II SA/Bd 71/06

WyrokWSA w Bydgoszczy2006-04-03

Skład orzekający: sędzia Jerzy Bortkiewicz, sędzia Grażyna Malinowska - Wasik, asesor Ewa Kruppik - Świetlicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dzieci pozostające pod opieką zastępczą skarżącej, dla których skarżąca i jej mąż są rodziną zastępczą, powinny być wliczane do składu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, w kontekście przekroczenia kryterium dochodowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dzieci, dla których skarżąca i jej mąż są rodziną zastępczą, powinny być wliczane do składu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego. Błędna interpretacja przez organ definicji rodziny i dziecka, a także nieuwzględnienie specyfiki rodziny zastępczej, doprowadziło do naruszenia prawa. W konsekwencji, dochód rodziny skarżącej, po uwzględnieniu tych dzieci, nie przekraczał ustalonego progu dochodowego, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca M. S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczeń rodzinnych dla jej dwóch córek. Organ odmówił przyznania świadczeń z powodu przekroczenia kryterium dochodowego na członka rodziny. Skarżąca argumentowała, że spełnia kryterium, ponieważ jej dochód został pomniejszony o dochód utracony, a ona i jej mąż są rodziną zastępczą dla dwojga dzieci. Organ podtrzymał swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 3 kwietnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: sędzia WSA Grażyna Malinowska - Wasik asesor WSA Ewa Kruppik - Świetlicka (spr.) Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatków z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2005 roku Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w B. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. przez Kierownika Referatu w Wydziale Świadczeń Społecznych z dnia [...] 2005 r. Nr [...] w sprawie odmowy przyznania świadczeń rodzinnych dla dwóch córek skarżącej, J. i N. S. W uzasadnieniu wydanej decyzji SKO wskazało, że powodem odmowy było przekroczenie kryterium dochodowego rodziny, przypadającego na 1 członka rodziny w wysokości 504,00 zł. Organ za podstawę prawną rozstrzygnięcia przywołał art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że świadczenie obligatoryjnie przysługuje każdej rodzinie w przypadku, gdy dochód na jednego członka rodziny nie przekracza kwoty 504,00 zł. oraz art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdzie znajduje się enumeratywne wyliczenie co ustawodawca uznaje za utracony dochód. W złożonej skardze skarżąca podniosła, iż spełnia kryterium dochodowe bo jej dochód został pomniejszony o dochód utracony, co jej zdaniem wynika z faktu, że od kwietnia 2004 r. wychowuje wraz ze swym mężem , małoletniego P. G., dla którego zgodnie z Postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] 2004 r. Sygn. akt [...] są rodziną zastępczą. Organ w odpowiedzi na skargę, podtrzymał swe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na fakt, że wydana decyzja narusza prawo z uwagi na złą interpretację przepisów prawa. Sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 cytowanego artykułu kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zatem również kontroli Sądu podlega przywołana podstawa prawna zaskarżonego rozstrzygnięcia. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy organ administracji publicznej zasadnie uznał, że dochód rodziny skarżącej M. S. przekracza kryterium dochodowe, przypadające na jednego członka rodziny oraz czy prawidłowo uznano, że należy pominąć fakt, że małoletni i niepełnosprawny P. G. i jego siostra P. G. są dziećmi, dla których skarżąca i jej mąż są rodziną zastępczą. Za podstawę prawną zaskarżonej decyzji organ przyjął art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), który ustala próg dochodowy ( na jednego członka rodziny ) w wysokości 504,00 zł., poniżej którego obligatoryjnie każdemu przysługuje zasiłek rodzinny, po spełnieniu nałożonych warunków. Dokonując interpretacji wskazanych poniżej przepisów Sąd kierował się przede wszystkim zasadami interpretacji gramatycznej oraz zasadą racjonalności ustawodawcy. Dlatego uznał, że rodzina skarżącej składa się z 6 osób, a mianowicie z : skarżącej - M. S., męża skarżącej, A., córki N., córki P. oraz jak wynika z wniosku o ustalenie prawa do zasiłku dla córek, P. i P. G. Organ uznał, że małoletnie dzieci P. i P. G. nie są członkami rodziny w myśl art. 3 pkt 16, który stanowi, że pod pojęciem "rodziny" należy rozumieć odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne; do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego; Zdaniem Sądu to zdanie, że " do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego" należy tłumaczyć zgodnie z intencją ustawodawcy, który wprowadzając regulację prawną w zakresie świadczeń rodzinnych kierował się dobrem rodziny. A zatem zdaniem Sądu to sporne zdanie ma odwrotny sens i należy pod takim pojęciem rozumieć sytuację, gdy własne dziecko przebywa pod opieką prawną opiekuna prawnego. W niniejszej sytuacji skarżąca wraz z mężem, jak wynika z cyt. wyżej postanowienia Sądu są rodziną zastępczą dla tych dwojga dzieci. Potwierdzeniem takiego rozumowania może być ustawowa definicja " dziecka" zawarta w art. 3 w punkcie 4 cyt. ustawy, gdzie "dziecko" - oznacza dziecko własne, małżonka, przysposobione oraz dziecko, w sprawie którego toczy się postępowanie o przysposobienie, lub dziecko znajdujące się pod opieką prawną. Wliczając nawet dochód tych dwojga dzieci, zgodnie z pojęciem w myśl art. 3 pkt 3 " dochodzie osoby uczącej się albo dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego oznacza to przeciętny miesięczny dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy ". Stosując taką interpretację dochodem rodziny uzyskanym w roku 2004 jest kwota 30. 665, 38 zł., co oznacza, że na członka tej 6 osobowej rodziny przypada kwota 425,90 zł. a więc poniżej progu dochodowego, wskazanego w cyt. art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ponadto z uwagi na stwierdzoną niepełnosprawność P. próg dochodowy ulega podwyższeniu do kwoty 583,00 zł. Zatem należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa i dlatego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a cyt. ustawy postanowiono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło