II SA/Bd 716/09

WyrokWSA w Bydgoszczy2009-12-29

Skład orzekający: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz, sędzia WSA Wojciech Jarzembski, sędzia WSA Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej?
Ratio decidendi
Roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W sytuacji, gdy prawo użytkowania wieczystego na przedmiotowej nieruchomości było i nadal znajduje się w użytkowaniu wieczystym, przepis art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami jednoznacznie przesądza o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
Stan faktyczny
H. B. wniosła o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości, powołując się na niekonstytucyjność art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami i brak realizacji celu wywłaszczenia. Starosta odmówił zwrotu nieruchomości, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na zgodność z prawem. Skarżąca podniosła zarzut niekonstytucyjności przepisu i niewygasłego prawa użytkowania wieczystego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 grudnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 29 grudnia 2009 roku sprawy ze skargi M.B., T.B., A.B., M.B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę. H. B. wystąpiła o zwrot części nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w B. zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], stanowiącej własność Gminy Miasta B. Starosta B decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak: [...] na podstawie art. 136, art. 142, art. 216 w zw. z art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) oraz art. 104 Kpa orzekł o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości. W wyniku odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 216 i art. 229 ww. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. oraz art. 138 § 1 Kpa utrzymał w mocy ww. decyzję wskazując, że w świetle art. 229 ww. ustawy o gospodarce nieruchomościami decyzja jest zgodna z prawem. Składając skargę na tą decyzję H. B. wniosła o jej uchylenie, wskazując na niekonstytucyjność ww. przepisu i stwierdzając brak realizacji celu dla którego doszło do wywłaszczenia i że prawo użytkowania wieczystego powinno być uznane za bezprzedmiotowe i wygasłe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej . Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 i art. 133 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt sprawy wynika natomiast, że działka nr [...] (a wiec również wydzielona z niej działka nr [...]) została oddana w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej w B. Prawo to zostało ujawnione w KW nr [...] co wynika z zawiadomienia Państwowego Biura Notarialnego z dnia [...] kwietnia 1977 r., Dz. [...]. W dniu [...] czerwca 1999 r. prawo użytkowania wieczystego ustanowione na przedmiotowej nieruchomości zostało zbyte na rzecz M. i R. H. Zwrot nieruchomości wywłaszczonych regulują przepisy wskazanej w obu decyzjach ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. Zgodnie z tą ustawą poprzedni właściciel lub jego spadkobierca może żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (art. 136 ust. 3). Natomiast z art. 137 tej ustawy wynika, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją określonego celu, albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna cel ten nie został zrealizowany. Przepis zawarty w art. 229 ww. ustawy stanowi jednak, iż roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. (dzień wejścia w życie ww. ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r.), nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Z akt wynika natomiast, że zarówno przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak i w trakcie rozpatrywania wniosku o zwrot nieruchomości, część nieruchomości oznaczona geodezyjnie dz. nr [...] była i nadal znajduje się w użytkowaniu wieczystym. Zatem prawidłowo uznano, że treść tego przepisu jednoznacznie przesądza o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Jest natomiast oczywiste, że ani organ administracji publicznej ani też sąd administracyjny nie ma prawa do rozstrzygania o ważności umowy, którą ustanowiono prawo użytkowania wieczystego na przedmiotowej nieruchomości. Rozstrzygając skargę w niniejszej sprawie Sąd nie dostrzegł potrzeby wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego po myśli wniosku zawartego w skardze nie mając podobnie jak inne sądy rozstrzygające skargi dotyczące nieruchomości o których mowa w art. 229 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – albowiem nie dopatrzył się w tym przepisie braku jego zgodności z obowiązująca Konstytucją. Nie dopatrzywszy się więc aby przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia obowiązującego prawa tj. wystąpienia przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Sąd na podstawie art. 151 tej ustawy skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło