II SA/Bd 71/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2025 r. sprawy ze skargi A. K. w przedmiocie niewykonania przez firmę A. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 31 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SAB/Bd 15/20 w sprawie ze skargi A. K. na bezczynność firmy A. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. wymierza firmie A. grzywnę w wysokości 5 000 (pięć tysięcy) złotych, 2. stwierdza, że bezczynność firmy A. w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od firmy A. na rzecz A. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SAB/Bd 15/20 w pkt 1. zobowiązał [...] z o.o. w P. do rozpoznania wniosku A. K. z dnia [...] marca 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności; w pkt 2. stwierdził, że [...] z o.o. w P. dopuściła się bezczynności; w pkt 3. stwierdził, że bezczynność [...] z o.o. w P. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; w pkt 4. wymierzył [...] spółka z o.o. w P. grzywnę w kwocie [...](jeden tysiąc) złotych; w pkt 5. nie przyznał od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej; w pkt 6. zasądził od [...] spółka z o.o. w P. na rzecz skarżącego A. K. kwotę [...](sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrok stał się prawomocny. Pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. A. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, za pośrednictwem [...] spółki z o.o. w P., skargę o wymierzenie grzywny w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. z powodu niewykonania wskazanego wyżej wyroku. Skarga ta nie została przekazana do sądu administracyjnego. Pismem z dnia [...] lipca 2022 r. A. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniosek o wymierzenie [...] spółce z o.o. w P. grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., z powodu nieprzekazania przez ten organ skargi z dnia [...] stycznia 2022 r. o wymierzenie grzywny za niewykonanie wyroku. Wniosek ten został uwzględniony i postanowieniem z [...] maja 2023r. wydanym w sprawie II SO/Bd 10/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wymierzył [...] sp. z o.o. w P. grzywnę w wysokości [...] złotych za nieprzekazanie skargi o wymierzenie grzywny za niewykonanie wyroku WSA w Bydgoszczy z [...] sierpnia 2020r. sygn. akt II SAB/Bd 15/20. Wobec dalszej bezczynności w przekazaniu skargi A. K. pismem z [...] lutego 2025r. (data wpływu) wniósł o rozpoznanie skargi o wymierzenie grzywny za niewykonanie prawomocnego wyroku WSA w Bydgoszczy z [...] sierpnia 2020r. na podstawie dołączonego do pisma odpisu tej skargi. Jako podstawę wniosku A. K. wskazał na art. 55 § 2 p.p.s.a. Ponowił wnioski ze skargi o wymierzenie grzywny za niewykonanie wyroku. W skardze z [...] stycznia 2022r. o wymierzenie grzywny A. K. wniósł o wymierzenie grzywny za niewykonanie wyroku w oparciu o art. 154 § 1 p.p.s.a., uznanie, że [...] sp. z o.o. pozostaje w bezczynności, która ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wniósł nadto o uznanie jego uprawnienia do uzyskania informacji publicznej oraz o zasądzenie na jego rzecz sumy pieniężnej określonej w art. 154 § 7 p.p.s.a. oraz zwrotu kosztów postępowania. Przed wniesieniem skargi o wymierzenie grzywny za niewykonanie wyroku WSA w Bydgoszczy z [...] sierpnia 2020r. A. K. wezwał [...] sp. z o.o. w P. do wykonania wyroku, przedstawiając nadto dowód nadania tego wezwania za pośrednictwem operatora pocztowego. [...] spółka z o.o. w P. nie zajęła stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wniosek A. K. ("Skarżącego") Sąd rozpoznał skargę o wymierzenie grzywny za niewykonianie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z [...] sierpnia 2020r. (sygn. akt II SAB/Bd 15/20) w trybie określonym w art. 55 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli organ nie przekazał sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości. Bezsporne jest, że postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z [...] maja 2023r. w sprawie II SO/Bd 10/22, Spółce [...] wymierzono grzywnę za nieprzekazanie skargi do sądu. Mimo wymierzenia grzywny Spółka nadal nie przekazała skargi, dlatego zaistniała podstawa do rozpoznania skargi na podstawie odpisu skargi wniesionej pismem z [...] stycznia 2022r. i poprzedzonej wezwaniem do wykonania wyroku. Z ogólnej zasady określonej przepisem art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. wynika, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego jest dopuszczalne po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Zgodnie zaś z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Skoro więc Skarżący pismem z [...] listopada 2021 r. wezwał [...] sp. z o.o. w P. do wykonania ww. wyroku sądu administracyjnego, a skargę o wymierzenie grzywny temu podmiotowi wniósł [...] lutego 2025r. skargę należało uznać za dopuszczalną. Przechodząc do merytorycznej oceny skargi wskazać należy, że stosownie do art. 154 p.p.s.a.: " § 1. W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. § 2. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. § 3. Wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. § 4. Osobie, która poniosła szkodę wskutek niewykonania orzeczenia sądu, służy roszczenie o odszkodowanie na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. § 5. Odszkodowanie, o którym mowa w § 4, przysługuje od organu, który nie wykonał orzeczenia sądu. Jeżeli organ w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie nie wypłacił odszkodowania, uprawniony podmiot może wnieść powództwo do sądu powszechnego. § 6. Grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. § 7. Uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6". Dodać należy, że sąd administracyjny ocenia zasadność skargi wniesionej na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. według stanu postępowania administracyjnego na dzień wniesienia skargi, co oznacza że ewentualne załatwienie sprawy z uchybieniem terminu po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem - nie ma wpływu na ocenę zasadności skargi, lecz może mieć jedynie znaczenie przy określeniu wysokości grzywny na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. Wymierzenie grzywny jest możliwe wyłącznie w przypadku, gdy organ administracji publicznej, dysponując materiałem umożliwiającymi mu rozstrzygnięcie sprawy, sprawy nie załatwia. W postępowaniu wywołanym skargą wniesioną na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. należy zatem przede wszystkim ustalić, jak przebiegało postępowanie organu, oraz dokonać jego oceny pod kątem tego, czy ustalone fakty wskazują na bezczynność organu, czy też ta bezczynność jest wynikiem innych okoliczności niezależnych od organu prowadzącego postępowanie. Środki stosowane na mocy komentowanego przepisu mają uzasadnienie w swoistej recydywie organów administracji naruszających prawo. Pierwotnego naruszenia prawa skutkującego uwzględnieniem skargi wniesionej do sądu administracyjnego i ponownego naruszenia polegającego na zignorowaniu wyroku sądu administracyjnego. O niewykonaniu wyroku można mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie - bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania - nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać trzeba, że wyrokiem z [...] sierpnia 2020r. sygn. akt II SAB/bd 15/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zobowiązał [...] spółkę z o.o. w P. do rozpoznania wniosku Skarżącego z [...] marca 2018r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia spółce odpisu wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności. Odbiór odpisu prawomocnego wyroku Spółka potwierdziła [...] lutego 2022r. W reakcji na doręczenie jej odpisu wyroku Spółka (reprezentowana przez członka zarządu) poinformowała, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej bo nie spełnia warunków określonych w art. 4 ustawy z dnia [...] września 2001r. o dostępie do informacji publicznej. Do dnia wyrokowania w niniejszej sprawie Spółka nie wykonała ww. wyroku. W tej sytuacji wobec prawomocnego nałożenia na Spółkę obowiązku załatwienia wniosku Skarżącego podnoszenie kwestii braku przymiotu podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej ocenić należy jako działania świadome i celowe uchylanie się od wykonania wyroku sądu. W konsekwencji skargę o wymierzenie grzywny należało uznać za zasadną. Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 156 § 6 p.p.s.a.). Przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2024 r. wyniosło [...] zł (obwieszenie Prezesa GUS z dnia [...] lutego 2025 r. - M.P. 2025.148 z dnia [...] lutego 2025 r.). Oznacza to, że maksymalna wysokość grzywny z art. 154 § 1 p.p.s.a. może wynosić [...] zł. Podkreślić trzeba, że sąd administracyjny może swobodnie miarkować wysokość grzywny do wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Na wymiar grzywny mają wpływ takie okoliczności sprawy jak: długość okresu bezczynności, uporczywość uchylania się organu od obowiązku załatwienia sprawy, stopień skomplikowania sprawy, a także fakt wydania lub nie wydania rozstrzygnięcia po wniesieniu skargi, a przed wyrokowaniem w przedmiocie grzywny. Zwrócić również należy uwagę, że przedmiotem sprawy sygn. akt II SAB/Bd 15/20 była bezczynność organu w sprawie dostępu do informacji publicznej, w których to sprawach obowiązują krótsze terminy załatwiania spraw. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał za celowe wymierzenie Spółce grzywny w wysokości [...] zł. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy będzie to kwota adekwatna do stopnia zawinienia ukaranego nią podmiotu oraz zapewni, że Spółka zwróci w przyszłości należytą uwagę na wywiązywanie się z obowiązków nałożonych na niego wyrokami sądowymi. Oceniając, że zaniechanie Spółki było wyrazem jej złej woli w załatwieniu wniosku Skarżącego, sąd orzekł, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wobec powyższego, na podstawie art. 154 § 1 i § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 i 2 sentencji. Sąd nie zastosował fakultatywnych środków przewidzianych w art. 154 § 2 i 7 p.p.s.a. Z uwagi na charakter sprawy (zrealizowanie prawa Skarżącego do dostępu do informacji publicznej) nie było podstaw do rozpoznania wniosku Skarżącego za organ. Sąd nie przyznał również na rzecz Skarżącego żądanej sumy pieniężnej, który to środek poza rolą dyscyplinująco-represyjną, powinien pełnić przede wszystkim funkcję kompensacyjną, będąc swoistym zadośćuczynieniem dla Skarżącego za oczekiwanie na zakończenie jego sprawy i ta jej funkcja ma właśnie szczególne znaczenie. Skarżący, uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej, powinien zatem nawiązać do krzywdy wywołanej przewlekłością i przedstawić argumentację uzasadniającą jej zrekompensowanie. Nie wystarczy ogólnie powołać się na samą okoliczność przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. Skarga w niniejszej sprawie nie zawierała w tym zakresie argumentacji merytorycznej. Skarżący nie przedstawiała również jakichkolwiek okoliczności, które przemawiałyby za uwzględnieniem takiegoż wniosku. Należy również mieć na uwadze, że Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości [...] zł, która dostatecznie, zdaniem Sądu, wypełnia rolę dyscyplinującą na przyszłość. O kosztach postępowania sądowego orzeczono w pkt 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.