II SA/Bd 719/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 listopada 2023 r. sprawy ze skargi D. K., R. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. U z a s a d n i e n i e: Decyzją OSiR.6331.1.2018 z dnia 30 czerwca 2022 r. Burmistrz Szubina nałożył na właścicieli działki nr [...] obręb S. - miasto tj. D. K. oraz R. K., zwanych dalej: "stronami" lub "skarżącymi", obowiązek przywrócenia pierwotnego stanu wody na gruncie. Powyższa decyzja została doręczona pełnomocnikowi stron, radcy prawnemu R. K. w dniu 18 lipca 2022 r. w urzędzie pocztowym w Szubinie (vide: k. 620 akt organu I instancji, tom II). Pismem z dnia 13 lutego 2023 r. (nadanym do organu tegoż dnia) skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji Burmistrza Szubina. W piśmie wskazano, że z akt sprawy wynika, iż decyzja została doręczona byłemu pełnomocnikowi stron w dniu 18 lipca 2022 r., tymczasem pełnomocnik w tym terminie przebywał na urlopie poza miejscem zamieszkania i nie mógł odebrać przesyłki w B.. Na powyższą okoliczność przedłożono potwierdzenie rezerwacji apartamentu w Kołobrzegu w okresie od 18 do 22 lipca (roku nie wskazano). Wyjaśniono też, że zostanie złożone przez strony do organów ścigania zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa sfałszowania podpisu pełnomocnika stron. Wyjaśniono, że o decyzji strony dowiedziały się 6 lutego 2023 r. po otrzymaniu od organu I instancji tytułu wykonawczego z dnia 31 stycznia 2023 r. wszczynającego postępowanie egzekucyjne w administracji. Zakwestionowano fakt skuteczności doręczenia stronom decyzji pierwszoinstancyjnej. Do niniejszego wniosku załączono odwołanie od ww. decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2023 r., na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000), zwanej dalej: "kpa", odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Burmistrza Szubina z dnia 30 czerwca 2022 r. Powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy oparł o następujące ustalenia i rozważania: Skarżący załączyli swoje zawiadomienie z 15.03.2023 r., skierowane do Prokuratury Rejonowej Bydgoszcz Północ o możliwości popełnienia przestępstwa na szkodę R. K. przez nieustaloną osobę polegający na tym, że w okresie od dnia 06 lipca 2022 r. do dnia 31 lipca 2022 r. został złożony podpis R. K. pod potwierdzeniem odbioru przesyłki pocztowej poleconej nr [...] doręczonej za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. i adresowanej do R. K.. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli ten uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do treści art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. W myśl art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika pisma doręcza się pełnomocnikowi. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się okoliczności losowe, - jak np. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, czyli takie okoliczności, których wystąpienie uniemożliwiło złożenie w terminie stosownego pisma. O braku winy w niedopełnieniu obowiązków zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, gdy zainteresowany podjął wszelkie możliwe działania mające na celu dochowanie terminu, a mimo to było to niemożliwe. Taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie. Pełnomocnik skarżących odebrał osobiście zaskarżoną decyzję 18 lipca 2022 r., w placówce pocztowej, po uprzednim jej awizowaniu w dniu 08 lipca 2022 r. i w dniu 18 lipca 2022 r.. Powyższe zostało potwierdzone podpisem na potwierdzeniu odbioru. Termin do złożenia odwołania upłynął więc 1 sierpnia 2022 r. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżący nie wskazali żadnych okoliczności uprawdopodabniających, że niedochowanie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez ich winy, ani iż dochowali terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Zdaniem składu orzekającego uchybienie przez skarżących terminowi było przez nich zawinione. Strony wiedziały o prowadzonym w stosunku do nich postępowaniu, w związku z czym w celu obrony swoich praw powinni zachować należytą staranność. Warunkiem rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu jest jednoznaczne i nie budzące wątpliwości ustalenie przez organ, że termin do dokonania konkretnej czynności procesowej upłynął. Termin do wniesienia odwołania od decyzji rozpoczyna bowiem swój bieg od momentu jej doręczenia stronie lub pełnomocnikowi, jeżeli strona działała za jego pośrednictwem i wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji (art. 129 § 2 k.p.a.). Jeżeli prawidłowe (skuteczne) doręczenie decyzji nie nastąpiło, tak jak twierdzą skarżący, to nie jest możliwe przywrócenie terminu do wniesienia od niej odwołania, ponieważ termin ten nie rozpoczął jeszcze biegu. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż decyzja została skutecznie doręczona stronom 18 lipca 2022 r., złożony zaś wniosek o przywrócenie terminu nie uprawdopodabnia okoliczności, iż niedochowanie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez ich winy. W ocenie organu braku możliwości osobistego odbioru korespondencji przez pełnomocnika nie potwierdza załączona do wniosku rezerwacja. Nie wynika z niej czy pełnomocnik z niej skorzystał. Nawet jeżeli w okresie od 18 lipca 2022 r. do 22 lipca 2022 r. pełnomocnik przebywał na urlopie to nie wyklucza to możliwości odbioru w dniu 18 lipca 2022 r., gdyż mogła ona zostać odebrana w placówce bezpośrednio przed wyjazdem na planowany urlop. Ponadto odbiór korespondencji w placówce wymaga wylegitymowania się dowodem osobistym oraz złożenia podpisu potwierdzającego odbiór korespondencji. Organ nie może kwestionować prawidłowości odbioru w placówce przez jej adresata. Ponadto informację o decyzji zawierało także pismo Burmistrza Szubina, które zostało doręczone pełnomocnikowi stron w dniu 19 września 2022 r. w odpowiedzi, na które w dniu 20 września 2022 r. pełnomocnik strony wskazał, iż nie została mu doręczona decyzja. Pełnomocnikowi stron zostało także w dniu 24 października 2022 r. doręczone upomnienie nr UP OŚiR.6331.1.2018/2, dotyczące wykonania nałożonego w decyzji Burmistrza Szubina z dnia 30 czerwca 2022 r. obowiązku. Pełnomocnictwo zostało wypowiedziane dopiero w dniu 12 grudnia 2022 r. (pismo radcy prawnego R. K. z dnia 12 grudnia 2022 r.). W skardze złożonej do Sądu skarżący zaskarżyli w całości powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Szubina z dnia 30 czerwca 2022 r., podczas gdy w niniejszej sprawie nie została skarżącym skutecznie doręczona ww. decyzja, zaś postępowanie karne w przedmiocie możliwego sfałszowania podpisu poprzedniego pełnomocnika Skarżących R. K. nie zostało dotychczas prawomocnie zakończone. W konsekwencji nie jest możliwe uznanie, że skarżący uchybili terminowi do wniesienia odwołania. - Art. 58 § 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że skarżący nie dochowali 7-dniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, podczas gdy zdarzeniem uzasadniającym ustanie przyczyny uchybienia terminu było doręczenie skarżącym w dniu 6 lutego 2023 r. tytułu wykonawczego z dnia 31 stycznia 2023 r. wszczynającego postępowanie egzekucyjne w administracji w przedmiocie wykonania ww. decyzji Burmistrza Szubina. Ustanie przyczyny uchybienia terminu nie mogło nastąpić szybciej albowiem skarżący nie mieli wiedzy o braku informacji o wcześniejszym doręczeniu decyzji Burmistrza Szubina lub sporności faktu jej doręczenia. Skarżący byli przekonani, że postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych jest nadal w toku. - Art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 44 § 4 k.p.a. poprzez błędną ocenę zebranych dowodów i przyjęcie, że pismo zawierające treść ww. decyzji Burmistrza Szubina zostało niewątpliwie doręczone poprzedniemu pełnomocnika skarżących R. K., podczas gdy z okoliczności sprawy, w szczególności twierdzeń skarżących oraz dokumentów związanych z urlopem R. K. nie wynika taka okoliczność. Ponadto organ powinien wstrzymać się z wydaniem decyzji do momentu, w którym prawomocnie zakończy się postępowanie karne w przedmiocie ewentualnego sfałszowania podpisu Pana R. K.. - Art. 7a § 1 k.p.a. w zw. z art. 44 § 4 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i nierozstrzygnięcie ewentualnych wątpliwości interpretacyjnych na korzyść skarżących, podczas gdy szczególny stan faktyczny niniejszej sprawy związany z kwestią rzekomego doręczenia decyzji Burmistrza Szubina wskazują, że organ powinien istnienie ewentualnych rozbieżności rozstrzygnąć na korzyść skarżących, a takie działanie nie doprowadziłoby do wydania zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący mają świadomość, że skoro decyzja nie została im skutecznie doręczona, to termin na jej zaskarżenie formalnie w ogóle się nie rozpoczął i w konsekwencji wniosek o przywrócenie terminu jest przedwczesny, natomiast wniosek o przywrócenie terminu, a w konsekwencji niniejsza skarga musi zostać zgłoszona co najmniej z daleko posuniętej ostrożności procesowej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu powyższego stanowiska podtrzymał swoją dotychczasową argumentację, dodając, że strony były zastępowane przez pełnomocnika radcę prawnego R. K., lecz strony wypowiedziały pełnomocnictwo 12 grudnia 2022 r. Wskazano też, że z programu śledzenie przesyłek wynika, iż korespondencja (doręczenie decyzji pierwszoinstancyjnej) została odebrana o godzinie 11:02:49. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a.", nie potwierdza, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu materialnemu, oraz prawu procesowemu, w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji. Opisany przez organ odwoławczy stan faktyczny sprawy znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym i został ustalony zgodnie ze standardami wyznaczonymi przez art. 7, art. 77 i art. 80 kpa. Wobec materii zaskarżonego postanowienia, wskazać należy, że w myśl art. 129 § 2 kpa, odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Spóźnione odwołanie może zostać uznane za skutecznie złożone, wskutek przywrócenia terminu do jego złożenia, co wynika z przepisu art. 58 kpa. Stanowi on, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (art. 58 § 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Organ odwoławczy przyjął, że decyzja z dnia 30 czerwca 2022 r. Burmistrza Szubina została odebrana osobiście przez pełnomocnika skarżących 18 lipca 2022 r., w placówce pocztowej, po uprzednim jej awizowaniu w dniu 08 lipca 2022 r. i w dniu 18 lipca 2022 r.. Powyższe zostało potwierdzone podpisem na potwierdzeniu odbioru. Skarżący nie podważyli tego faktu. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na okoliczność, że wydanie pocztowej korespondencji poleconej jej adresatowi było uwarunkowane wylegitymowaniem odbiorcy poprzez okazanie przez niego dowodu osobistego pracownikowi poczty oraz złożeniem własnoręcznego podpisu potwierdzającego odbiór korespondencji przez jej odbiorcę. Zdarzenie takie stanowi więc czynność urzędowo poświadczoną doręczenia właściwemu adresatowi przeznaczonej dla niego korespondencji. Faktu tego nie można więc zakwestionować gołosłownym oświadczeniem, że kto inny niż adresat korespondencję tę odebrał i podpisał jej odbiór. Skarżący nie powołali się na jakiekolwiek okoliczności, w świetle których uprawdopodobniliby niezaistnienie faktu doręczenia ich pełnomocnikowi decyzji Burmistrza Szubina z dnia 30 czerwca 2022 r. W szczególności okolicznością taką nie jest skierowane do prokuratury zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa, ani przedłożenie rezerwacji pobytu ich pełnomocnika w apartamencie w Kołobrzegu w okresie od 18 lipca. Pomijając już okoliczność, że zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa zostało sporządzone nie przez osobę która ma status pokrzywdzonego, tj. pełnomocnika stron R. K., lecz przez skarżących, to co istotniejsze, dokument ten stanowi w istocie jedynie oświadczenie kwestionujące fakt doręczenia korespondencji, nie wykazujący żadnych dowodów temu przeciwnych. Co się zaś tyczy załączonego do akt administracyjnych wydruku potwierdzenia rezerwacji, to, po pierwsze, z wydruku tego nie wynika, czy nazwisko R. K. odnosi się do wcześniejszych stron wydruku, po drugie, wydruk nie wskazuje pełnej daty rezerwacji – tj. jej roku, po trzecie, data początkowa rezerwacji odpowiada dacie odbioru przesyłki, więc nie jest niemożliwym odbiór przesyłki, jak i rozpoczęcie pobytu w Kołobrzegu w tej samej dacie 18 lipca, a po czwarte, wydruk ten nie potwierdza, czy rezerwacja doszła do skutku, a jeżeli tak, to o której godzinie i w jakiej dacie R. K. przybył do zarezerwowanego apartamentu. W świetle powyższego organ odwoławczy słusznie uznał, że skarżący nie uprawdopodobnili braku doręczenia decyzji Burmistrza Szubina z dnia 30 czerwca 2022 r., w dniu 18 lipca 2022 r. swemu ówczesnemu pełnomocnikowi. Fakt ten ma w przedmiotowej sprawie ma podwójne znaczenie. Po pierwsze, wskazuje moment doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej, a po drugie określa od kiedy organ odwoławczy mógł przyjąć, że skarżący powzięli wiedzę o wydaniu ww. decyzji. W sytuacji, kiedy strona postępowania jest reprezentowana przez pełnomocnika procesowego, wszystkie skutki zdarzeń procesowych, które podejmuje pełnomocnik i które odnoszą się do pełnomocnika, bezpośrednio odnoszą się też do reprezentowanej przez niego strony procesowej. Dlatego też strona reprezentowana przez pełnomocnika nie może powoływać się na inny moment doręczenia decyzji niż moment, w którym decyzję doręczono jej pełnomocnikowi, nawet, gdyby przez omyłkę stronie doręczono przesyłkę osobiście w innym czasie niż jej pełnomocnikowi, co wynika z art. 40 § 2 kpa. Dlatego też brak jest podstaw do powoływania się przez skarżących na powzięcie wiedzy o wydanej decyzji pierwszoinstancyjnej w innej dacie niż 18 lipca 2022 r., a w szczególności w dniu 6 lutego 2023 r., zwłaszcza też, że informację o decyzji zawierało także pismo Burmistrza Szubina, które zostało doręczone pełnomocnikowi stron w dniu 19 września 2022 r. w odpowiedzi, na które w dniu 20 września 2022 r. pełnomocnik strony wskazał, iż nie została mu doręczona decyzja. Pełnomocnikowi stron zostało także w dniu 24 października 2022 r. doręczone upomnienie nr UP OŚiR.6331.1.2018/2, dotyczące wykonania nałożonego w decyzji Burmistrza Szubina z dnia 30 czerwca 2022 r. obowiązku. Pełnomocnictwo zostało wypowiedziane dopiero w dniu 12 grudnia 2022 r. (pismo radcy prawnego R. K. z dnia 12 grudnia 2022 r.). Należy też stwierdzić, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przesądzono, iż strona reprezentowana przez pełnomocnika ponosi pełne, a nie ograniczone jedynie konsekwencje jego działań. Podkreśla się, że osoba reprezentowana przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych tyle, że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy. Oznacza to, że skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań obciążają jego mocodawcę (zob. postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 402/08, Legalis). Strona nie może zatem skutecznie powoływać się na fakt, że jej pełnomocnik nie przekazał jej informacji o istnieniu pisma czy o wyznaczeniu rozprawy (zob. postanowienie NSA z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt I GSK 1670/14, Legalis). Wskazuje się też, że "strona, wybierając pełnomocnika, który następnie postępuje niewłaściwie lub niesumiennie, winna ponosić także niekorzystne skutki jego zachowań (tutaj zaniechań)" (wyrok WSA we Wrocławiu z 16.05.2007 r., IV SA/Wr 816/06, LEX nr 918911; zob. też wyroki NSA z 16.04.2014 r., I OSK 110/14, LEX nr 1480849, oraz z 18.07.2001 r., I SA 431/00, LEX nr 54736). Strona, decydując się na pełnomocnika, musi zdawać sobie sprawę, że jego zaniechania będą odnosić skutek w stosunku do strony (wyrok WSA w Warszawie z 5.09.2013 r., IV SA/Wa 2519/12, LEX nr 1377792). "Jeżeli strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania szczególnej zawodowej staranności w postępowaniu przez tego pełnomocnika, bowiem to mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego, tym samym to na stronie ciąży obowiązek starannego wyboru pełnomocnika. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma zaś obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością i zaangażowaniem w sprawę, jak gdyby działał na własną rzecz" (wyrok WSA w Łodzi z 9.12.2013 r., II SA/Łd 1043/13, LEX nr 1407358). Uwzględniając powyższe brak było jakichkolwiek przesłanek by uznać, że skarżący w ogóle zachowali 7 dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, jak i by ich wniosek był merytorycznie zasadny. Dokonana powyżej przez Sąd analiza spornego zagadnienia wskazuje szczegółowo z jakich względów wszystkie zarzuty skargi są niezasadne. Odnosząc się natomiast do zarzutu braku wstrzymania się z wydaniem decyzji do momentu, w którym prawomocnie zakończy się postępowanie karne w przedmiocie ewentualnego sfałszowania podpisu R. K., to zarzut ten nie jest zasadny z kilku względów. Przede wszystkim brak jest w tym zakresie podstawy prawnej. Nie zawiera jej art. 97 kpa, ani żaden inny przepis tej ustawy, a organy administracji są obligowane na podstawie art. 12 oraz w art. 35 kpa, załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, by nie narazić się na zarzut bezczynności i przewlekłości postępowania. Ponadto organ administracji, ani sąd administracyjny nie jest związany ani zarzutem postawionym w sprawie karnej, ani żadnym dowodem w niej przeprowadzonym. Dopiero sąd administracyjny jest związany prawomocnym wyrokiem skazującym sądu karnego, co wynika z art. 11 p.p.s.a. Tymczasem skarżący nie powołali się na fakt, że jakiejkolwiek osobie został postawiony zarzut popełnienia przestępstwa. Oznacza to, że w ogóle nie toczy się postępowanie karne przeciwko jakiejkolwiek osobie w związku z odebraniem korespondencji przeznaczonej dla pełnomocnika stron. Niezasadnym okazał się również zarzut niezastosowania 7a § 1 k.p.a. w zw. z art. 44 § 4 kpa. Art. 7a kpa, dotyczy wątpliwości co do treści normy prawnej, które w przedmiotowej sprawie nie zachodzą. Natomiast art. 44 § 2 i paragrafy następne kpa, reguluje instytucję doręczenia poprzez awizo – co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Biorąc pod uwagę powyższe, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.