II SA/Bd 726/07

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2008-02-29

Skład orzekający: Michał Kujawa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego lub ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego utrzymania, co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ani ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Strona uzyskuje dochód, jej mąż podejmuje prace dorywcze, a pozostałe osoby z gospodarstwa domowego przebywają poza nim. Koszt wpisu sądowego jest niewielki (100 zł), a prawo do sądu jest zagwarantowane konstytucyjnie.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, uzasadniając go trudną sytuacją finansową rodziny (czworo dzieci, mąż, dwóch synów w zakładzie karnym, córka w DPS). Wnioskodawczyni podała, że dochód trzyosobowego gospodarstwa domowego wynosi określona kwota, a mąż wykonuje prace dorywcze. Oświadczyła również, że nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów. Referendarz sądowy analizował sytuację finansową strony.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego postanowił oddalić wniosek W dniu [...] lutego 2008r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek M.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Konieczność przyznania prawa pomocy strona skarżąca uzasadnia trudną sytuacją finansową. Jak wskazała skarżąca we wniosku, zamieszkuje ona we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z czwórką dzieci i mężem z tymże obecnie dwóch synów przebywa w zakładzie karnym a córka w domu pomocy społecznej. Zatem dochód gospodarstwa trzyosobowego wynosi [...] zł oraz środki z prac dorywczych męża. Dalej oświadcza, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy polega na tym, iż strona zostaje zwolniona przez Sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, jak i ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym przebywa syn oraz mąż, który ima się prac dorywczych zaś skarżąca uzyskuje miesięczne wynagrodzenie w wysokości [...] zł. Ustalono, że pozostałe wymienione we wniosku osoby przebywają obecnie poza gospodarstwem domowym. Istotne w przedmiotowej sprawie jest również i to, że strona skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinna wykazać, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Tymczasem uzyskuje miesięcznie dochód, poza tym jej mąż ima się prac dorywczych, z których uzyskuje środki pieniężne w nieokreślonej przez stronę wysokości – tym samym nie spełnia wymagań zawartych w ww. przepisie. Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony wpis sądowy należny od niniejszej sprawy został ustalony w wysokości 100 zł. Tym samym na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie są od strony wymagane żadne inne koszty i ma zagwarantowane konstytucyjnie prawo do sądu. Strona zaś posiada środki pieniężne. Kolejną kwestią jest wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. W tym przypadku również pod uwagę jest brany jedynie czynnik majątkowy a nie czynnik skomplikowania sprawy. Podobnie jak w przypadku zwolnienia od kosztów sądowych strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów w celu ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Poza tym wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Mając na uwadze powyższe ustalenia postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło