II SA/Bd 728/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Inne z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie opłaty stałej za usługi wodne 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...](dwieście dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Bd 728/19 UZASADNIENIE Informacją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...].AP, P. G. W. Wody [...] Zarząd Zlewni w I. "PGW WP" ustaliło Miejskim Wodociągom i Kanalizacji w B. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w B. opłatę stałą za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód za okres od [...] marca 2019 r. do [...] grudnia 2019 r. w wysokości [...] zł. W podstawie prawnej informacji wskazano na art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm.; dalej jako "u.p.w."). Opłata została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 282 dni i maksymalnej ilości wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego w ilości 0,5647 mł/s. W informacji pouczono o możliwości złożenia reklamacji do Dyrektora Zarządu Zlewni PGW WP w I., w terminie 14 dni. Spółka Miejskie Wodociągi i Kanalizacja Sp. z o.o. w B. złożyła reklamację, w której zakwestionowała wysokość ustalonej opłaty, z uwagi na błędne przyjęcie w obliczeniach 282 dni – ilość dni obowiązywania decyzji w sprawie pozwolenia wodnoprawnego w 2019 r., zamiast 132 dni – ilość dni z opadem, wyliczona proporcjonalnie do czasu obowiązywania decyzji. Reklamacja została podpisana przez W. S. - C. Zarządu Miejskich Wodociągów i Kanalizacji w B. Sp. z o.o. w B.. Na skutek nie uznania wniesionej reklamacji, Dyrektor Zarządu Zlewni PGW WP w I., wydał w dniu [...] lipca 2019 r. decyzję nr [...].AG. MB, w której określił Miejskim Wodociągom i Kanalizacji w B. Sp. z o.o. w B. za okres [...] stycznia 2019 r. - [...] grudnia 2019 r. opłatę stałą w wysokości [...] zł. – za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z wymienionych w decyzji ulic. W podstawie prawnej decyzji organ wymienił art. 273 ust. 6 i 8 oraz art. 271 ust. 1 i 4, art. 298 pkt 1 i art. 300 ust.1 ustawy prawo wodne. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wskazał, że w pozwoleniu wodnoprawnym określono maksymalny zrzut wód opadowych i roztopowych, natomiast nie została rozróżniona ilość dni z podziałem na okres bezdeszczowy i w czasie opadów. W opłacie stałej jest zawarta gotowość do przyjęcia przez środowisko wód opadowych i roztopowych, zgodnie z ilością dni obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego w danym roku, nie zaś faktyczna ilość dni korzystania przez podmiot z tego pozwolenia. W związku z tym, zasadne było przyjęcie, że opłata obliczana jest jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych, wyrażonej w mł/s. Miejskie Wodociągi i Kanalizacja Sp. z o.o. w B. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni PGW WP w I.. Wnosząc o uchylenie wydanej decyzji, strona skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 271 ust. 4 pkt 1 u.p.w. poprzez błędne przyjęcie, że element temporalny, jakim jest wprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód, określony w ustawie jako dzień, obejmuje 282 dni w roku, a więc wszystkie dni w roku w okresie obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, a nie jedynie dni faktycznego wprowadzania wód opadowych i roztopowych do wód w ww. okresie w ilości 132 dni rocznie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że opłata została naliczona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ podkreślił, że ustalona opłata ma charakter stały i na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy jest ustalana w formie informacji rocznej, płatnej w czterech równych ratach kwartalnych- ust. 6. Z uwagi na sam charakter tej opłaty odnosi się ona do jednego roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu, jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości rzeczowej ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zakwestionowanego aktu. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami oraz wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia, uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni PGW WP w I., określająca wysokość opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych, o której mowa w art. 271 ust. 4 pkt 1 u.p.w. Wskazane rozstrzygnięcie zostało wydane na skutek reklamacji wniesionej w trybie art. 273 ust. 1 u.p.w. i ma swoją podstawę w art. 273 ust. 6 u.p.w. Reklamację wnosi się na informację o ustaleniu opłat wodnych, w związku ze szczególną regulacją, którą przewidują przepisy ustawy Prawo wodne. W ustawie wprowadzono bowiem zasadę, że wysokość opłat wodnych - w tym opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych, o której mowa w art. 271 ust. 4 pkt 1 u.p.w. jest w pierwszej kolejności ustalana przez Wody [...] i przekazywana podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne, w formie informacji (art. 271 ust. 1 u.p.w.), która nie stanowi decyzji administracyjnej. Przyjąć zatem należy, że ustalenie przez właściwy organ Wód [...] oraz przekazanie podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne informacji w przedmiocie opłaty, o której mowa w art. 271 ust. 1 u.p.w., nie wszczyna postępowania administracyjnego W myśl art. 273 ust. 1 u.p.w., podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazano informację, o której mowa w art. 271 ust. 1 u.p.w., jeżeli nie zgadza się z wysokością tej opłaty może złożyć reklamację. Stosownie zaś do art. 273 ust. 6 u.p.w., w razie nieuznania reklamacji, właściwy organ Wód [...] określa wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji. Zgodnie z art. 14 ust. 2 u.p.w. do postępowań toczących się przed organami Wód [...] stosuje się przepisy k.p.a. Do wszczęcia postępowania dochodzi dopiero z momentem złożenia reklamacji, odpowiadającej warunkom z art. 273 ust. 1 u.p.w. oraz ogólnym warunkom podania określonym w k.p.a. Przewidziano jednak pewne odstępstwa od procedury administracyjnej, gdyż zgodnie z art. 273a u.p.w., w zainicjowanym w ten sposób postępowaniu administracyjnym nie stosuje się art. 10 § 1 oraz art. 61 § 4 k.p.a. Na mocy wskazanego przepisu szczególnego organ nie ma zatem obowiązku zawiadomienia strony, że wniesiona reklamacja wszczęła postępowanie administracyjne, które w przypadku nieuwzględnienia zawartego w reklamacji żądania strony będzie zakończone wydaniem decyzji podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Reklamacja stanowi jednak oświadczenie woli, które wywołuje skutki prawne w sferze zewnętrznej, zatem musi odpowiadać warunkom podania, określonym w k.p.a. Oznacza to konieczność zbadania czy pochodzi ona od uprawnionego podmiotu a jeśli tak, czy została prawidłowo podpisana przez ten podmiot (art. 63 § 2 i 3 k.p.a.), a więc zgodnie z zasadami reprezentacji. W przypadku podmiotu, jakim jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, wymaga to podpisania reklamacji według reguł określonych w umowie spółki - przez osoby, które na mocy umowy spółki uprawnione są do reprezentowania danej osoby prawnej w ściśle określony sposób, co zostaje ujawnione w Krajowym Rejestrze Sądowym lub według reguł ogólnych. W przedmiotowej sprawie, aby wniesiona reklamacja mogła skutecznie zainicjować postępowanie administracyjne musiała zostać podpisana według zasad reprezentacji przez osoby uprawnione do reprezentowania spółki. Wskazana w art. 273 ust. 6 u.p.w. podstawa do wydania decyzji administracyjnej istnieje jedynie w przypadku skutecznego wszczęcia postępowania administracyjnego, inicjowanego reklamacją. Sposób reprezentacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością określa art. 205 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 505 ze zm.). Przepis ten stanowi, że jeżeli zarząd jest wieloosobowy, sposób reprezentowania określa umowa spółki. Jeżeli umowa spółki nie zawiera żadnych postanowień w tym przedmiocie, do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, pismo stanowiące reklamację spółki zostało podpisane tylko przez jedną osobę, to jest C. Zarządu Miejskich Wodociągów i Kanalizacji w B. Sp. z o.o. w B.. Do akt sądowych załączono odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynika, że do składania oświadczeń woli w zakresie praw i obowiązków majątkowych Miejskich Wodociągów i Kanalizacji w B. Sp. z o.o. w B. oraz podpisywania w jej imieniu umów i zaciągania zobowiązań, upoważnionych jest dwóch członków zarządu łącznie albo jeden członek zarządu łącznie z prokurentem. Nie wiadomo jednak czy na dzień złożenia reklamacji obowiązywały takie same reguły reprezentacji. Organ tej okoliczności nie wyjaśnił, przyjmując reklamację podpisaną tylko przez jednego członka zarządu. Na rozprawie pełnomocnik spółki oświadczył, że taka sama zasada reprezentacji obowiązywała w momencie składania reklamacji. Nie wykazano jednak dokumentem tej okoliczności. Rozpoznanie przez organ administracji publicznej podania (które nie zostało podpisane zgodnie z zasadami reprezentacji osoby prawnej) oraz wydanie decyzji administracyjnej stanowi rażące naruszenie prawa, powodujące konieczność stwierdzenia nieważności takiego aktu. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można jednoznacznie przesądzić czy zaskarżoną decyzję wydano pomimo braku skutecznego wniesienia reklamacji przez stronę skarżącą. Jeśli obowiązywały ogólne zasady reprezentacji przy zarządzie wieloosobowym potwierdzone treścią umowy spółki a pismo zostało podpisane przez jednego członka zarządu, wydana decyzja dotknięta byłaby wadą rażącego naruszenia prawa. Przedwczesne jest jednak stwierdzenie, że zaskarżoną decyzję wydano pomimo braku skutecznego wniesienia reklamacji przez stronę skarżącą. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby organ podjął jakiekolwiek działania w celu ustalenia czy reklamacja, którą otrzymał, została podpisana przez osoby uprawnione do reprezentowania Miejskich Wodociągów i Kanalizacji w B. Sp. z o.o. w B.. W konsekwencji organ ten nie wezwał strony do uzupełnienia braków podania, do czego był obowiązany na mocy art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 14 ust. 2 u.p.w. Do reklamacji składanych w trybie u.p.w. w pełni znajdują bowiem zastosowanie przepisy k.p.a. dotyczące podań, jedynie za wyjątkiem art. 61 § 4 k.p.a., którego stosowanie - jak wskazano wyżej - zostało wyraźnie wyłączone przez ustawodawcę mocą art. 273a u.p.w. Po otrzymaniu akt sprawy organ orzekający zobligowany jest zatem podjąć opisane wyżej działania ukierunkowane na konwalidację reklamacji w zakresie podpisania jej zgodnie z zasadami reprezentacji strony skarżącej. Dokonanie tych czynności jest niezbędne w perspektywie rozpoznania reklamacji i wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie określenia opłaty stałej. Wskazania co do dalszego postępowania są wiążące dla organu orzekającego zgodnie z art. 153 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie Sąd nie dokonywał oceny zgodności z prawem nałożenia opłaty stałej na skarżącą ani też tego, czy opłata ta została przez organ orzekający określona w prawidłowej wysokości, gdyż taka ocena w okolicznościach niniejszej sprawy jest przedwczesna. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O zwrocie kosztów postępowania (punkt drugi wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 265), przyznając tytułem zwrotu kosztów postępowania, poza wpisem, koszty zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, z uwagi na nakład pracy pełnomocnika sporządzającego skargę, przy bardzo niskiej stawce kosztów zastępstwa procesowego, determinowanej wartością przedmiotu sporu.