II SA/Bd 710/04
WyrokWSA w Bydgoszczy2004-10-13
Skład orzekający: Wiesław Czerwiński, Małgorzata Włodarska, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może przyznać płatność z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), jeśli obręb geodezyjny, w którym znajduje się gospodarstwo rolne, nie jest wymieniony w załączniku do rozporządzenia wykonawczego do ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może przyznać płatności z tytułu ONW, jeśli obszar, na którym znajduje się gospodarstwo, nie jest wymieniony w załączniku do rozporządzenia wykonawczego. Organy te działają na podstawie i w granicach prawa, a przyznanie dotacji nie jest pozostawione ich swobodnemu uznaniu. Nawet jeśli występują uchybienia proceduralne w postępowaniu, nie prowadzą one do uwzględnienia skargi, jeśli skarżący nie spełnia kryteriów materialnoprawnych.Stan faktyczny
Skarżący M. Ż. złożył skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania płatności z tytułu ONW. Skarżący uważał, że jego gospodarstwo rolno-leśne powinno być uznane za obszar o niekorzystnych warunkach gospodarowania, mimo że jego obręb nie znajdował się na liście w załączniku do rozporządzenia. Organy administracji argumentowały, że brak wpisu w rozporządzeniu uniemożliwia przyznanie płatności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M. Ż.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA: Wiesław Czerwiński (spr.) Sędzia WSA: Małgorzata Włodarska Asesor WSA: Anna Klotz Protokolant: Magdalena Flinik po rozpoznaniu w dniu 13 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. Ż. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu ONW oddala skargę
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T., po rozpoznaniu odwołania M. Ż. od decyzji nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. odmawiającą przyznania płatności z tytułu ONW.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że pomoc finansowa na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) jest udzielana na mocy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.). Aktem wykonawczym jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 73, poz. 657), które określa w § 4 pkt 2 i 5 zakres i obszar działania wsparcia. W załączniku do rozporządzenia określone zostały obszary ONW. Obręb Osówka, gmina Czernikowo nie znajduje się na liście stref obszarów ONW.
M. Ż. złożył skargę na powyższą decyzję. Podniósł w niej, że Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. w żaden sposób nie odniósł się do jego odwołania w kwestii wniosku o przyznanie płatności za uprawę łąki na działce o łącznej powierzchni 2 ha 11 arów. Zdaje sobie sprawę z faktu, że w załączniku nr 2 do rozporządzenia obręb O. gm. C. nie znajduje się na liście obszarów ONW. Do napisania skargi nie motywowała go kwestia ewentualnej dopłaty, ale uczynił to mając na uwadze poprzednie pokolenia.
W ocenie skarżącego jego posiadłość rolno-leśna o pow. 17 ha 72 ary w miejscowości L. gm. C. jest obszarem o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
Na liście obszarów ONW są m.in. K. i P. Z L. do tych miejscowości jest bliżej niż do O. i klasa ziemi jest podobna, a nawet lepsza, bo zdarza się IV i III klasa. L. przypisano do O. Skarżący zdaje sobie sprawę, że zgodnie z literą prawa w L nie ma ONW, ale w rzeczywistości jest to obszar ONW. Przepisy należy przystosować do istniejącej rzeczywistości.
Dyrektor Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W jego ocenie decyzje zostały wydane prawidłowo, jedynie w decyzji Kierownika BP podano błędną podstawę prawną, co wynikało z ustalonego w systemie komputerowym wzorca decyzji. Decyzja Dyrektora OR przytaczała już prawidłową podstawę prawną. Nie było podstaw do wydania decyzji organu II instancji w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 lub pkt 3, bądź § 2 Kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że nie narusza ona prawa materialnego.
Na początku należy poczynić generalną uwagę, że zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja RP (Dz. U.Nr 78, poz. 483) organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, a przepis art. 6 Kpa stanowi, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W prawie administracyjnym przyjęta jest zasada, że obywatel może podejmować działania niezabronione przez prawo, natomiast organ administracji publicznej może podejmować tylko takie działania, które są dopuszczalne przez prawo.
Zaskarżona decyzja została podjęta na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) i wydanego na jej podstawie rozporządzenia wykonawczego.
Cytowana ustawa określa zadania oraz właściwości jednostek organizacyjnych i organów w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, dotyczące m.in. wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania..
Ustawa przewiduje, że minister właściwy do spraw rolnictwa w porozumieniu z ministrami wymienionymi w art. 2 ustawy opracowuje projekt planu rozwoju obszarów wiejskich, określony w przepisach Unii Europejskiej. Projekt planu zatwierdza Rada Ministrów, a po przyjęciu planu przez Komisję Europejską, Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb udzielania, wstrzymania, zawieszania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na działania objęte planem, a także przestrzenny zasięg wdrażania tych działań, mając na względzie zapewnienie prawidłowej realizacji planu i ustalenia dokonane w Komisji Europejskiej.
Na mocy delegacji ustawowej Rada Ministrów w dniu 14 kwietnia 2004 r. wydała rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.). Rozporządzenie to m.in. zawiera wykaz obszarów ONW, które stanowi załącznik nr 2 do rozporządzenia.
Załącznik ten zatytułowany jest "Wykaz obszarów ONW" i składa się z części A – Gminy zaliczone do poszczególnych stref w ramach obszarów ONW i części B – Obręby geodezyjne zaliczone do poszczególnych stref w ramach obszarów ONW.
Gmina C. nie jest wymieniona w części A, natomiast w części B w gminie C. wymienione są 4 obręby geodezyjne zaliczone do poszczególnych stref w ramach obszarów ONW – K., P., S. i Z.
Prowadzi to do wniosku, że orzekające w sprawie organy nie miały podstaw materialnoprawnych do przyznania wnioskodawcy dotacji.
Organy administracji nie mają w tym zakresie swobody działania, ani też przyznanie tych dotacji nie jest pozostawione swobodnemu uznaniu.
Przepis rangi ustawowej (art. 3 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy) zawiera upoważnienie dla Rady Ministrów m.in. do określania przestrzennego zasięgu działania planu pomocy. Przestrzenny zasięg działania został określony w cytowanym rozporządzeniu. Organy administracji obowiązane są kierować treścią ustawy i rozporządzenia. Oznacza to, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego.
Sąd z urzędu stwierdził natomiast liczne naruszenia przepisów proceduralnych i rozważał ich wpływ na treść orzeczenia.
M.in. w decyzji organu I instancji podano niewłaściwą podstawę prawną, oparto się na kontroli administracyjnej, której nie przeprowadzono (przynajmniej brak na to dowodów), wskazano na obszar 1 ha, podczas gdy skarżący w swoim wniosku podał 2,11 ha. Organ II instancji w podstawie prawnej decyzji nie wskazał przepisów prawa materialnego. Wskazał je w uzasadnieniu decyzji. Uzasadnienie decyzji nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 Kpa, a organy obu instancji nie przestrzegały art. 8 i 10 § 1 Kpa.
Jednakże nie każde naruszenie przepisów proceduralnych powoduje uwzględnienie skargi – chodzi o takie naruszenie przepisów proceduralnych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Innymi słowy, gdyby tych uchybień procesowych nie było, to wynik rozstrzygnięcia mógłby być inny. W ocenie Sądu decydujące znaczenie ma jednak nie spełnienie przez skarżącego wymogów ustawowych. Skarżący nie spełnia kryteriów materialnoprawnych.
Uzasadnia to, na mocy art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postąpienie jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło