II SA/Bd 716/15
WyrokWSA w Bydgoszczy2015-10-14
Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Elżbieta Piechowiak, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, wszczętym po wejściu w życie nowego rozporządzenia, można stosować przepisy tego rozporządzenia, mimo że pierwotny wniosek o przyznanie płatności został złożony przed jego wejściem w życie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w postępowaniu o ustalenie nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, wszczętym po wejściu w życie rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r., właściwe jest stosowanie przepisów tego rozporządzenia, nawet jeśli pierwotny wniosek o płatność został złożony wcześniej. Postępowanie dotyczące ustalenia nienależnie pobranych płatności jest nowym, odrębnym postępowaniem, a nie kontynuacją postępowania o przyznanie płatności.Stan faktyczny
Skarżąca ubiegała się o płatności rolnośrodowiskowe na lata 2012 i 2013. Po kontroli stwierdzono przedeklarowanie powierzchni gruntów. W związku z tym wszczęto postępowanie o ustalenie nienależnie pobranych płatności. Organ ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności, wskazując na niezgodne ze zmianą zobowiązania zmniejszenie powierzchni realizacji pakietu 6. Skarżąca kwestionowała zastosowanie przepisów rozporządzenia z 2013 r. do wniosku złożonego w 2012 r. oraz zarzucała naruszenie przepisów k.p.a. przez organ odwoławczy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2015 r. sprawy ze skargi I. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego oddala skargę.
W dniu 15 maja 2012 r. I. J. (skarżąca) złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w S. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2012 rok: - pakiet 1 Rolnictwo zrównoważone w wariancie 1.1 Zrównoważony system gospodarowania do powierzchni 301,98 ha, - pakiet 6 Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie w wariancie 6.1 Produkcja towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych do powierzchni 301,98 ha, - pakiet 8 Ochrona gleb i wód w wariancie 8.2.1 Międzyplon ozimy do powierzchni 301,98 ha.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. przyznał skarżącej płatność rolnośrodowiskową w wysokości 297 083,04 zł, w tym: pakiet 1 Rolnictwo zrównoważone w wariancie 1.1 Zrównoważony system gospodarowania w wysokości 57 671,28 zł do powierzchni 301,98 ha; pakiet 6 Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie w wariancie 6.1 Produkcja towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych w wysokości 172 128,60 zł do powierzchni 301,98 ha; pakiet 8 Ochrona gleb i wód w wariancie 8.2.1 Miedzyplon ozimy w wysokości 67 283,16 zł do powierzchni 301,98 ha.
W dniu 15 maja 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR w S. wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 (wniosek drugoroczny). We wniosku tym producent rolny zadeklarował realizację pakietu I - rolnictwo zrównoważone w wariancie 1.1 "zrównoważony system gospodarowania" na powierzchni 301,98 ha, pakietu 6 - zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie w wariancie 6.1 "produkcja towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych" na powierzchni 165,84 ha, pakietu 8 - ochrona gleb i wód w wariancie 8.2.1 "międzyplon ozimy" do powierzchni 216,83 ha.
Po przeprowadzeniu wymaganych kontroli Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. w dniu [...] lutego 2014 r. wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości - 207 499,89 zł, w tym: 1) do pakietu 1 - rolnictwo zrównoważone w wariancie 1.1 "zrównoważony system gospodarowania" w wysokości 55 190,49 zł do powierzchni 297,65 ha 2) do pakietu 6 - zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie w wariancie 6.1 "produkcja towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych" w wysokości 90 920,70 zł do powierzchni 163,73 ha 3) do pakietu 8 - ochrona gleb i wód w wariancie 8.2.1 "międzyplon ozimy" w wysokości 61 388,70 zł do powierzchni 214,20 ha. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że przeprowadzona na miejscu kontrola zgodności danych zawartych we wniosku ze stanem faktycznym wykazała istnienie nieprawidłowości związanych z przedeklarowaniem przez skarżącą powierzchni gruntów.
W dniu 4 września 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. zawiadomieniem nr [...] poinformował skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych przyznanych stronie na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. oraz decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. wydanych przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S.
Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. ustalił skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego. Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. uchylił w całości decyzję nr [...] i przekazał sprawę Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S., decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], ustalił skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego w łącznej wysokości 80 225,25 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że przeprowadzona w dniach 21-22 października 2013 r. kontrola na miejscu wykazała przedeklarowanie powierzchni na działkach rolnych wskazanych we wniosku skarżącej. Według ustaleń organu skarżąca zmniejszyła powierzchnię realizacji wariantu 6.1 "Produkcja towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych" w sposób niezgodny z § 6 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.). Jak stwierdził, nastąpiło zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym na powierzchni 4,34 ha oraz zmniejszenie powierzchni realizacji wariantu 6.1.
Od powyższej decyzji, pismem z dnia 25 marca 2015 r., skarżąca odwołała się do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. Podniosła, iż złożony przez nią w 2012 r. wniosek zawierał zobowiązanie do wdrożenia i realizacji zadeklarowanego planu działalności rolnośrodowiskowej, który w czasie jego sporządzania podlegał przepisom dopuszczającym dowolny dobór roślin uprawnych w obrębie listy gatunków z rozporządzenia i nienarzucającym liczby działek rolnych, na których rolnik chciał realizować pakiet 6.1 i pakiet 8.2. Skarżąca podkreśliła, że przepisy właściwego rozporządzenia zmieniono w trakcie realizacji planów działalności rolnośrodowiskowej przez rolników, co uniemożliwiło części rolników dostosowanie się do nowych, nieczytelnych i niejednoznacznych, reguł.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał streszczony wyżej stan faktyczny w sprawie oraz przytoczył brzmienie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz § 5 ust. 1 i § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.), dalej: "rozporządzenia". Ustalił, że we wniosku na rok 2013 skarżąca zadeklarowała wariant 6.1 na powierzchni 165,84 ha; na pozostałych działkach rolnych zgłoszonych we wniosku na rok 2013 nie zgłosiła realizacji wariantu 6.1, w związku czym zmniejszenie powierzchni uprawy prosa nie było połączone z zaprzestaniem jego uprawy w jednym miejscu i rozpoczęciem jego uprawny w innym miejscu. Według organu oznacza to, że skarżąca dokonała zmiany w pakiecie 6 niezgodnie z dyspozycją § 6 ust. 1 pkt 5 przywołanego rozporządzenia, a podnoszona przez nią okoliczność uprawy prosa w roku 2013 na powierzchni nie mniejszej niż 0,30 ha pozostaje bez wpływu na ustalenia w zakresie niedotrzymania podjętego zobowiązania, gdyż nie zostały zachowane warunki jego zmiany. Organ wyjaśnił, że także na gruncie przepisów obowiązujących w 2012 r. co do zasady zmiana zobowiązania rolnośrodowiskowego w pakiecie 6 nie była dopuszczalna, a jedynie w drodze wyjątku § 5 ust. 3 lit. a) rozporządzenia w brzmieniu wtenczas obowiązującym dopuszczał zmniejszenie albo zwiększenie powierzchni użytków rolnych, na której to zobowiązanie jest realizowane, na gruntach będących w posiadaniu rolnika w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, ze względu na zmianę miejsca uprawy roślin. Wskazał, że w pakiecie 6 minimalna powierzchnia realizacji pakietu wynosi 0,30 ha, jednakże powyższa okoliczność nie jest jedyną przesłanką decydującą o zachowaniu warunków podjętego zobowiązania, ponieważ kwestię tę należy weryfikować w oparciu o całość przepisów rozporządzenia, a nie jedynie ich fragment. Organ stwierdził, że zgodnie z treścią § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi w przypadku, gdy rolnik zmniejszył obszar, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działki rolnej lub jej części objętych zmniejszeniem; wykluczył istnienie przesłanek z art. 5 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 niweczących obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności oraz przesłanek o których mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95; potwierdził prawidłowość ustaleń organu I instancji dotyczących braku możliwości odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności; oraz wyjaśnił zasady naliczania odsetek od przedmiotowych należności.
Pismem z dnia 20 maja 2015 r. I. J., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., zarzucając jej obrazę art. 7, 8, 11, 15, 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 138 k.p.a. poprzez nierozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy co do jej istoty i ograniczenie się do lakonicznej oceny zgodności z prawem decyzji organu pierwszej instancji; niewyjaśnienie w sposób należyty podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, a w szczególności niewytłumaczenie dlaczego przepisy rozporządzenia stanowiące podstawę prawną żądanego zwrotu należności z tytułu nienależnie pobranej płatności mają zastosowanie w sprawie, skoro weszły one w życie z dniem 15 marca 2013 r., podczas gdy wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za rok 2012 r. został złożony w dniu 15 maja 2012 r.; oraz brak konsekwencji w stanowisku organów obu instancji, polegający na tym, że "skoro zarzuca się skarżącej, że nie dopełniła swoich zobowiązań w zakresie płatności rolnośrodowiskowych przyjętych w 2012 r. i obowiązujących przez okres 5 lat, to powinna zostać pozbawiona w całości tych płatności w roku następnym, a tymczasem przyznano jej płatności rolnośrodowiskowe również w 2013 r., tyle, że odpowiednio do deklarowanego obszaru upraw". Uzasadniając zarzuty pełnomocnik skarżącej wskazał, że organ odwoławczy nie odniósł się do okoliczności wskazanych przez skarżącą w odwołaniu, mimo iż był do tego zobowiązany przepisami prawa; że skarżąca spełniła wszystkie zobowiązania wynikające z wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 i 2013, a w związku ze zmianą stanu prawnego reguły dotyczące przyznawania płatności rolnośrodowiskowych są niejasne i ich zastosowanie w sprawie było krzywdzące dla skarżącej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym zaskarżona decyzja może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a.). Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), a także stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie skarżąca kwestionuje prawidłowość rozstrzygnięcia Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], utrzymującego w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego w łącznej wysokości 80 225,25 zł. Skarżąca, poza zarzutami dotyczącymi naruszenia poszczególnych przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) – dalej: "k.p.a.", podniosła, iż organ nieprawidłowo zastosował przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361 ze. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem rolnośrodowiskowym" lub "rozporządzeniem", ponieważ wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej wystosowany został przez skarżącą w dniu 15 maja 2012 r. tj. przed dniem wejścia rozporządzenia w życie (15 marca 2013 r.). Według skarżącej okoliczność ta wyłącza możliwość zastosowania wprowadzonych rozporządzeniem z 2013 r. reguł dotyczących płatności rolnośrodowiskowych wobec programu przez nią realizowanego, a co za tym idzie nałożona przez organ dolegliwość w postaci obowiązku zwrotu nienależnie przyznanej płatności pozbawiona jest uzasadnionych prawnie podstaw.
Bezspornym jest, że skarżąca w ramach realizacji pięcioletniego programu rolnośrodowiskowego, który rozpoczęła w 2012 r., otrzymała płatność rolnośrodowiskową za 2012 r. w kwocie 297 083,04 zł (decyzja organu I instancji z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...]) oraz płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości za 2013 r. (decyzja organu I instancji z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...]). W konsekwencji bowiem przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącej w dniu 21 i 22 października 2013 r. kontroli na miejscu stwierdzono nieprawidłowości na działkach rolnych zgłoszonych do programu rolnośrodowiskowego polegających na pomniejszeniu powierzchni użytków rolnych objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym. Skutkiem powyższego było wszczęcie przez organ I instancji postępowania w przedmiocie ewentualnego ustalenia kwoty podlegających zwrotowi należności pobranych w związku z realizacją programu rolnośrodowiskowego na 2012 rok. Wszczęcie postępowania nastąpiło z dniem 4 września 2014 r., tj. wraz z wystosowaniem przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. zawiadomienia nr [...] (k. 58 akt administracyjnych).
Zgodnie z § 46 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego do przyznawania i zwrotu płatności rolnośrodowiskowej w sprawach objętych postępowaniami wszczętymi i niezakończonymi ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy rozporządzenia, o którym mowa w § 58, tj. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, ze. zm.). Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z dniem 4 września 2014 r., a więc po wejściu w życie rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 13 marca 2013 r., obowiązującego od dnia 15 marca 2013 r. Biorąc pod uwagę niebudzącą wątpliwości treść przywołanego przepisu stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie właściwym aktem prawnym było rozporządzenie z dnia 13 marca 2013 r., a organy obu instancji prawidłowo powołały przepisy w nim zawarte za podstawę powziętych rozstrzygnięć. Wyjaśnić ponadto przyjdzie, iż postępowania dotyczące przyznania płatności rolnośrodowiskowych za lata 2012 i 2013 stanowiły osobne postępowania administracyjne zakończone decyzjami ostatecznymi. Natomiast niniejsza sprawa dotyczy postępowania dotyczącego ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego, będącego postępowaniem nowym, odrębnym. Powoływana przez skarżącą okoliczność wystosowania wniosku w roku 2012, a więc w czasie obowiązywania poprzedniego rozporządzenia, nie dotyczy zatem postępowania, którego prawidłowość stanowi przedmiot niniejszej kontroli sądowoadministracyjnej.
Potwierdziwszy zatem właściwość zastosowania rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. wyjaśnić przyjdzie, iż sytuacje, w których płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, określone zostały w § 39 tego rozporządzenia. Za organem odwoławczym wskazać należy rozwiązania przyjęte w § 39 ust. 1 i 2 rozporządzenia rolośrodowiskowego, obowiązującego w wersji na dzień wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie z nimi, płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z nieprzestrzeganiem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu (§ 39 ust 1). Płatność rolnośrodowiskową podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik zmniejszył obszar gruntów ornych, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1, do powierzchni mniejszej niż powierzchnia, do której została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa w ramach tego pakietu, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności przyznanej w ramach tego pakietu, która odpowiada procentowemu stosunkowi:
a) powierzchni stanowiącej różnicę między:
– powierzchnią, do której przyznano pierwszą płatność rolnośrodowiskową, a
– powierzchnią stanowiącą różnicę między:
– powierzchnią obszaru gruntów ornych, na którym powinien być realizowany ten pakiet, a
– powierzchnią obszaru gruntów ornych objętego zmniejszeniem,
b) do powierzchni, do której przyznano pierwszą płatność rolnośrodowiskową (§ 39 ust. 2 pkt 2 ). Płatność rolnośrodowiskowa podlega również zwrotowi, gdy rolnik nie złożył informacji, o której mowa w § 23 ust. 3 (informacji o gruntach, na których realizuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe w zakresie tego wariantu w danym roku, wskazując ich położenie i powierzchnię), przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana na realizacje tego wariantu (§ 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego).
Powyższe wskazuje, że sytuacja w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków ma miejsce niewątpliwie wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej oraz nastąpi ich wypłata, a rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, poprzez zmniejszenie obszaru, na którym winien realizować to zobowiązanie rolnośrodowiskowe. Uwzględnienia wymaga ponadto powinność informowania Agencji przez beneficjenta o każdym fakcie, który ma wpływ na przyznanie, przedłużanie, korzystanie lub dalsze wypłacanie płatności rolnośrodowiskowej. Powinność ta wynika z zapisów zawartych we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, których znajomość treści - jak i konsekwencji z nich wynikających - skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem.
Jak wynika z akt sprawy zobowiązanie rolnośrodowiskowe z 2012 r. podjęte zostało przez skarżącą w ramach realizacji pakietu 1 "Rolnictwo zrównoważone" w wariancie 1.1 "Zrównoważony system gospodarowania" do powierzchni 301,98 ha; pakietu 6 "Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie", w wariancie 6.1 "Produkcja towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych" do powierzchni 301,98 ha; oraz pakietu 8 "Ochrona gleb i wód" w wariancie 8.2.1 "Międzyplon ozimy" do powierzchni 301,98 ha. Decyzją organu I instancji z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] wnioskowane płatności zostały skarżącej przyznane. We wniosku drugorocznym (na rok 2013 r.) skarżąca zadeklarowała realizację pakietu 1 w wariancie 1.1 na powierzchni 301,98 ha, pakietu 6 w wariancie 6.1 na powierzchni 165,84 ha oraz pakietu 8 w wariancie 8.2.1 do powierzchni 216,83 ha, a wniosek ten uwzględniony został decyzją organu I instancji o przyznaniu płatności w pomniejszonej wysokości (decyzja organu I instancji z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...]). Poprzedzająca wydanie decyzji kontrola zgodności danych zawartych we wniosku ze stanem faktycznym na gruncie wykazała, iż łączna powierzchnia gruntów wykluczonych z płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 1.1 wynosi 4,33 ha, dla wariantu 6.1 wynosi 2,11 ha, a dla wariantu 8.2.1 wynosi 2,63 ha dla zadeklarowanych działek. Co istotne, skarżąca ustaleń tych nie kwestionowała w przewidzianym przepisami k.p.a. trybie.
Ponadto, z akt sprawy wynika, że we wniosku na rok 2013 skarżąca zadeklarowała wariant 6.1 na powierzchni 165,84 ha (działki rolne D, E, J, K, R z uprawą prosa), a na pozostałych działkach rolnych zgłoszonych we wniosku (C, F, G, H, I, L, Ł, M, N, O, P, S) na rok 2013 skarżąca nie zgłosiła realizacji wariantu 6.1.
Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, objęty obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit. c) rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 i zwierzęta ras lokalnych, do których została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa. Jak z kolei wynika z § 6 ust. 1 pkt rozporządzenia zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany. Takie odstępstwo od ogólnej zasady braku możliwości zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego wynikającego z właściwej dla niniejszej sprawy realizacji pakietu 6 w wariancie 6.1 zawiera § 6 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, zgodnie z którym dopuszczalna jest zmiana zobowiązania polegająca na zmianie miejsca uprawy roślin lub zmianie uprawianej rośliny w ramach wariantu pierwszego, drugiego lub trzeciego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 6, jeżeli rośliny te będą uprawiane na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej i bez względu na zmianę wielkości obszaru, na którym to zobowiązanie jest realizowane. Powyższe oznacza, iż realizacja poszczególnego wariantu pakietu 6 może być modyfikowana, ale tylko w przypadku zmiany miejsca uprawy lub zmiany uprawianej rośliny. Słusznie wskazał organ odwoławczy, że istotą zmiany miejsca uprawy rośliny jest zaprzestanie jej uprawy w jednym miejscu i rozpoczęcie uprawy w innym miejscu i koniecznym jest ponadto wystąpienie obu wymienionych przesłanek jednocześnie.
Mając na uwadze ustalony stan faktyczny stwierdzić przyjdzie, iż zaprzestanie przez skarżącą realizacji wariantu 6.1 na wymienionych wcześniej działkach nie wiązało się z przeniesieniem uprawy prosa w inne miejsce. W związku z tym słusznie skonstatował organ, iż skarżąca, deklarując mniejszą powierzchnię upraw naruszyła dyspozycję § 6 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, a tym samym dopuściła się zmniejszenia realizacji programu rolnośrodowiskowego skutkującego nałożeniem na nią obowiązku zwrotu otrzymanych płatności rolnośrodowiskowych.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego przez organ odwoławczy stwierdzić przyjdzie, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, organy obu instancji poczyniły ustalenia w sprawie w sposób prawidłowy i zgodny z wymogami określonymi w art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia ustawowe wymogi wynikające z art. 107 k.p.a., gdyż wyczerpująco przedstawia okoliczności sprawy i rozważania, jakie organ na ich tle przeprowadził, orzekając jak w sentencji decyzji. Za nietrafne uznać trzeba zarzuty dotyczące nieodniesienia się organu odwoławczego do wszystkich twierdzeń skarżącej zawartych w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, jako że opinie skarżącej na temat obowiązującego stanu prawnego nie wpływają na obowiązek stosowania się do właściwych przepisów prawa materialnego, a tym bardziej na obowiązek działania organu zgodnego z obowiązującym prawem. Również subiektywne odczucie skarżącej o niesłuszności wydanej w jej sprawie decyzji nie uzasadnia postulatu ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego.
Mając na uwadze powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja, ani poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają obowiązujących przepisów prawa w sposób skutkujący koniecznością ich uchylenia albo stwierdzenia nieważności, orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło