II SA/Bd 727/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski ( spr.) Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: Ewa Czerwińska po rozpoznaniu w Wydziale II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rozprawie w dniu 5 października 2006r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z [...] 2006r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 727/06 UZASADNIENIE W. S. wystąpił z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich w oparciu o art. 4 ust. 1 lit. C ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 z późn. zm.), wskazując iż przebywał w obozie przesiedleńczym w Ł. przy ul. Ł. w 1940 r. Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2005 r. NR [...] na podstawie ww. przepisu oraz art. 22 ust. 1 ww. ustawy odmówiono W. S. przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym. Uzasadniając decyzję wskazano, że strona nie przedstawiła dostatecznych dowodów potwierdzających osadzenie w obozie przesiedleńczym w Ł. W szczególności nie uznano za wiarygodne przedstawione przez stronę zeznania świadków, gdyż wysiedleni oni zostali z innych niż strona miejscowości, przeciętny stan osobowy w obozach przesiedleńczych wynosił kilkuset do kilku tysięcy osób, a pobyt w obozie trwał od kilku dni do kilku tygodni. Nie sposób więc przyjąć by świadkowie mogli zapamiętać stronę – osobę sobie wtedy nieznaną. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona podtrzymała twierdzenia strony o pobycie w obozie przesiedleńczym w Ł. a także podniosła, że jest spokrewniona z rodziną świadka Z. M. Rozpoznając ponownie sprawę, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 127 § 3 w zw. Z art. 138 § 1 pkt 1oraz art. 4 ust. 1 pkt lit "c" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (DZ. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371) decyzją z dnia [...] 2006 r. NR [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] 2005 r. Uzasadniając decyzję z [...] 2006 r. wskazano, że w toku postępowania odwoławczego organ orzekający przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, zwracając się w sprawie strony do instytucji posiadającej dokumenty archiwalne. Jednakże ani Archiwum Państwowe w Ł. (pismo z dnia [...] 2005 r.) ani też Instytut Pamięci Narodowej – BuiAD w B. (pismo z 8 grudnia 2005 r. data wpływu do Urzędu) nie potwierdzili ani pobytu strony w obozie ani też, aby osoby zamieszkałe we wsi Ś. były wysiedlane do obozów przesiedleńczych. Z zaświadczenia Archiwum Państwowego w L. z [...] 2005 r. wynika, że rodzina strony przebywała w M. po wysiedleniu ze Ś. Natomiast zaświadczenie nie wskazuje, aby strona przebywała w obozie. Wskazano także, że w informacji podanych w zaświadczeniu wynika, że strona przebywała na wysiedleniu w M. już w październiku 1940 r. (wykaz pochodzi z 29 października 1940 r.) natomiast świadek M. przedstawił dowód na swój pobyt w obozie dopiero w grudniu 1940 r., co dodatkowo podważa wiarygodność jego oświadczenia. Brak, więc dostatecznych podstaw do uznania faktu pobytu strony w obozie w Ł. we wnioskowanym okresie za udowodniony, gdyż fakt wysiedlenia nie jest tożsamy z pobytem w obozie przejściowym, gdyż bardzo często Niemcy wysiedlali ludzi bezpośrednio do miejsc przeznaczenia. Kierownik Urzędu podtrzymuje swoje stanowisko, zawarte w zaskarżonej decyzji, odnośnie braku wiarygodności oświadczeń świadków z uwagi na inne, niż strona miejsce zamieszkania w 1940 r. Powyższą decyzję doręczono W. S. w dniu 9 stycznia 2006 r. W dacie 23 stycznia 2006 r. do Kierownika Urzędu wpłynęło pismo od strony w sprawie decyzji z dnia [...] 2006 r. Nr [...] i poprzedzającą z dnia [...] 2005 r. Nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. W związku z powyższym – stosownie do dyrektyw wypływających z art. 235 § 1 kpa – Kierownik Urzędu zakwalifikował pismo jako wniosek o uchylenie decyzji własnej w trybie 154 kpa. I decyzją z dnia [...] 2006 r. Nr [...] na podstawie art. 154 § 1 kpa i art. 22 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 1 pkt. 1 lit c ww. ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. odmówił uchylenia obu ww. decyzji. Uzasadniając tę decyzję z [...] 2006 r. organ dokonawszy interpretacji art. 154 § 1kpa, wskazał, że strona nie wykazała, by za uchyleniem przedmiotowej decyzji przemawiał interes społeczny albo też jej słuszny interes. W. S. otrzymawszy decyzję z [...] 2006 r. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy. Decyzją z [...] 2006 Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1kpa, art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a)-c), art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] 2006 r. Nr [...] podtrzymując i uzupełniając argumentację zawartą w poprzednich decyzjach. Na powyższą decyzję W. S. za pośrednictwem organu złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwestionując prawidłowość dokonywanych ustaleń, a w szczególności oparcia ich na dokumentacji będącej w posiadaniu Archiwum Państwowego w Ł.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że w rozpatrywanej sprawie należało uznać, że brak jest podstawy do zastosowania art. 154 §1 i 2 kpa i przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich, odwołując się do swoich ustaleń zawartych w poprzednich decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Przede wszystkim na wstępie należy wskazać na treść dwóch przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), a mianowicie art. 133 § 1 i 134 § 1. Z pierwszego z nich wynika m. in. że sąd administracyjny wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z drugiego zaś wynika, że sąd administracyjny rozpoznając skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Odwołanie się do treści ww. regulacji prawnych, a zwłaszcza do treści art. 134 § 1 było w niniejszej sprawie konieczne zważywszy na treść skargi i dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego w szczególności po wydaniu ww. decyzji z dnia 23 maja 2006 r. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący otrzymawszy w dniu 9 stycznia 2006 r. odpis decyzji z 2 stycznia 2006 r. wraz z prawidłowym pouczeniem o prawie wniesienia skargi kasacyjnej (karta 32), złożył w dniu 19 stycznia 2006 r. (data stempla pocztowego - karta 35) pismo noszące także datę 23 stycznia 2006 r. kwestionujące decyzję z 2 stycznia 2006 r. Pismo to złożył, więc w terminie o którym mowa w art. 53 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Jak wynika z decyzji z [...] 2006 r., stosownie do art. 235 § 1 kpa zakwalifikowano to pismo jako wniosek o uchylenie ostatecznej decyzji w trybie art. 154 kpa. W związku z powyższym należy stwierdzić, że zakres przedmiotowy art. 235 kpa odnosi się wyłącznie do skarg w rozumieniu art. 227 kpa (m. in. Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego B. Adamiak i J. Borkowski – Wydawnictwo C.H. Beck, wydanie 8, strona 852 teza 2 do art. 235 kpa). Organ administracji w ogóle nie zważył czy ww. pismo nie stanowi skargi w znaczeniu art. 50 i następujących ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. W orzecznictwie sądów wielokrotnie podkreślano, że o tym jaki charakter ma mieć ostatecznie pismo decyduje strona, ale w razie wątpliwości w tym zakresie obowiązkiem organu administracji jest przekazanie stronie stosownych informacji w ramach obowiązków wynikających z art. 9 kpa o jej sytuacji procesowej, przysługujących jej środkach obrony jej praw oraz uwarunkowaniach ich złożenia – w tym celu aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Organ administracyjny nie jest też związany podaną przez stronę podstawą prawną (co zresztą w niniejszej sprawie nawet nie miało miejsca). Organ mając – stosownie do treści art. 6 i 7 kpa – obowiązek dochodzenia prawdy obiektywnej i działania na podstawie przepisów prawa, musi sprawę rozpoznać co do istoty na podstawie obowiązującego prawa mającego zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym. Organ był więc, zobowiązany wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Nie ma bowiem znaczenia ani tytuł pisma ani nawet dosłownie powołanie poszczególnych zawartych w nim zarzutów. Tych obowiązków wynikających w sposób ewidentny z wskazanych powyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji nie wykonał co jest wystarczającą podstawą do uchylenia decyzji albowiem naruszenie wskazanych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzecznictwo sądowe w tym zakresie jest jednoznaczne – vide m. in. wyrok WSA w Warszawie z 11 grudnia 2004 r. – IISA 4506/03 Lex nr 177377, wyrok WSA w Warszawie z 5 listopada 2004 r. –IVSA 4339/03 Lex nr 164511, wyrok WSA – 0Z w Gdańsku z 5 grudnia 2001 r. IISA/4d 315/ 00 Lex nr 76101, wyrok NSA z 7 września 1994 r. – IIISA 1111/93 OSNA 1995/3/120, wyrok WSA – 0Z w Gdańsku z 5 grudnia 2001 r. IISA/4d 315/00 Lex nr 76101, wyrok NSA z 7 września 1994 r. IISA 1111/93 OSNA 1995 nr 3 poz. 120, wyrok NSA z 17 września 1992 r. IVSA 949/92/. I dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. orzeczono jak w sentencji. Prowadząc ponowne postępowanie organ za pomocą przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego środków wyjaśni rzeczywistą wolę skarżącego, wyrażoną w piśmie z 19 stycznia 2006 r. i w zależności od dokonanych ustaleń wdroży odpowiedni tryb postępowania.