II SA/Bd 720/19
WyrokWSA w Bydgoszczy2019-12-16
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Joanna Brzezińska, Katarzyna Korycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i zastosowały przepisy prawa, odmawiając wydania polskiego dokumentu prawa jazdy z uwagi na niespełnienie warunku miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji dopuściły się istotnych naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania i oceny materiału dowodowego oraz uzasadnienia decyzji. Organy nieprawidłowo ustaliły zakres żądania skarżącego, nie wyjaśniły podstaw odmowy wydania prawa jazdy i nie wykazały w sposób zgodny z prawem, że skarżący złożył niezgodne z prawdą oświadczenie o miejscu zamieszkania na terytorium Polski. W związku z tym zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Skarżący S. K. złożył wniosek o wydanie polskiego prawa jazdy, powołując się na posiadanie holenderskiego prawa jazdy i oświadczając, że jego centrum życiowe znajduje się w Polsce, mimo że zawodowo przebywa w co najmniej dwóch państwach członkowskich UE. Organ I instancji odmówił wydania prawa jazdy, uznając, że skarżący nie spełnia warunku miejsca zamieszkania w Polsce. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz S. K. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: sędzia WSA Joanna Brzezińska asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie wydania polskiego dokumentu prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta M. B. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz S. K. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Prezydent Miasta B., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, działając na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 5 i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 341 ze zm., dalej powoływanej jako "ukp") oraz art. 11 ust. 4 dyrektywy nr 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (przekształcenie) (Dz. Urz. UE L 403 z 30.12.2006, str. 18, dalej powoływanej jako "dyrektywa nr 2006/126/WE"), odmówił skarżącemu S. K. wydania polskiego dokumentu prawa jazdy kat. AM, A, B, B+E, C1, C, C1+E, C+E.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że skierowanym do organu pismem z dnia [...] marca 2018 r. skarżący wniósł o niezwłoczne wydanie mu prawa jazdy na podstawie posiadanych przez niego uprawnień do kierowania pojazdami, po czym w związku z wezwaniem organu do złożenia wniosku o wydanie prawa jazdy wraz z niezbędnymi załącznikami, skarżący złożył dnia [...] kwietnia 2018 r. wniosek o wymianę prawa jazdy wydanego za granicą bez sprawdzania kwalifikacji, tj. holenderskiego prawa jazdy nr [...], wydanego dnia [...] listopada 2012 r. przez RDW wraz z jego kserokopią, w którym oświadczył, że przebywa regularnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na swoje więzi osobiste, a jednocześnie, że ze względu na swoje więzi zawodowe kolejno przebywa w co najmniej dwóch państwach członkowskich Unii Europejskiej. Do wniosku skarżący dołączył również kserokopię holenderskiego prawa jazdy (wtórnika) nr [...], wydanego dnia [...] września 2014 r. przez Gemente Drechterland i oświadczył, że oryginał tego dokumentu znajduje się w jego domu w Holandii. Poinformował też, że jego centrum życiowe koncentruje się w Polsce. Następnie w uzasadnieniu decyzji organ opisał przebieg przeprowadzonego w sprawie postępowania, wskazując w szczególności na podjęte przez organ czynności mające na celu ustalenia miejsca zamieszkania skarżącego i na zgromadzone w tym zakresie dokumenty, w tym na otrzymane w odpowiedzi na zapytanie organu pisma organu holenderskiego (RDW i Gemeente Drechterland) inforumujące, że skarżący nadal mieszka w Holandii i wniosek o wydanie prawa jazdy powinien złożyć w Holandii (pismo z dnia [...] listopada 2018 r., pismo z dnia [...] marca 2019 r., pismo z dnia [...] marca 2019 r.) oraz pismo Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] lutego 2019 r., że w bazie danych urzędu nie odnotowano wpływu rozliczeń podatkowych skarżącego ani informacji od płatników podatku dochodowego PIT-11 za lata 2013-2018, o czym świadczy również zdaniem organu posiadany przez skarżącego numer BSN (numer identyfikacji podatkowej w Holandii), a ponadto na przedłożone przez pełnomocnika skarżącego załączniki do pisma z dnia [...] lutego 2019 r., mające świadczyć, że centrum życiowe, miejsce zamieszkania i zameldowania skarżącego znajduje się w Polsce. Organ powołał się też na pismo organu holenderskiego z dnia [...] maja 2018 r., którym stwierdził nieważność holenderskiego prawa jazdy (wtórnika) nr [...] i zażądał jego zwrotu. W podsumowaniu uzasadnienia decyzji, organ I instancji stwierdził, że skarżący nie spełnia warunku wynikającego z art. 11 ust. 1 pkt 5 ukp odnośnie przebywania regularnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na swoje więzi osobiste, a jednocześnie ze względu na swoje więzi zawodowe kolejno przebywania w co najmniej dwóch państwach członkowskich Unii Europejskiej, a także warunku wynikającego z art. 14 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. c ukp odnośnie posiadania ważnego krajowego prawa jazdy wydanego za granicą w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA)-stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Ponadto organ zaznaczył - przytaczając art. 11 ust. 4 dyrektywy nr 2006/126/WE w zakresie dwóch pierwszych akapitów – że prawo jazdy skarżącego, zgodnie z informacją z organu holenderskiego zostało unieważnione w dniu [...] marca 2015 r. Wobec zatem negatywnej weryfikacji złożonych przez skarżącego dokumentów, należało - jak stwierdził organ - orzec jak w sentencji decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r.
Od powyższej decyzji organu I instancji skarżący wniósł odwołanie, domagając się jej uchylenia i orzeczenia zgodnie ze złożonym przez niego wnioskiem. Skarżący zarzucił organowi:
1. błędne ustalenia faktyczne w sprawie, co do miejsca zamieszkania i przebywania skarżącego, jego więzi osobistych i zawodowych oraz centrum życiowego;
2. naruszenie przepisów art. 77 § 1, art. 7 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej powoływanej jako "kpa"), poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dowolność ustaleń faktycznych, szczególnie w przedmiocie miejsca zamieszkania i przebywania skarżącego, jego więzi osobistych i zawodowych, z pominięciem przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie i arbitralne przyjęcie, że nie zachodzą pozytywne przesłanki do wydania prawa jazdy;
3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 14 § 2 kpa w zw. z art. 72 § 1 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa, art. 7 kpa i art. 80 kpa, poprzez nietrafne uznanie za środki dowodowe środków, niemogących być tak kwalifikowanymi i czynienie na ich podstawie ustaleń faktycznych w sprawie;
4. naruszenie art. 8 kpa, tj. zasad prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, poprzez niesłuszne pomijanie korzystnych dla skarżącego i potwierdzających jego stanowisko okoliczności;
5. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 11 ust. 1, w szczególności pkt 5 ukp, poprzez ich niesłuszne niezastosowanie;
6. naruszenie art. 11 ust. 4 dyrektywy nr 2006/126/WE, poprzez jego niesłuszne zastosowanie;
7. naruszenie art. 7 ust. 1 dyrektywy nr 2006/126/WE, poprzez jego niezastosowanie.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w B. decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, iż decyzja organ I instancji odpowiada prawu oraz, że negatywna weryfikacja przesłanki zawartej w art. 11 ust. 1 pkt 5 ukp jest podstawą do odmowy wydania prawa jazdy, powołując się przy tym na uprawnienie organu do weryfikacji oświadczenia skarżącego odnośnie jego miejsca zamieszkania. SKO zaznaczyło, iż spełnienie określonego w art. 11 ust. 1 pkt 5 ukp warunku wymaga wykazania faktu przebywania w sensie fizycznym w określonym miejscu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym. Podnosząc jednocześnie, że nie można warunku "przebywania" utożsamiać z zameldowaniem określonej osoby pod oznaczonym adresem, że konieczne jest również wykazanie charakteru pobytu, oraz że z akt sprawy wynika iż skarżący jest także zameldowany w Holandii. Podkreśliło też, że bez znaczenia dla sprawy jest zakup przez skarżącego nieruchomości na terenie Polski, gdyż obywatel państwa członkowskiego może nabywać nieruchomości w wielu państwach członkowskich. Zdaniem SKO, materiał dowodowy sprawy wskazuje, iż skarżący nie przebywa na terytorium Polski w rozumieniu art. 11 ust. 1 pkt 5 ukp, co wynika z dokumentów przekazanych przez organ holenderski, potwierdzających fakt zamieszkiwania skarżącego w Holandii. W związku z tym wniosek o wydanie prawa jazdy powinien on złożyć w Holandii, przy czym bez znaczenia dla sprawy jest nieznajomość języka holenderskiego przez skarżącego. Okoliczność zamieszkiwania przez skarżącego w Holandii, w ocenie SKO, potwierdza również informacja z polskiego urzędu skarbowego o nieskładaniu w Polsce rozliczeń podatkowych za lata 2013-2018, natomiast posiadanie przez skarżącego numeru identyfikacji podatkowej przydzielonego przez państwowy urząd podatkowy na terenie Holandii świadczy o ścisłym związku skarżącego z tym krajem. Wskazując, iż - w przypadku osoby związanej zawodowo z innym miejscem niż miejsce, z którym łączą ją więzi osobiste i z tego względu mieszkającej kolejno w różnych miejscach w co najmniej dwu państwach członkowskich – za miejsce zamieszkania uważa się miejsce, z którym łączą ją więzi osobiste, pod warunkiem, że regularnie do niego powraca, organ podniósł, iż w niniejszym przypadku skarżącemu nigdy nie doręczono osobiście korespondencji kierowanej do niego na wskazany adres w Polsce, gdyż nigdy go tam nie zastano, a budynek pod wskazanym adresem znajduje się na terenie ogródków działkowych i dostęp do niego jest znacznie utrudniony. Wobec powyższego, SKO uznało, iż centrum interesów życiowych skarżącego znajduje się w Holandii, a nie w Polsce, a oświadczenie skarżącego złożone w toku postępowania w przedmiocie prawa jazdy należy uznać za nieprawdziwe. Podkreśliło przy tym, że organ holenderski, wskazując na okoliczność zamieszkiwania skarżącego w Holandii, uznał się za właściwy do rozpatrzenia jego sprawy dotyczącej wydania prawa jazdy. W uznaniu SKO niespełnienie przesłanki z art. 11 ust. 1 pkt 5 ukp było wystarczające do wydania przez organ decyzji odmawiającej wydania prawa jazdy, i niezależne od okoliczności posiadania uprawnień do kierowania pojazdami. Bez znaczenia dla sprawy, zdaniem SKO, jest również prawidłowość tłumaczenia pism organu holenderskiego, co do unieważnienia lub nie prawa jazdy, na co wskazywał skarżący. SKO zaznaczyło ponadto, iż nie jest prawdą, jak twierdzi skarżący, że wydanie prawa jazdy może nastąpić jedynie w państwie, w którym znajdują się dokumenty potwierdzające posiadanie uprawnień, gdyż o wydanie wtórnika wnioskodawca mieszkający w innym niż Polska państwie członkowskim UE, musi zgłosić się do organu państwa członkowskiego, w którym mieszka, a organ wydaje wtórnik na podstawie informacji, jakimi dysponuje lub na podstawie poświadczenia ze strony właściwych organów państwa członkowskiego, które wydało oryginał prawa jazdy (art. 11 ust. 5 dyrektywy nr 2006/126/WE). SKO wskazało także, że w przypadku zamieszkiwania w innym państwie niż Polska, okoliczność, że organ tego innego państwa odmówił wydania prawa jazdy, nie uprawnia jeszcze do skutecznego domagania się wydania takiego dokumentu przez organ polski, przy czym w przedmiotowej sprawie organ holenderski uznał się za właściwy do rozpatrzenia wniosku skarżącego, a odmowa wydania prawa jazdy nastąpiła z innych powodów.
Na powyższą decyzję S. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której - domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia – zarzucił organowi odwoławczemu:
1. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego niezasadne niezastosowanie i niedokonanie zmiany niesłusznej decyzji organu I instancji zgodnie z wnioskiem skarżącego, a także art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego nietrafne zastosowanie;
2. błędne ustalenia faktyczne w sprawie, co do miejsca zamieszkania i przebywania skarżącego, jego więzi osobistych i zawodowych oraz centrum życiowego;
3. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 77 § 1, art. 7 i art. 80 kpa poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dowolność ustaleń faktycznych, szczególnie w przedmiocie miejsca zamieszkania i przebywania skarżącego, jego więzi osobistych i zawodowych, z pominięciem przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie i arbitralne przyjęcie, że nie zachodzą pozytywne przesłanki do wydania prawa jazdy;
4. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 14 § 2 kpa w zw. z art. 72 § 1 kpa w zw. z art. 77 § 1, art. 7 i art. 80 kpa poprzez nietrafne uznanie za środki dowodowe środków, niemogących być tak kwalifikowanymi i czynienie na ich podstawie ustaleń faktycznych w sprawie;
5. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 8 kpa poprzez niezakwestionowanie rozstrzygnięcia organu I instancji w zakresie naruszenia zasad prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania poprzez niesłuszne pomijanie korzystnych dla skarżącego i potwierdzających jego stanowisko okoliczności;
6. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 11 ust. 1, w szczególności pkt 5 ukp poprzez niezakwestionowanie rozstrzygnięcia organu I instancji w zakresie ich niesłusznego niezastosowania;
7. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 11 ust. 4 dyrektywy nr 2006/126/WE poprzez niezakwestionowanie rozstrzygnięcia organu I instancji w zakresie jego niesłusznego niezastosowania;
8. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że organ holenderski winien wydać skarżącemu wtórnik prawa jazdy i jest do tego właściwy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa"), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 6 kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W myśl natomiast art. 7 kpa w toku postępowania organy stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W związku z art. 7 kpa pozostają przepisy art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa, które stanowią odpowiednio, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i, że ocenia on na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ponadto organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 ust. 1 kpa) oraz obowiązane są do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy (art. 11 kpa).
Organ administracyjny zatem, w celu wydania zgodnej z prawem decyzji administracyjnej, obowiązany jest przeprowadzić postępowanie w sposób odpowiadający wymogom określonym w poważnych przepisach, a więc zobligowany jest dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy i utrwalić w aktach wyniki jego badania (art. 7 kpa), poczynić ustalenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 kpa), zebranego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji administracyjnej, sporządzonym zgodne z warunkami określonymi w art. 107 § 3 kpa, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 kpa). Realizacja powyższych zasad postępowania administracyjnego stanowi o możliwości kwalifikacji działania organu w postępowaniu administracyjnym jako opartego na przepisach prawa, praworządnego i budzącego zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej.
Wskazać również należy, że stosownie do art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego jest czynnością dyspozytywną. Czynność ta wiąże organ administracji publicznej w tym znaczeniu, że treść żądania strony wyznacza bowiem zakres, przedmiot i granice postępowania, w którym organ może rozpoznać sprawę. Organ administracji publicznej nie może więc samodzielnie zmieniać przedmiotu postępowania. Żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego, w przypadku wątpliwości co do jego treści, stanowi podstawę do podjęcia przez organ działań mających na celu ustalenie rzeczywistej woli osoby, od której ono pochodzi. Wnioski (żądania) o wszczęcie postępowania często są formułowane w sposób niejasny i nieprofesjonalny. W takich przypadkach, organ administracji publicznej nie jest uprawniony do samodzielnego i swobodnego precyzowania treści żądania, mogłoby to bowiem prowadzić do niedopuszczalnej zmiany kwalifikacji prawnej żądania, wbrew intencjom osoby wnoszącej. Organ powinien więc ustalić rzeczywistą wolę podmiotu żądającego wszczęcia postępowania, udzielając mu w razie potrzeby niezbędnych wskazówek i wyjaśnień w tym zakresie, zwłaszcza wówczas, gdy zwraca się on z żądaniem załatwienia sprawy administracyjnej przez ten organ (art. 61 § 1 w zw. z art. 9 kpa).
W kontrolowanej sprawie, orzekające organy dopuściły się naruszenia powyższych reguł postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało koniecznością uchylenia wadliwych w tym zakresie decyzji administracyjnych organów obu instancji.
Z akt sprawy wnika, że przedmiotowe postępowanie administracyjne wszczęte zostało na wniosek strony. Pismem z dnia [...] marca 2018 r. skarżący wniósł bowiem o niezwłoczne wydanie mu prawa jazdy na podstawie posiadanych przez niego uprawnień do kierowania pojazdami, a następnie w związku z wezwaniem organu do złożenia wniosku o wydanie prawa jazdy wraz z niezbędnymi załącznikami, skarżący złożył w dniu [...] kwietnia 2018 r. formalny wniosek w tym zakresie, w którym w ramach części C oznaczył krzyżykiem pkt 1 lit. d) tj. że ubiega się o wymianę dokumentu zaznaczonego części B (holenderskiego prawa jazdy nr [...] oraz wtórnika holenderskiego prawa jazdy nr [...]), a ponadto oznaczył krzyżykiem pkt 1 lit. h) tj. że ubiega się o wymianę prawa jazdy wydanego za granicą bez sprawdzania kwalifikacji. Jednocześnie – jak wynika z treści wniosku – podkreślone i parafowane zostało żądanie zawarte w pkt 1 lit. d), a więc obejmując wniosek o wymianę dokumentu zaznaczonego w części B. Pomimo powyższego organ I instancji, bez wyjaśnienia kwestii zakresu żądania skarżącego, i nie biorąc pod uwagę widniejącej na wniosku parafki i podkreślenia żądania zawarte w pkt 1 lit. d) dotyczącego wymiany dokumentu zaznaczonego w części B, stwierdził że skarżący złożył wniosek o wymianę prawa jazdy wydanego za granicą bez sprawdzania kwalifikacji. Organ II instancji natomiast w ogóle nie odniósł się do przedmiotowej kwestii i nie wskazał o co ubiegał się skarżący w ramach złożonego w dniu [...] kwietnia 2018 r. wniosku. Zauważyć należy, że każde z oznaczonych we wniosku żądań [pkt 1 lit. d) i pkt 1 lit. h)] oparte jest na innej podstawie i kwalifikacji prawnej żądania. Jak podkreślono powyżej to żądanie skarżącego wyznacza przedmiot i granice postępowania. Organ administracji publicznej nie jest uprawniony do swobodnego interpretowania żądania strony. W sprawie orzekające organy nie wyjaśniły dokładnie przedmiotu i zakresu żądania, co stanowi istotne naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego, jak i art. 61 kpa.
W sprawie organy nie wyjaśniły i nie uzasadniły również w sposób zgodny z prawem podstaw odmowy uwzględnienia żądanie skarżącego. Uzasadnienie decyzji organ I instancji sprowadza się bowiem przede wszystkim do opisania przebiegu postępowania i podejmowanych czynności w sprawie. Dopiero w podsumowaniu obszernego opisu postępowania organ stwierdza, że skarżący nie spełnił warunku z art. 11 ust. 1 pkt 2 ukp oraz warunku z art. 14 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 ukp, nie wskazując jednak przy tym powodów takiego stanowiska organu. Taki sposób uzasadnienia przeprowadzonej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod określony przepis prawa nie jest prawidłowy, gdyż nie wyjaśnia on w sposób czytelny i jasny przesłanek jakimi kierował się organ przy załatwieniu sprawy, i w gruncie rzeczy wiąże się z koniecznością domniemywania powodów zastosowania w sprawie określonej normy prawnej. Ponadto organ I instancji w żaden sposób nie wyjaśnił podstawy prawnej decyzji, a jedynie ją przytoczył i to również w ramach opisu przebiegu postępowania. Zauważyć też należy, że powołany przez organ I instancji art. 11 ust. 4 dyrektywy nr 2006/126/WE w zakresie dwóch pierwszych akapitów, był całkowicie nieadekwatny do powołanej przy tym przez organ I instancji okoliczności udzielenia przez organ holenderski informacji, iż prawo jazdy skarżącego zostało unieważnione w dniu [...] marca 2015 r. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, uzasadnienie decyzji organu I instancji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa. Nie wyjaśnia ono bowiem przeprowadzonej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod określony przepis prawa oraz podstawy prawnej decyzji. Brak stosownej argumentacji w tym zakresie, oznacza że w uzasadnieniu decyzji zawarto jedynie ocenę bez argumentów, z których ona wynika, przez co ocena ta nie stanowi uzasadnienia, a jedynie pogląd niepoparty argumentacją prawną odniesioną do konkretnych ustaleń faktycznych sprawy.
Również zaskarżona decyzja SKO nie wyjaśnia w sposób prawidłowy motywów rozstrzygnięcia. Nie tylko bowiem nie wyjaśnia ona zakresu żądania skarżącego, ale również nie zawiera niezbędnych ocen i ustaleń dotyczących podstaw odmowy uwzględnienia wniosku skarżącego. Z treści decyzji organu II instancji wynika, że SKO przyjęło za podstawę odmowy wydania skarżącemu prawa jazdy jedynie art. 11 ust. 1 pkt 5 a contrario ukp, gdyż tylko na tę regulację powołało się SKO w zaskarżonej decyzji. Zgodnie z jej treścią prawo jazdy jest wydawane osobie, która uprzedzona o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy oświadcza, że jej miejsce zamieszkania znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym że: a) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 185 dni w każdym roku kalendarzowym: – ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe albo – z zamiarem stałego pobytu wyłącznie ze względu na swoje więzi osobiste, albo b) przebywa regularnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na swoje więzi osobiste, a jednocześnie, że ze względu na swoje więzi zawodowe kolejno przebywa w co najmniej dwóch państwach członkowskich Unii Europejskiej, albo c) przebywa nieregularnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na swoje więzi osobiste, ponieważ przebywa w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej w celu wypełniania zadania o określonym czasie trwania, albo d) przebywa na terytorium innego państwa ze względu na podjęte w tym państwie studia lub naukę w szkole. Z przytoczonej regulacji wynika, że ustawodawca uwarunkował możliwość wydania prawa jazdy od warunku zamieszkiwanie wnioskodawcy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, stanowiącego przedmiot jego oświadczenia w tego rodzaju sprawie. Jednocześnie określił on sytuacje stanowiące o tym, że miejsce zamieszkania wnioskodawcy znajduje się na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Wśród nich wymienił m.in. sytuację regularnego przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na więzi osobiste, a jednocześnie, ze względu na więzi zawodowe kolejno przebywania w co najmniej dwóch państwach członkowskich Unii Europejskiej. Na tą też sytuację powołał się skarżący w ramach oświadczenia o miejscu zamieszkania złożonego we wniosku z dnia [...] kwietnia 2018 r. Tymczasem SKO w uzasadnieniu decyzji poddało analizie sytuację objętą treścią art. 11 ust. 1 pkt 5 lit a) ukp, dotyczącą przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 185 dni w każdym roku kalendarzowym, na którą to skarżący nie powołał się w złożonym wniosku. Odnosząc się natomiast do oznaczonego przez skarżącego we wniosku z dnia [...] kwietnia 2018 r. rodzaju przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który to objęty jest treścią art. 11 ust. 1 pkt 5 lit b) ukp, i który polega na na regularnym przebywaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na więzi osobiste, a jednocześnie, ze względu na więzi zawodowe kolejno przebywaniu w co najmniej dwóch państwach członkowskich Unii Europejskiej, SKO wskazało jedynie, że ten warunek nie został w sprawie spełniony, gdyż skarżącemu nigdy nie doręczono osobiście korespondencji kierowanej do niego na wskazany przez niego adres z uwagi na jego nieobecność oraz, że adres ten znajduje się na terenie ogródków działkowych i dostęp do niego jest w związku z tym utrudniony. Z akt sprawy wynika jednak, że skarżący w toku trwającego postępowania administracyjnego ustanowił pełnomocnika do którego kierowano była korespondencja i, że jedynie kilka pism w sprawie było skierowanych bezpośrednio do skarżącego. Brak zaś doręczenia skarżącemu skierowanego do niego zawiadomienia o ponownym rozpatrzeniu sprawy w związku z decyzją SKO z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], jak też tym bardziej utrudniony dostęp do miejsca wskazanego jako adres skarżącego (utrudniony wstęp czy też brak możliwości wstępu na teren ogródków działkowych podmiotu doręczającego nie dowodzi nieobecności adresata w miejscu doręczenia), nie może stanowić o braku spełnienia warunku z art. 11 ust. 1 pkt 5 lit b) ukp. Zauważyć należy, że przepis art. 11 ust. 1 pkt 5 lit b) ukp wymaga jedynie regularnego przebywaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na więzi osobiste i jednocześnie wskazuje na przebywanie w innym państwie członkowskim ze względu na więzi zawodowe. Skarżący natomiast konsekwentnie w toku postępowania wskazywał, że nie pracuje w Polsce, lecz za granicą. Tym samym oczywistym jest, że nie przebywa on stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wobec tego brak możliwości doręczenia mu korespondencji może być uzasadniony wykonywaną za granicą pracą zawodową. Z sytuacją przebywania za granicą z uwagi na więzi zawodowe, na którą powołał się skarżący, pozostaje w logicznym związku również informacja z polskiego urzędu skarbowego o nieskładaniu w Polsce przez skarżącego rozliczeń podatkowych za lata 2013-2018 oraz okoliczność posiadania przez skarżącego holenderskiego numeru identyfikacji podatkowej. W związku z tym, że skarżący w złożonym wniosku powołał się na warunek, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 5 lit b) ukp, i wskazał na wykonywanie pracy za granicą, wymienione okoliczności nie mogą przesądzać o nieprawdziwości oświadczenia skarżącego o jego miejscu zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tym bardziej bez poczynienia relewantnych ustaleń co do regularności przebywania skarżącego na terenie Polski ze względu na jego więzi osobiste, których to zdaniem Sądu w sprawie zabrakło, a które to można było poczynić wykorzystując dostępne środki dowodowe np. przesłuchanie strony postępowania, zeznania świadków, w tym członków rodziny i sąsiadów skarżącego. Istotna i pomocna w tym zakresie mogłaby być też okoliczność ustalenia miejsca zamieszkania członków najbliższej rodziny skarżącego, zwłaszcza jego żony. W sprawie zabrakło też ustaleń dotyczących tego w oparciu o jakie przesłanki – faktyczne i prawne - strona holenderska uznała, że miejsce zamieszkania skarżącego znajduje się na terytorium Holandii. Jednocześnie należy podkreślić, że sama okoliczność, iż organ holenderski uznał się za właściwy do rozpatrzenia wniosku skarżącego o wydanie prawa jazdy, nie oznacza że to ten organ, a nie organ Polski jest właściwy w sprawie, tym bardziej że na taką właściwość wskazał organ holenderski jedynie w piśmie z dnia [...] listopada 2018 r., a więc przed ponownym rozpatrzeniem sprawy wniosku skarżącego przez organ I i II instancji, jako że w piśmie z dnia [...] marca 2019 r. organ holenderski jedynie powołał się na informację udzieloną wcześniej w piśmie z dnia [...] listopada 2018 r.
W tym stanie rzeczy, uwzględniając wszystkie wskazane powyżej okoliczności oraz oświadczenia skarżącego złożone w toku postępowania co do miejsca zamieszkania i przedłożone przez niego (pełnomocnika strony) do akt administracyjnych wraz z pismem z dnia [...] lutego 2019 r. dokumenty mające świadczyć, że centrum życiowe, miejsce zamieszkania i zameldowania skarżącego znajduje się w Polsce (dokumenty potwierdzające zameldowanie skarżącego, jego żony i córki na pobyt stały w Polsce, dokumenty dotyczące zakupu działki oraz lokalu mieszkalnego), Sąd uznał, że organ II instancji, tak jak i organ I instancji, nie wykazał w sposób zgodny z prawem, że skarżący złożył w przedmiotowym wniosku niezgodne z prawdą oświadczenie o miejscu zamieszkania na terytorium Polski, a tym samym że nie spełnił on warunku wydania prawa jazdy z art. 11 ust. 1 pkt 5 lit ukp.
Biorąc zatem pod uwagę powyższe, Sąd stwierdził, że decyzje orzekających w sprawie organów podjęte zostały w sposób istotnie naruszający art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 8 i art. 11 kpa, na skutek wydania ich bez ustalenia, wyjaśnienia i wykazania istotnych dla sprawy okoliczności, w szczególności dotyczących zakresu żądania skarżącego, konkretnej podstawy prawnej jego rozpatrzenia, miejsca zamieszkania skarżącego oraz podstawy prawnej odmowy wydania prawa jazdy opartej na negatywnej weryfikacji warunku miejsca zamieszkania na terytorium państwa wydającego prawo jazdy. Tylko wyczerpujące ustalenie i rozważenie wskazanych w uzasadnieniu wyroku okoliczności, w tym dotyczących przedmiotu żądania skarżącego, a także poczynienie ustaleń dotyczących miejsca zamieszkania skarżącego w kierunku wskazanym przez Sąd, pozwoli wydać prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 2019 r. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło