II SA/Bd 727/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. G. na decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu kary pieniężnej oraz rozłożenia tej należności na raty postanawia 1. ustanowić na rzecz skarżącego adwokata, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2011r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oddalił wniosek E. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie na rzecz skarżącego adwokata. Powyższy wniosek złożony został przez skarżącego w sprawie ze skargi na decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia względem skarżącego należności z tytułu kary pieniężnej oraz rozłożenia tej należności na raty Jak wynika z informacji zawartych w złożonym przez skarżącego formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także z innych pism skarżącego oraz pism znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, skarżący wraz z żoną prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, osiągając łączny dochód w wysokości 3727,79 zł, na który składają się świadczenie rentowe przyznawane skarżącemu oraz wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę żony skarżącego. Skarżący przedstawił zestawienie wydatków, na które składają się opłaty oraz zobowiązania kredytowe. Wskazał, iż wraz z żoną jest właścicielem domu, który zadeklarował jako jedyny posiadany przez małżonków majątek. W sprzeciwie wniesionym od postanowienia z dnia 2 sierpnia 2011r. skarżący podniósł, iż sąd mylnie przyjął dochód brutto, skarżącego i jego małżonki. Dodatkowo wskazał, iż zaciągnął kolejny kredyt, w związku z czym zadłużenie jego wzrośnie do ok. 1000 zł miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270: z późn. zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Zatem, w świetle art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie natomiast częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie są możliwości zarobkowe i sytuacja finansowa strony. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Dodatkowo podkreślić należy, że celem instytucji prawa pomocy jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Jak wynika z zawartych w przedłożonym przez skarżącego formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy informacji, skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z małżonką osiągając wspólny dochód z wynagrodzenia żony skarżącego oraz ze świadczenia rentowego przyznanego skarżącemu. W tym miejscu odnieść należy się do zawartego w sprzeciwie argumentu skarżącego, iż sąd błędnie przyjął dochód brutto współmałżonków, sąd bowiem ocenić może jedynie informacje zawarte przez wnioskodawcę we wniosku o przyznanie prawa pomocy, które potwierdza on własnoręcznym podpisem pod groźbą odpowiedzialności karnej za podanie danych nieprawdziwych lub zatajanie prawdy, wynikających z art. 233 § 1 k.k. Jak zatem wynika z zadeklarowanego przez skarżącego comiesięcznego dochodu uzyskiwanego przez niego i jedyną osobę pozostającą z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, na dochód ten składa się renta w wysokości 1170,79 zł brutto oraz wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w wysokości 2557 zł brutto, łącznie obie te kwoty stanowią sumę 3727,79 zł brutto i taka właśnie kwota podana została w treści kwestionowanego postanowienia z dnia 2 sierpnia 2011r. Oczywiście kwota, jaką skarżący wraz z małżonką otrzymują do dyspozycji jest kwotą pomniejszoną o potrącane składniki, jednakże zasadą jest podawanie wartości brutto świadczeń pieniężnych. Wskazać trzeba, iż łączny dochód skarżących, wynoszący 3.727,79 zł miesięcznie, stanowi 1.863,9 zł w przeliczeniu na członka rodziny. Zwrócić uwagę należy, iż kwota ta przewyższa kwotę najniższego miesięcznego wynagrodzenia, które w 2010r. wyniosło 1.317 zł., co wynika z obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów z dnia z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2010 r. (M.P. Nr 48, poz. 709), wydanego na podstawie art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314). Przy czym podana kwota 1.317 zł również jest kwotą netto, zatem rzeczywista wysokość minimalnego wynagrodzenia będzie niższa, stanowiąc kwotę ok. 1032 zł. Podając szczególne okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy, skarżący wskazał obciążenie kredytami i pożyczką w dwóch bankach, które daje miesięczną ratę w łącznej wysokości około 1050 zł. Wskazał ponadto koszty swojego leczenia, które zaniedbuje z uwagi na brak środków finansowych, w związku z czym stan wzroku skarżącego nie ulega poprawie. Skarżący przedstawił ponadto rachunki świadczące o ponoszonych koniecznych opłatach związanych z utrzymaniem domu. Oceniając powyższe okoliczności, należy wziąć pod uwagę cel instytucji prawa pomocy, jakim jest dofinansowanie z budżetu państwa osób, które nie mają możliwości zdobycia środków na swój udział w postępowaniu sądowym, przy czym brane pod uwagę okoliczności muszą mieć charakter obiektywny. Prawo pomocy w pierwszej kolejności winno być przyznawane osobom bezrobotnym, bez stałego źródła dochodu i bez majątku, poza tym, co również warto zauważyć, co do zasady, strona biorąca udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym ponosi koszt postępowania związany ze swoim udziałem w sprawie, co wynika z art. 199 p.p.s.a. Jak wynika z informacji zawartych w formularzu wniosku, skarżący wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych, a także o ustanowienie na jego rzecz adwokata, zatem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przesłanką natomiast przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest, co zostało już wskazane, wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący ma środki finansowe – uzyskuje stały dochód, ma zdolność kredytową, nie ma na utrzymaniu żadnych osób. Należy jednakże wziąć pod uwagę to, że skarżący nie posiada oszczędności, a znaczną część jego dochodu pochłania obciążenie kredytowe, zaciągnięte na niezbędne wydatki. Zatem stwierdzić trzeba, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co warunkuje przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wpis stały, pobierany w sprawach jak będąca przedmiotem rozpoznania, wynosi 200 zł, i jest to wydatek jednorazowy, w związku z czym Sąd uznał, iż skarżący jest w stanie go ponieść. Koszt profesjonalnego pełnomocnika, w zależności od dokonanych w sprawie czynności, może stanowić koszt wyższy, w związku z czym opłacenie fachowej pomocy prawnej może być dla skarżącego zbyt dużym obciążeniem finansowym. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd nie uwzględniając w całości wniosku skarżącego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.