II SA/Bd 721/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 24 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy postanowił: oddalić wniosek. W dniu 22 września 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) W. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z żoną oraz pełnoletnim uczącym się synem. Posiada dom w budowie, nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha oraz działkę inwestycyjną. Miesięczny dochód gospodarstwa składający się z wynagrodzenia za pracę oraz z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wynosi [...] zł. Poza tym oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Ponadto wskazał, że ponosi duże koszty związane ze spłatą kredytów inwestycyjnych, których miesięczna rata wynosi [...] zł zaś koszty utrzymania rodziny wynoszą około [...] zł. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Prawo pomocy przysługuje osobom, które znajdują się w trudnej sytuacji życiowej jak np. bezrobocie, choroba, klęska żywiołowa, ogólna nieporadność życiowa czy też śmierć jedynego żywiciela rodziny. Żadna z wyżej opisanych sytuacji nie dotyczy wnioskodawcy. W świetle przedstawionej przez zainteresowanego sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych uznano, iż nie wykazał on zasadności swojego wniosku. Z danych przedstawionych przez skarżącego wynika, że miesięczny dochód gospodarstwa składa się z wynagrodzenia za pracę oraz z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej i wynosi [...] zł. Skarżący nie podał stałych miesięcznych wydatków, ograniczył się jedynie do wskazania, że ponosi duże koszty związane ze spłatą kredytów inwestycyjnych, których miesięczna rata wynosi [...] zł zaś koszty utrzymania rodziny wynoszą około [...] zł. Tymczasem np. minimalne wynagrodzenie za pracę w 2014r. wynosi 1.680,00 zł miesięcznie (vide: § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 września 2013 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2014 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1074)) zaś średni miesięczny dochód przypadający na jednego członka rodziny skarżącego wynosi [...] zł. Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uzasadnieniu postanowienia z dnia 19 listopada 2004 r. sygn. akt FZ 463/04 (niepubl.) podmiot dysponujący wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie spełnia przesłanek udzielenia mu prawa pomocy zawartych w art. 246 § 2 p.p.s.a. Skarżący jak podano wyżej posiada dom w budowie, nieruchomość rolną oraz działkę inwestycyjną natomiast wpis sądowy od przedmiotowej sprawy został ustalony na kwotę 200,00 zł zaś miesięczny dochód wnioskodawcy jest [...] razy większy od ustalonego wpisu sądowego. Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.). Zatem odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że nie może być tak, iż np. skarżący preferuje spłatę wysokich rat kredytów zaś odmawia zapłaty jednorazowej kwoty wpisu sądowego po to aby zainicjować postępowanie sądowoadministracyjne. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.