II SA/Bd 72/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik (spr.) Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 marca 2008 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] W. K. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] października 2007 r., nr [...], którą Prezydent Miasta B. orzekł, na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., nr 108, poz. 908 z późn. zm.) o cofnięciu Romanowi R. uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi w ramach kategorii [...],[...],[...]. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie sprawy. W dniu [...] marca 2007 r. Prezydent Miasta B. decyzją nr [...] skierował Romana R. na badania lekarskie, w związku z przekazaną przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. informacją o stwierdzeniu u wyżej wymienionego schorzeń mogących stanowić przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Po przeprowadzeniu badań lekarz Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. stwierdził u Romana R. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Z powyższym orzeczeniem Roman R. nie zgodził się, w związku z czym dokumentacja diagnostyczno – orzecznicza została na podstawie § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2004 r., Nr 2, poz. 15) przesłana w trybie odwoławczym do Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dr med. Jerzego N. w Ł. Kwestionując orzeczenie nr [...] Roman R. zwrócił się o skierowanie go na badania w miejscu zamieszkania, przedkładając ponadto orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], wystawione przez upoważnionego do badania kierowców lekarza Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w S., stwierdzające ograniczenie w korzystaniu z uprawnień do kierowania pojazdami ze względu na stan zdrowia (001). Po przeprowadzeniu badań Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr med. Jerzego N. w Ł. orzeczeniem, z dnia [...] października 2007 r., nr [...] ponownie stwierdził u Romana R. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Orzeczenie nr [...] stało się podstawą do wydania w dniu [...] października 2007 r. decyzji, którą Prezydent Miasta B. na mocy art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym cofnął Romanowi R. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w ramach kategorii [...],[...],[...], nadając jednocześnie temu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż stwierdzone u Romana R. przeciwwskazania zdrowotne mogą w przypadku kierowania przez niego pojazdami stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego. W odwołaniu od decyzji organu I instancji Roman R. zarzucił, iż w przeprowadzonym w niniejszej sprawie postępowaniu administracyjnym nie zapewniono mu wszystkich uprawnień wynikających z faktu posiadania statusu strony, bowiem mimo jego wniosków nie wyjaśniono mu przyczyn stwierdzenia zastrzeżeń co do jego zdrowia, zainicjowanego przez lekarza orzecznika ZUS, a także nie był zaznajomiony z dokumentacją Instytutu Medycyny Pracy w Ł. i wynikami przeprowadzonych przez Instytut badań. Do odwołania wyżej wymieniony załączył dwa pochodzące z prywatnych gabinetów lekarskich zaświadczenia z dnia [...] i [...] października 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania, uznając, iż decyzji Prezydenta Miasta B. nie można zarzucić naruszenia prawa, a zastrzeżenia zawarte w odwołaniu sprowadzają się do kwestionowania wiedzy lekarskiej lekarzy zarówno z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B., jak i Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dr med. Jerzego N. w Ł. SKO nie zgodziło się ponadto z argumentem nie informowania skarżącego o przebiegu sprawy na poszczególnych etapach postępowania administracyjnego oraz uznało, że nie mogą wpłynąć na ważność ostatecznego orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy przedłożone przez stronę zaświadczenia lekarskie. Roman R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do meritum sprawy, względnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zarzucił w niej naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procedury poprzez błędne zastosowanie art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym i mylne, w jego mniemaniu, uznanie przez organ, iż tylko Instytut Medycyny Pracy w Ł. kompetentny jest do oceny jego zdolności zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, od którego orzeczenia nie dano mu szansy odwołania się. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie wywodząc, iż decyzja organu I instancji wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i brak jej cech dowolności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W razie uwzględnienia skargi Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, względnie stwierdza jej nieważność lub wydanie jej z naruszeniem prawa. Nie jest natomiast władny do rozstrzygania o prawach i obowiązkach stron postępowania. Nie może zatem orzec bezpośrednio o cofnięciu lub nie uprawnień do kierowania pojazdami. Poza tym, w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd będąc przy rozpoznawaniu skargi związany granicami sprawy, nie jest jednak związany granicami skargi, to jest zawartymi w niej zarzutami i wnioskami, w związku z czym może reagować także na niedostrzeżone przez skarżącego wadliwości zaskarżonego aktu. Skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn, które należało wziąć pod uwagę z urzędu. Z akt administracyjnych wynika, że sporządzone pismem maszynowym odwołanie Romana R. z dnia [...] października 2007 r. od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] nie zostało opatrzone przez odwołującego się własnoręcznym podpisem. Stosownie do art. 128 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji z tym, że przepisy szczególne mogą ustalać inne wymogi co do treści odwołania. Nie oznacza to jednak całkowitego odstąpienia od wymagań formalnych. Odwołanie jest bowiem podaniem w rozumieniu art. 63 § 1 kpa i powinno zawierać elementy określone w art. 63 § 2 i § 3, a co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adresu i żądania, a nadto jeśli jest wniesione pisemnie, powinno być podpisane przez wnoszącego. Podpis wskazuje, iż podanie (odwołanie) pochodzi od osoby określonej jako wnosząca podanie (odwołanie). Zgodnie z przepisem art. 64 § 2 kpa, jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dniu z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W rozpatrywanej sprawie organ, do którego wpłynęło odwołanie nie zastosował się do obowiązku wynikającego z powyższego przepisu, lecz akta sprawy wraz z odwołaniem przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w B. jako organowi odwoławczemu, które odwołanie to rozpoznało wydając decyzję o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. Odwołanie nie podpisane, a więc nie spełniające przewidzianych w art. 63 § 3 kpa wymogów, nie jest odwołaniem w rozumieniu art. 127 § 1 i art. 128 kpa, a więc nie wywiera skutku prawnego przypisanego odwołaniu. Zatem jeśli organ wydaje rozstrzygnięcie w oparciu o takie odwołanie, to bez podstawy prawnej występuje w charakterze organu odwoławczego – jego działanie ma charakter działania z urzędu, co rażąco narusza wyrażoną w art. 15 kpa zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Organ wyższego stopnia może bowiem korzystać ze statusu organu odwoławczego od decyzji organu I instancji tylko w razie prawidłowo złożonego od niej odwołania. Powyższe stanowisko jest zgodne z zajmowanym powszechnie w judykaturze sądowej (por. wyroki NSA w Warszawie z 11 stycznia 2001 r. V SA 238/00 Lex 51322, NSA – Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z 18 maja 1994 r. SA/Gd 2365/93 POP 1997/3/62, WSA w Warszawie z dnia 1 marca 2005 r. V SA/Wa 1770/2004 Lex 175366, NSA w Warszawie z 25 maja 1984 r. II SA 2048/83 ONSA 1984/1/51). W świetle dokonanych w niniejszej sprawie ustaleń stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., jako wydana na podstawie odwołania dotkniętego uchybieniem formalnym w postaci braku podpisu strony, zawiera wadę skutkującą stwierdzeniem nieważności na mocy art. 156 § 1 pkt 2 kpa z powodu rażącego naruszenia prawa. Wobec treści wskazanego rozstrzygnięcia bezprzedmiotowe stało się ustosunkowywanie się do podniesionych w skardze zarzutów. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy nada bieg odwołaniu strony pod warunkiem uzupełnienia przez nią jego braków formalnych (po własnoręcznym podpisaniu przez osobę odwołującą się) i przeprowadzi postępowanie z zachowaniem zasady określonej w art. 10 kpa. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa orzeczono, jak w sentencji wyroku.