożyczek. Skoro skarżący zaciągnął kredyty na budowę domu, to musiał liczyć się z tym, że inwestycja taka wymaga dysponowaniem dochodami o wysokości ponadprzeciętnie wysokiej w stosunku do średniej płacy krajowej, którego to poziomu dochodów strona nie uzyskiwała. Dlatego też skarżący nie może oczekiwać, że jego nietrafne inwestycje zostaną dofinansowywane ze środków budżetowych przeznaczonych na pomoc społeczną, albowiem byłoby to niezgodne z jej celami. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.