II SA/Bd 72/12
WyrokWSA w Bydgoszczy2012-04-03
Skład orzekający: sędzia NSA Wiesław Czerwiński, sędzia WSA Wojciech Jarzembski, sędzia WSA Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o niezdolności do zawodowej służby wojskowej zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania lub prawa materialnego, w szczególności w zakresie oceny stanu zdrowia i związku schorzeń ze służbą wojskową?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest władny do rozważania kwestii medycznych ani badania prawidłowości dokonanej przez komisję lekarską kwalifikacji rozpoznanego schorzenia. Kontrola sądu administracyjnego w sprawach orzeczeń wojskowych komisji lekarskich sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania administracyjnego, w tym wszechstronności badania stanu zdrowia, oparcia go na wyczerpującym wywiadzie i badaniach, oraz prawidłowości kwalifikacji zdolności do służby. W niniejszej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania orzeczenia.Stan faktyczny
Skarżący został orzeczony przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską jako trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej z powodu choroby niedokrwiennej serca z częstymi zaostrzeniami i przebytym zawałem. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska utrzymała to orzeczenie w mocy. Skarżący w skardze do WSA zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym brak zapoznania z projektem orzeczenia, niepełny materiał dowodowy, nieprawidłową kwalifikację schorzeń oraz błędne stwierdzenie braku związku schorzeń ze służbą wojskową. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę jako nieuzasadnioną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Krystyna Witt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi K. M. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej oddala skargę.
II SA/Bd 72/12
UZASADNIENIE
Orzeczeniem z dnia [...]2011 r., nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...], działając na podstawie art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. 2010 r., Nr 90, poz. 593; z późn. zm.) oraz § 4, 16, 21 ust. 1 i 2 i § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 15, poz. 80), uznała K. M. (dalej jako: skarżący) za trwale niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Motywem takiego rozstrzygnięcia była rozpoznana u niego choroba niedokrwienna serca z częstymi zaostrzeniami i przebytym zawałem mięśnia sercowego zakwalifikowana do § 38 pkt 7 załącznika Nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej (cyt. wyżej). Organ wskazał, że schorzenie to nie pozostaje w związku przyczynowym ze służbą wojskową, nie ogranicza zdolności do wykonywania pracy zarobkowej i w związku z tym kwalifikuje skarżącego do III grupy inwalidzkiej z ogólnego stanu zdrowia.
W odwołaniu od powyższego orzeczenia skarżący wskazał, iż nie został zapoznany z projektem orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej.
Projekt kwestionowanego rozstrzygnięcia został za to przedstawiony organowi wyższej instancji do akceptacji. Nie przedstawiono skarżącemu również treści zapytania wystosowanego do Komendanta [...] Centralnego Poligonu Lotniczego [...]
w dniu [...]2011 r. Skarżący stwierdził, że odpowiedź Komendanta na to pytanie była niepełna, co uniemożliwiło organowi dogłębne rozpatrzenie sprawy. Wskazał również, że rozpoznane u niego schorzenia, powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej, nie mają pokrycia w dokumentacji medycznej. Organ niezasadnie powołał się na § 38 pkt 7 załącznika Nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej (cyt. wyżej). Skarżący zgodził się z rozpoznaniem choroby wieńcowej, zakwestionował zaś rozpoznanie zawału mięśnia sercowego, jak i stwierdzenie częstych zaostrzeń choroby wieńcowej. Zwrócił również uwagę, że organ w zaskarżonej decyzji, jako schorzenie współistniejące wymienił chorobę wrzodową żołądka, choć skarżący wskazywał, iż ma chorobę wrzodową dwunastnicy. Skarżący stwierdził ponadto, iż rozpoznane u niego zaburzenia nerwicowe, powstały w toku służby wojskowej i mają z nią bezpośredni związek. Zarzucił przy tym, że informacje zawarte w opisie przebiegu jego służby wojskowej, są niekompletne i nie wynika z nich, na jakie obciążenia psychiczne był skarżący narażony. W ocenie skarżącego związek z pełnieniem służby wojskowej ma również rozpoznana u skarżącego choroba wrzodowa dwunastnicy i nadciśnienie tętnicze I stopnia WHO.
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem
z dnia [...]2011 r., nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wyjaśnił, że z § 26 pkt 4 rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. (cyt. wyżej) wynika konieczność zatwierdzenia projektu orzeczenia przez wojskową komisję lekarską wyższego stopnia. W rozporządzeniu tym nie ma za to mowy o zapoznawaniu strony postępowania z projektem orzeczenia.
Organ II instancji, odnosząc się do zarzutów skarżącego, wskazał ponadto, iż dowodem na przebycie przez skarżącego zawału mięśnia sercowego jest wynik badania echokardiograficznego z [...]2011 r., wyniki koronarografii selektywnej z [...]2011 r. oraz wynik konsultacji kardiologicznej z [...]2011 r. Z zapisu koronarografii wynika, że prawa tętnica wieńcowa zamknięta jest w segmencie II, a to oznacza, że następstwem takiego stanu była martwica mięśnia sercowego, której odzwierciedleniem jest wynik badania echokardiograficznego – akineza segmentów podstawnych dolno-tylnych. Akineza świadczy najczęściej o przebyciu martwicy mięśnia sercowego czyli zawału serca. Stan ten został potwierdzony przez kardiologa, a także oświadczenie skarżącego, że leczył się z powodu "choroby niedokrwiennej serca z przebytym zawałem". Organ wskazał, iż przy chorobie niedokrwienna serca występuje najczęściej częste zaostrzenia choroby. Skarżący zaś nie przedłożył dokumentów, świadczących o braku takich zaostrzeń.
Organ podniósł ponadto, iż skarżący nie podał w swoim oświadczeniu, jakiego narządu – wątroby czy dwunastnicy, dotyczyła rozpoznana u niego choroba wrzodowa. Dodał, że choroba ta została stwierdzona w wywiadzie i nie rodzi to żadnych skutków dotyczących stopnia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w związku z tym nie istnieją powody do uchylania zaskarżonego orzeczenia.
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wyjaśniła ponadto, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2009 r. za związane ze służbą wojskową mogą być uznane jedynie zaburzenia nerwicowe utrwalone, a zgodnie z rozporządzeniem MON z dnia 8 stycznia 2010 r. (cyt. wyżej) zaburzenia nerwicowe utrwalone znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne zakwalifikowane są do § 66 pkt 3 i powodują trwałą niezdolność do zawodowej służby wojskowej.
Organ zakwestionował twierdzenia skarżącego, że choroba wrzodowa dwunastnicy lub żołądka pozostaje w związku przyczynową ze służbą wojskową, wyjaśniając, iż w świetle obecnej wiedzy medycznej za przyczynę takiej choroby uważa się zakażenie bakterią – Helicobacter pylorii, a leczenie jej terapią trójlekową powoduje całkowite ustąpienie objawów chorobowych.
Zdaniem organu odwoławczego, wykryte u skarżącego nadciśnienie tętnicze, nie jest na tyle zawansowane, żeby można było zaliczyć je do schorzeń mających związek przyczynowy ze służbą wojskową. Organ powołał się przy tym na informację dotycząca warunków pełnionej przez skarżącego służby wojskowej, z której wynika, że w okresie służby w Centralnym Poligonie Lotniczym skarżący nie pełnił obowiązków na stanowiskach służbowych wymagających napięcia nerwowego oraz w szkodliwych lub uciążliwych warunkach służby.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na powyższe orzeczenie skarżący zarzucił jej naruszenie przepisów art. 6, 7, 77 § 1, 80 i 81 k.p.a. Wskazał, iż Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska uzgodniła treść orzeczenia z organem II instancji, uniemożliwiając skarżącemu udziału w tym etapie postępowania. Zarzucił także, że zaliczają go do III grupy inwalidztwa oraz stwierdzając niezdolność do zawodowej służby wojskowej, organ I instancji oparł się na niepełnym materiale dowodowym. Organ odwoławczy nie przeprowadził dodatkowych badań, nie zażądał dodatkowej opinii i oparł się w całości na ustaleniach Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej. Skarżący wskazał, iż kwestionowane orzeczenie jest dla niego krzywdzące, gdyż rozpoznane u niego schorzenia z całą pewnością czynią go inwalidą II grupy z ogólnego stanu zdrowia. Stwierdził ponadto, że organ II instancji naruszył przepisy postępowania, zamieszczając w swoim orzeczeniu informację, że jest ono ostateczne. Zwrócił również uwagę na różnicę między datą wydania orzeczenia, a datą dotarcia do jednostki wojskowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Ponadto wskazał, że w składzie orzekającym był lekarz kardiolog, a więc osoba w pełni kompetentna do wypowiadania się w zakresie oceny stanu zdrowia z tytułu schorzenia powodującego inwalidztwo. Przedstawiona dokumentacja była wystarczająca dla organu II instancji do zajęcia stanowiska orzeczniczego i nie istniała konieczność przeprowadzania ponownych badań. Organ odwoławczy wskazał, iż zgromadzone w aktach informacje dotyczące przeprowadzonych badań nie pozwalają na przyjęcie, że kwestionowane rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały wydane bez udziału skarżącego
w postępowaniu orzeczniczym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zaskarżonym w niniejszej sprawie orzeczeniem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej uznano skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej ze względu na występowanie u niego schorzenia w postaci choroby niedokrwiennej serca z częstymi zaostrzeniami i przebytym zawałem mięśnia sercowego. Powyższe schorzenie zostało przez organ zakwalifikowane do § 38 pkt 7 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 15, poz. 80).
Wskazać w tym miejscu należy, że kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu kandydata za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była prawidłowa.
Sąd natomiast nie jest władny, aby rozważać kwestie medyczne. Nie jest jego rzeczą badanie prawidłowości dokonanej kwalifikacji rozpoznanego przez komisję lekarską schorzenia.
Badając pod tym kątem zaskarżone rozstrzygnięcie należało uznać, że odpowiada ono prawu. Wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne. Orzekając, oparły się one,
w szczególności, na wynikach badań echokardiograficznych, wynikach koronarografii selektywnej oraz wynikach konsultacji kardiologicznej, które są dowodem przebycia przez skarżącego zawału mięśnia sercowego. W ocenie Sądu wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo uznały, w oparciu o wyżej wskazany materiał orzeczniczy, że rozpoznanie kwalifikuje skarżącego do kategorii N, tj. niezdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego, dotyczącego nie przeprowadzenia przez organ II instancji dodatkowego postępowania dowodowego, należy zwrócić uwagę, że w świetle treści § 30 ust. 2 cytowanego wyżej rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia orzeka na podstawie dokumentów zgromadzonych przez organ I instancji. Jedynie w razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów.
W niniejszej sprawie nie było potrzeby kierowania skarżącego na dodatkowe badania, bowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci badań nie budził wątpliwości, a skarżący nie wykazał w żaden sposób, że ustalenia dokonane przez organy nie odpowiadają stanowi rzeczywistemu. W szczególności zaś nie przedstawił badań przemawiających za inną kwalifikacją orzeczniczą niż dokonana.
Za nietrafny należy uznać również zarzut skarżącego dotyczący uzgodnienia przez organ I instancji projektu rozstrzygnięcia z organem wyższej instancji. Wskazać trzeba bowiem, że obowiązek przesłania przez organ I instancji projektu orzeczenia, ustalającego trwałą lub czasową niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz związek lub brak związku choroby lub ułomności z tą służbą, do wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia, wynika z § 26 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r., stanowiącego lex specialis w stosunku do kodeksu postępowania administracyjnego.
Dodać należy, że brak poinformowania skarżącego o treści projektu orzeczenia, ani o stanowisku, jakie zajęła wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia po otrzymaniu projektu rozstrzygnięcia nie może być uznany za naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Stanowisko organu wyższego stopnia znajduje bowiem odzwierciedlenie w treści orzeczenia organu I instancji, od którego przysługuje stronie odwołanie.
Reasumując stwierdzić trzeba, że nie ma podstaw do uznania, że przy wydawaniu kwestionowanego orzeczenia doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło