II SA/Bd 727/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Generalnego Inspektora [...] z dnia [...] sierpnia 2010r., nr: [..] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu kary pieniężnej oraz rozłożenia tej należności na raty postanowił: oddalić wniosek W dniu [..] kwietnia 2011r. (uzupełniony 26 maja 2011r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek (formularz PPF) E. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją materialną i zdrowotną. Gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną. Łączny dochód gospodarstwa domowego wynosi 3.727,79 zł miesięcznie. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Jest współwłaścicielem domu. Przedstawił, że ponosi wydatki m.in.: energia elektr. za okres dwóch miesięcy 259,34 zł, gaz 931,72 zł (średnio za jeden miesiąc w okresie styczeń – marzec), rata pożyczki 312,61 zł. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, jak i ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżący dysponuje kwotą dochodu w wysokości 3.727,79 zł miesięcznie, co w przeliczeniu na jedną osobę w gospodarstwie domowym wynosi 1.863,89 zł. Jest to kwota, która przekracza wysokość minimalnego wynagrodzenia miesięcznego - od stycznia 2011r. jest ono ustalone w wysokości 1.386,00 zł. Z przedstawionych wydatków zawartych we wniosku wynika, że na gaz jest przeznaczana kwota 931,72 zł miesięcznie, jednakże należy stwierdzić, że jest to wydatek ponoszony okresowo. Poza tym we wniosku zostały podane typowe wydatki, które ponosi każde gospodarstwo domowe i ich ponoszenie nie jest przesłanką do tego aby stronę wnioskującą zwolnić od kosztów sądowych, ponieważ trzeba by to czynić w każdym przypadku. Nie taka jest jednak istota prawa pomocy. Istotne w przedmiotowej sprawie jest również i to, że strona skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinna wykazać, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Tymczasem uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości wskazanej powyżej – tym samym nie spełnia wymagań zawartych w ww. przepisie. Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Tym bardziej, że wpis sądowy w przedmiotowej sprawie wynosi 200 zł. Skarżącego stać jest na poniesienie takiego jednorazowego wydatku. Strona zaś posiada środki pieniężne. Kolejną kwestią jest wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. W tym przypadku również pod uwagę jest brany jedynie czynnik majątkowy a nie czynnik skomplikowania sprawy. Podobnie jak w przypadku zwolnienia od kosztów sądowych strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów w celu ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.