II SA/Bd 716/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Asesor WSA Ewa Kruppik - Świetlicka Protokolant Justyna Straka po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu19 października 2006r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2006r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Działający z upowaznlenia Burmistrza Miasta C., Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. decyzją z [...] 2006r. Nr [...] na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 z późno zm.), oraz art. 104, 107 i 108 kpa, po rozpoznaniu sprawy G. P. przyznał zasiłek celowy w formie pieniężnej w wysokości 50 zł z przeznaczeniem na częściowe pokrycie kosztów zakupu lekarstw. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód netto na osobę w rodzinie nie przekracza dochodu ustawowego miesięcznie. Ustawodawca określił dochód hipoteczny dla osób samotnych i pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym i tak w przypadku rodziny G. P. kryterium dochodowe wyniosło 461 zł. Organ stwierdził ponadto, że spełniony został również warunek sytuacyjny określony wart. 7 ww. ustawy, tj. niepełnosprawność. Odwołując się od decyzji organu I instancji G. P. wniosła o jej uchylenie podnosząc, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, poważnie choruje, a z uwagi na niskie dochody nie stać jej na zakup niezbędnych lekarstw. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. rozpatrując to odwołanie decyzją z [...] 2006 r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, iż w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji brak jest dostatecznego uzasadnienia o sytuacji finansowej ośrodka pomocy społecznej gdyż jedynym dowodem w tym zakresie jest znajdujące się w aktach oświadczenie skarżącej o tym, że zapoznała się o tym z sytuacją materialną ośrodka. Wskazał także, że zgodnie z art. 39 ww. ustawy decyzja w zakresie zasiłku celowego oparta jest na uznaniu administracyjnym, dlatego winna być w sposób wyczerpujący i szczegółowy uzasadniona i udokumentowana. Zdaniem organu, brak tego elementu w decyzji skutkuje naruszeniem zasady procedury administracyjnej a w szczególności art. 107 § 1 kpa oraz art. 10 kpa. W skardze na powyższą decyzję G. P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. podnosząc, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, poważnie choruje, a z uwagi na niskie dochody nie stać jej na zakup niezbędnych lekarstw. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o przekazanie podania według właściwości mylnie kwalifikując pismo skarżącej. Zarządzeniem z 1 sierpnia 2006 r. Sąd wezwał skarżącą do sprecyzowania, co jest przedmiotem skargi. Wykonując wezwanie Sądu skarżąca oświadczyła, iż jej skarga dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie zasiłku celowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za zasadną. Z przepisu art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że przy rozpoznawaniu przez Sąd skargi na decyzję lub postanowienie, w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżone orzeczenie podlega uchyleniu. Tymczasem w myśl art. 134 § 1 wskazanej wyżej ustawy, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, należało uznać, że narusza ona przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia należy zauważyć, iż ma ono charakter kasacyjny w związku z tym w pierwszej kolejności należy dokonać weryfikacji czy pozostaje w zgodzie z postanowieniami art. 138 § 2 kpa określającego, iż "organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". W orzecznictwie przyjmuje się, iż "decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji nie może być podjęta w 2 sytuacjach innych niż te, które zostały określone wart. 138 § 2 kpa. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej w I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu. Ten rodzaj decyzji jest dopuszczalny zupełnie wyjątkowo stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i nie jest w tej kwestii dopuszczalna wykładnia rozszerzająca. Konieczność, zatem przeprowadzenia dowodu lub kilku dowodów (np. zaciągnięcie opinii biegłego, czy przesłuchanie kilku świadków) mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego (art. 136 kpa), wyłączając dopuszczalność kasacji decyzji (wyrok NSA z 17 października 1996 r., Sygn. akt I SA/Po 234/96, Lex Nr 27339). Akceptując ten pogląd należy stwierdzić, że sytuacje uzasadniające podjęcie rozstrzygnięcia kasacyjnego w postępowaniu administracyjnym zachodzić będą wówczas gdyby organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził je z rażącym naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (wyrok NSA z 28 września 2001 r., sygn. akt V SA 239/01, Lex nr 50105). Przesłanki te jednak nie zachodzą w przedmiotowej sprawie. Organ odwoławczy nie wykazał, bowiem, aby uchylona decyzja obciążona była wadą powodującą jej nieważność. Nie wykazano również by zachodziła konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Okoliczności, które legły u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia mają charakter procesowy i sprowadzają się do braku w aktach sprawy zestawienia wydatków ośrodka pomocy społecznej oraz do braku oceny informacji z niego wynikających. Jak wynika jednak z akt sprawy wnioskodawczyni była o nich informowana, a zatem dowody na ograniczoną ilość środków pozostających w dyspozycji organu I instancji istniały i wystarczyło przeprowadzić z nich dowód. Ponadto organ odwoławczy całkowitym milczeniem pominął fakt, że decyzja organu I instancji była pozytywna, gdyż przyznano nią zasiłek celowy, a zatem zgodnie z dyspozycją art. 139 kpa organ odwoławczy uchylając takie orzeczenie powinien ocenić, czy nie działa w ten sposób na niekorzyść strony odwołującej się, a jeżeli tak to czy wady uzasadniające takie rozstrzygnięcie są rażącymi lub rażąco naruszają interes społeczny. Brak takiej oceny oraz nie przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego powodują, że zaskarżona decyzja narusza przepisy o postępowaniu w sposób mogący mieć wpływ na treść orzeczenia. Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Z uwagi na skutki prawne, które mogło wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji Sąd na podstawie art. 152 cytowanej wyżej ustawy stwierdził, że nie może ona podlegać wykonaniu. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ odwoławczy powinien przede wszystkim usunąć zasygnalizowane wyżej nieprawidłowości w postępowaniu i od tego uzależnić dalszy jego przebieg.