II SA/Bd 729/17
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-04-24
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Anna Klotz, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych może być zasadny, gdy planowana inwestycja znajduje się w odległości mniejszej niż 100 m od sztucznego zbiornika wodnego na obszarze chronionego krajobrazu?Ratio decidendi
Sprzeciw wobec zgłoszenia robót budowlanych jest bezzasadny, gdy planowana inwestycja znajduje się w odległości mniejszej niż 100 m od sztucznego zbiornika wodnego, który jest urządzeniem wodnym, a przepisy o zakazie lokalizacji obiektów budowlanych w pasie 100 m dotyczą wyłącznie naturalnych zbiorników wodnych. Organ odwoławczy błędnie zinterpretował przepisy uchwały Sejmiku Województwa, nie uwzględniając, że zakaz nie dotyczy urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej.Stan faktyczny
Skarżący M. S. zgłosił zamiar budowy trzech budynków gospodarczych na działce zlokalizowanej na obszarze chronionego krajobrazu, w odległości mniejszej niż 100 m od stawu rybnego będącego urządzeniem wodnym. Starosta wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia, powołując się na zakaz lokalizacji obiektów budowlanych w takim pasie, a Wojewoda utrzymał sprzeciw w mocy. Skarżący podniósł, że staw jest urządzeniem wodnym i inwestycja nie narusza przepisów ochrony przyrody.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewody K. - P. na rzecz skarżącego kwotę [...](pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
UZASADNIENIE:
Starosta [...], decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., na podstawie art. 30 ust. 5c i art. 80 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290), zwaną dalej: "pb" oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r., poz. 23), zwaną dalej: "k.p.a.", wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, polegających na budowie trzech budynków gospodarczych wolnostojacych o powierzchni zabudowy 25,2 m˛ każdy ną działce nr [...] miejscowości O. gmina K., objętych zgłoszeniem M. S. z dnia [...].03.2017r.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w dniu [...].03.2017r. skarżący M. S. zgłosił Staroście B. zamiar wykonania budowy ww. budynków gospodarczych.
Postanowieniem z dnia [...].03.2017r., zgodnie z art. 30 ust. 5c pb, nałożono na inwestora obowiązek usunięcia w terminie 21-dniowym od daty otrzymania postanowienia brakujących dokumentów w przedmiotowym zgłoszeniu zakresie:
1/ opisania przeznaczenie budynków gospodarczych,
2/ sprecyzowania zamierzenia inwestycyjnego, oraz
3/ przedłożenia dokumentu potwierdzającego uprawnienia inwestora do prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej , zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie oceny wypełniania obowiązku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej – wobec z pouczeniem, że nie wykonanie określonego w postanowieniu obowiązku w wyznaczonym terminie, spowoduje wniesienie sprzeciwu w drodze decyzji.
Organ I instancji stwierdził, że skarżący nie usunął wskazanych nieprawidłowości w zakresie obowiązku nałożonego w postanowieniu - pkt.3
Organ przytoczył stanowisko skarżącego, w którym poinformował, że na przedmiotowej działce zlokalizowany jest staw rybny i że teren nieruchomości użytkowany jest zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów w O. ( Uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...].03.2001r.). Zdaniem organu, inwestor nie doprowadził załączonych dokumentów do zgodności z uchwałą nr [...] Sejmiku Województwa z dnia [...] sierpnia 2015 r. w zakresie lokalizacji projektowanej inwestycji. Działka nr [...], na której planowana inwestycja, jest położona w strefie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...], a zgodnie z § 5 ust. 7 ww. uchwała wprowadza na Obszarze Chronionym Krajobrazu [...] zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem zbiorników wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Tymczasem odległość projektowanych trzech budynków gospodarczych na działce nr [...] w miejscowości O. gmina K. wynosi mniej niż 100 m od linii brzegowej zbiornika wodnego ( staw), a inwestor nie dostarczył dokumentu potwierdzającego jego uprawnienia do prowadzenia racjonalnej gospodarki rolnej leśnej lub rybackiej.
Skarżący M. S. złożył odwołanie od powyższej decyzji, w którym stwierdził, że na jego działce objętej zgłoszeniem robót budowlanych, zlokalizowany jest staw rybny, który w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 19, ppkt c ustawy Prawo wodne jest urządzeniem wodnym i służy zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego oraz gospodarstwa rolnego, co z kolei określa się jako zwykłe korzystanie z wody ( art. 36, ust. 2 ustawy Prawo wodne) i nie wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Strona podniosła, że w nawiązaniu do art. 12 ust.1 i art. 13 ust. 1, wody stojące oraz wody w rowach znajdujące się w granicach nieruchomości gruntowej stanowią własność właściciela tej nieruchomości i ryby oraz inne organizmy żyjące w wodzie stanowią jej pożytki, do pobierania których jest uprawniony właściciel wody. Teren nieruchomości użytkowany jest zgodnie z zapisami m.p.z.p. przyjętego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] marca 2001 r.
Skarżący podniósł ponadto, że zakaz lokalizowania obiektów w pasie szerokości 100 m nie odnosi się do urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Strona argumentowała, że zgodnie z art. 36, ust. 2 ustawy Prawo wodne, jej korzystanie z wód określa się jako zwykłe korzystanie z wody i nie wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Żądanie organu przedłożenia dokumentu potwierdzającego uprawnienia do prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej w oparciu o rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 września 2003 r. w sprawie oceny wypełniania obowiązku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej jest bezzasadne z uwagi na fakt, iż przywołane rozporządzenie ( § 1 w/w rozporządzenia) określa zasady i zakres oceny wypełniania przez uprawnionego do rybactwa obowiązku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej w obwodzie rybackim. Do prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej zgodnie z zapisami art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym obowiązany jest uprawniony do rybactwa w obwodzie rybackim, czyli zgodnie z art. 4, ust. 2 w/w ustawy jest to organ administracji publicznej wykonujący uprawnienia właściciela wody w zakresie rybactwa śródlądowego albo osoba władająca obwodem rybackim na podstawie umowy zawartej z właściwym organem administracji publicznej. Przedmiotowy staw rybny nie stanowi obwodu rybackiego, do ustanowienia którego w drodze rozporządzenia, zgodnie z art. 15 ust. 1 upoważniony jest właściwy dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej. Wobec powyższego zapisy uchwały NR [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nie mają zastosowania w przypadku lokalizacji projektowanych budynków gospodarczych w odległości mniejszej niż 100 m od urządzenia wodnego - stawu rybnego zlokalizowanego na przedmiotowej działce.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2017 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., oraz art. 82 ust. 3 pb, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy oparł o następujące ustalenia i rozważania:
Działka objęta zamierzeniem inwestycyjnym położona jest na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] objętego Uchwałą Nr [...] Sejmiku Województwa z dnia [...] sierpnia 2015 r. (Dz. Urz. Woj. [...]., poz. 2577 z dnia [...] sierpnia 2015 r.). Zgodnie z § 5 pkt 7 uchwały, na Obszarze Chronionym Krajobrazu [...] obowiązuje zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Tymczasem, planowana inwestycja miałaby w efekcie doprowadzić do zlokalizowania budynku objętego zgłoszeniem z dnia [...] marca 2017 r. w odległości mniejszej niż 100 m od linii brzegowej zbiornika wodnego - stawu, znajdującego się na działce inwestora (nr [...]).
Stawy rybne oraz stawy przeznaczone do oczyszczania ścieków, rekreacji lub innych celów są urządzeniem wodnym, a więc zgodnie z Uchwałą podlegają wyłączeniu z ograniczeń zabudowy w ich sąsiedztwie.
Planowana inwestycja znajduje się w Obszarze Chronionego Krajobrazu [...], a jej lokalizacja jest planowana w odległości mniejszej niż 100 m od brzegu stawu na terenie działki nr [...]. Zgodnie z § 5 pkt 7 uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa z dnia [...] sierpnia 2015 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] (Dz. Urz. Woj. [...]., poz. 2577 z dnia [...] sierpnia 2015 r.), na terenie obejmującym Obszar Chroniony Krajobrazu [...] obowiązuje zakaz umiejscowienia obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej.
Zarzut odwołującego i wynikające z niego uzasadnienie są efektem błędnego zrozumienia treści przepisu uchwały przez stronę. W swoim brzmieniu § 5 pkt 7 uchwały stanowi, że z wyjątkiem umiejscowienia urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej, zakazuje się umiejscowienia obiektów budowlanych we wskazanej odległości od brzegu innych zbiorników wodnych. Przepis nie oznacza natomiast, jak błędnie odczytuje skarżący, że zakaz nie obejmuje budowania nowych inwestycji w pobliżu urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Byłoby tak, gdyby to właśnie nową inwestycją było urządzenie wodne lub obiekt służący prowadzeniu racjonalnej gospodarki.
Wyjaśniając natomiast znaczenie pojęcia "inny zbiornik wodny", wzięto pod uwagę, że w orzecznictwie przyjęto, iż (zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt II OSK 774/13, wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2346/14): "W ramach innych zbiorników wodnych mieszczą się wszystkie zagłębienia terenu wypełnione wodą nie będące jeziorami, bez względu na to czy są naturalne czy powstałe w wyniku działalności człowieka. Odnośnie znaczenia pojęcia "racjonalna gospodarka rolna", odwołać się należy m.in. do treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2015 r. (sygn. akt II OSK 226/14). Jak wskazano w przytoczonym orzeczeniu: "W rozumieniu przepisów o ochronie przyrody za racjonalną gospodarkę rolną należy uznać gospodarkę prowadzoną zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Jest to zatem gospodarka uwzględniająca wymagania ochrony przyrody oraz prowadzona w sposób ograniczający powstawanie zagrożeń z nią związanych dla obszaru podlegającego ochronie. Pojęcie obiektu służącego prowadzeniu racjonalnej gospodarce rolnej dotyczy zatem takich obiektów, które umożliwiają uwzględnienie wymagań ochrony przyrody w działalności gospodarczej w zakresie rolnictwa." Ze zgłoszenia Inwestora wynika wprost, że dotyczy wykonania robót budowlanych trzech budynków gospodarczych o powierzchni 25 m2 każdy. W odwołaniu wskazano jedynie, że "planowane budynki gospodarcze przeznaczone będą do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych." Nie wskazano natomiast związku z prowadzeniem racjonalnej gospodarki rolnej i tego, na czym miałaby polegać. Tymczasem, przedstawione cel i funkcje planowanego przedsięwzięcia nie mogą zostać powiązane z prowadzeniem racjonalnej gospodarki rolnej. Przyjmuje się, iż "Współcześnie pod pojęciem "racjonalna gospodarka rolna" należałoby rozumieć racjonalne działania ekonomiczne producenta rolnego, gospodarkę rolną opartą na nowoczesnych naukowych metodach, zasadach i technologiach, wskazanych jako dobre praktyki rolnicze i spełniającą wymogi wzajemnej zgodności, zgodnie z zasadami ochrony środowiska.
Zaznaczyć należy, że wyjątek od zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych nie dotyczy wszelkiego rodzaju gospodarki rolnej, ale tylko takiej, która jest racjonalna. Pojęcie "racjonalna gospodarka rolna" obejmuje zorganizowane, charakteryzujące się pewnym stopniem zaawansowania technicznego lub ekonomicznego, powtarzalne działania służące działalności wytwórczej o charakterze rolniczym, zakładające planowanie tej działalności pod kątem uzyskiwania wymiernych korzyści (racjonalne). Wszelkie odstępstwa od zakazu, jako wyjątki, podlegają wykładni ścieśniającej, co w tym kontekście oznacza, że przez obiekty służące racjonalnej gospodarce rolnej należy rozumieć wyłącznie obiekty funkcjonalnie z nią związane służące do prowadzenia nowoczesnej przemyślanej i efektywnej gospodarki. Wzniesienie budynków gospodarczych o wskazanym przez Inwestora przeznaczeniu nie jest funkcjonalnie związane z możliwością prowadzenia racjonalnej gospodarki rolnej i nie będzie miało wpływu na możliwość prowadzenia takiej gospodarki.
Sytuacji Inwestora nie zmienia więc także fakt, iż zgodnie z uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] marca 2001 r. w sprawie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego terenów w [...] w gm. K. (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. 518 z dnia [...] czerwca 2001 r.), staw na działce nr [...] jest oznaczony jako obszar upraw rolnych i hodowli rybackiej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a.", potwierdza, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu materialnemu, tj. art. 24 ust. 1 lit. a, ustawy o ochronie przyrody oraz § 5 ust. 7 ww. uchwały nr [...] Sejmiku Województwa z dnia [...] sierpnia 2015 r., w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem sprzeciwu jest zamiar budowy budynku garażowo – gospodarczego o pow. 34,8 m˛ w odległości w odległości 53 m od zbiornika wodnego i ok. 41 m od granicy działek, na których znajduje się zbiornik wodny.
Zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 2 prawa budowlanego organ administracji architektoniczno - budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli:
1) zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę;
2) budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy;
3) zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje.
W niniejszej sprawie organ stwierdził, że nie mają zastosowania przepisy dotyczące uproszczonej procedury zgłoszenia robót z uwagi na usytuowanie działki skarżących w strefie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...].
W § 5 pkt 7 Uchwały Sejmiku Województwa nr [...] Sejmiku Województwa z dnia [...] sierpnia 2015r.w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...], wprowadzono zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem zbiorników wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej.
Uchwała stanowi akt prawa miejscowego, o którym mowa w art. 89 ust. 1 ustawy o samorządzie wojewódzkim. Stosownie do treści tego przepisu oraz na podstawie upoważnień udzielonych w innych ustawach, sejmik województwa stanowi akty prawa miejscowego. Przedmiotowa uchwała została podjęta na mocy upoważnienia zawartego w art. 23 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2015 r., poz. 1651). Zakaz o którym mowa w § 5 punkt 7 uchwały odpowiada więc treści obowiązującego w dacie podjęcia wyżej wskazanej uchwały art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody, a przepisy wyżej wymienionej uchwały sejmiku wojewódzkiego zachowały moc w związku z art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz.U. z 2015 r., poz. 774).
Obszar chronionego krajobrazu, według art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody obejmuje tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych.
W myśl przepisów ustawy o ochronie przyrody, obszar chronionego krajobrazu jest jedną z form ochrony przyrody. Groźba bezpowrotnej utraty walorów przyrodniczych, stanowi uzasadnienie do wprowadzenia zakazów niezbędnych dla ochrony przyrody. Ustawodawca przewidział jako jeden z zakazów, określony w art. 24 ust. 1 pkt 8 zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej.
Nie jest sporne, że działce inwestora nr [...], znajduje się zbiornik wodny, a jego odległość od wskazanej w zgłoszeniu lokalizacji budynku garażowo-gospodarczego na działce jest mniejsza, niż 100 m.
Ustawa o ochronie przyrody nie definiuje pojęcia "inny zbiornik wodny". Organ uznał, że zgodnie z powszechnie obowiązującym orzecznictwem, należy go rozumieć jako wszystkie zagłębienia terenu wypełnione wodą nie będące jeziorami, bez względu na to czy są naturalne czy powstałe w wyniku działalności człowieka.. Z załączonej do akt sprawy przez skarżącego mapy dla celów projektowych wynika, że istniejący na działce inwestora zbiornik wodny ma regularny, geometryczny kształt, a jego boki tworzą kąty proste. Z powyższego w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości wynika, że zbiornik ten nie jest naturalnym zbiornikiem wodnym.
Niewątpliwie nie powinno budzić wątpliwości, że zamierzenie budowlane nie może być sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa w tym prawa miejscowego. Zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Art. 94 Konstytucji stanowi, że organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa.
Należy jednak zauważyć, że art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy został zmieniony przez art. 9 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 774) zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 11 września 2015 r.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o ochronie przyrody na obszarze chronionego krajobrazu może być wprowadzony zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych. Zwrot "naturalnych zbiorników wodnych", oznacza , że nie jest więc możliwe wprowadzenie przedmiotowego zakazu w odniesieniu do zbiorników sztucznych. NSA w wyroku z dnia 30 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1574/16 (LEX nr 2316358) podkreślił, że zakazy zawarte w (rozporządzeniu, tu uchwale) nie mogą być sprzeczne z treścią ustawy.
Wprowadzone ustawą ograniczenie zabudowy ingeruje w prawo własności, tworząc potrzebę zachowania zasady proporcjonalności w procesie ważenia praw podmiotowych wobec potrzeby ochrony walorów przyrodniczych. Zakazy formułowane w aktach prawa miejscowego, tworzących obszary chronionego krajobrazu ograniczają prawo własności nieruchomości, czyli prawo, które jest konstytucyjnie chronione. Oznacza to, że podlegają one ocenie między innymi pod kątem zgodności z konstytucyjną zasadą proporcjonalności wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Zakaz lokalizacji obiektów budowlanych w wyznaczonej strefie związany jest niewątpliwie z realizacją celów wytyczonych przez ustawę o ochronie przyrody, zwłaszcza w odniesieniu do obszaru chronionego krajobrazu. Z opisanym ograniczeniem wiąże się jednak istotne ograniczenie realizacji prawa własności. Powoduje to konieczność wnikliwej analizy obu wartości.
Zasada ochrony prawa własności nie ma charakteru bezwzględnego, co oznacza, że nie można żądać ochrony prawnej własności ponad to, co przewiduje art. 64 Konstytucji RP i art. 140 k.c., ale jednocześnie naruszenia prawa własności pozostające w kolizji z ograniczeniami wynikającymi z przepisów ustawy o ochronie przyrody wymagają uwzględnienia zasady proporcjonalności przy wprowadzaniu określonych zakazów. Zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Kwestia związana z dopuszczalnością ograniczenia praw, w tym więc prawa własności, została uregulowana w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, który przewiduje, iż ograniczenia w demokratycznym państwie prawa stosuje się m.in. dla ochrony środowiska. Również przepis art. 140 k.c. stanowi, że właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy i rozporządzać nią zgodnie ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, ale w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Zgodnie z prezentowanymi w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądami, ograniczenie prawa własności ściśle powiązane z ochroną środowiska nie narusza zasady proporcjonalności (por. wyrok NSA z dnia 24 września 2009 r., sygn. II OSK 1003/09, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 23 marca 2009 r., sygn. II SA/G1 1252/08, dostępne CBOSA). Konstytucja nie zakłada też prymatu prawa własności w stosunku do innych praw podmiotowych chronionych jej przepisami.
Warto zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny wypowiadając się w kwestii ograniczeń uprawnień właścicielskich stwierdził, że "prawo własności traktowane jest w naszym systemie prawnym jako prawo podmiotowe o najszerszej treści i w porównaniu z innymi prawami jako prawo najsilniejsze w stosunku do rzeczy. Zarazem nie jest ono prawem absolutnym (ius infinitum), a więc prawem niczym nieograniczonym. Przeciwnie, do istoty tego prawa należy z jednej strony swoboda korzystania z rzeczy własnej, z drugiej zaś, pewne ograniczenia tej swobody stanowiące swoistą granicę istoty prawa własności, a w konsekwencji także granicę ochrony tego prawa. Pojmowanie bowiem prawa własności, jako prawa absolutnego do rzeczy, prowadziłoby (...) do naruszenia interesów innych podmiotów" (por. wyrok z 20 kwietnia 1993 r., P 6/92, OTK 1993, nr 1, poz. 8).
Skoro ustawodawca przyznał jednostce samorządu terytorialnego prawo ingerencji w sposób wykonywania własności w drodze uchwalania aktów prawa miejscowego to nie ulega wątpliwości, że jej organ stanowiący jest uprawniony do wprowadzania zakazów opartych na statuującym je przepisie. Wprowadzenie zakazów nie może jednak odbywać się w sposób dowolny, bez zachowania odpowiednich proporcji, czy naruszający inne wartości chronione Konstytucją jak np. zasadę równości podmiotów, która wymaga, by przez wprowadzenie określonych regulacji nie dochodziło do dyskryminacji określonego kręgu podmiotów znajdujących się w tożsamej sytuacji faktycznej i prawnej. Należy jednak zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie zachowania tych proporcji zabrakło i w ocenie Sądu zarzuty skarżących w tym przedmiocie zasługują na uwzględnienie.
Organ odwoławczy, mając na uwadze zapis § 5 pkt 7 uchwały Sejmiku Województwa w sprawie obszarów chronionego krajobrazu, uznał wniesienie sprzeciwu do budowy tymczasowego obiektu budowlanego za uzasadnione pomimo, że aktualnie obowiązujący akt wyższego rzędu tj. ustawa o ochronie przyrody, wprowadza ograniczenia tylko w zakresie ochrony krajobrazu, gdy w grę wchodzą naturalne zbiorniki wodne.
Ponadto organy nie uwzględniły w kontekście przedstawionych uwag -tyczących się konstytucyjnego aspektu ograniczeń uprawnień właścicielskich – znaczenia okoliczności, że omawiany zbiornik wodny jest położony na nieruchomości skarżącego. Analizując ustawę z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu - Dz. U. z 2015 r., poz. 774), nie można pominąć, że w uzasadnieniu dokonanej nią omawianej zmiany pojęcia zbiorników wodnych, opowiedziano się za zbędnością ograniczenia możliwości zabudowy w sytuacji, kiedy istnienie stawu na własnej działce inwestora miałoby stanowić ustawową przeszkodę dla planowanej inwestycji (druk sejmowy nr 1525, VII kadencja).
Ponadto wreszcie nie można przejść do porządku nad błędną wykładnią zastosowanego przez organ odwoławczy przepisu § 5 ust. 7 ww. uchwały nr [...] Sejmiku Województwa z dnia [...] sierpnia 2015 r. Jak już wskazano to wyżej, przepis ten wprowadził zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Organ odwoławczy błędnie zinterpretował sens powyższego przepisu, przyjmując, że wskazuje on możliwość lokalizowania urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej niezależnie od odległości od zbiornika wodnego. Pomijając już, wyjaśnione zagadnienie rodzaju zbiornika wodnego, właściwa wykładnia ww. przepisu wskazuje, że wskazane zachowanie odległości 100 m od naturalnych zbiorników wodnych nie dotyczy sytuacji, kiedy zbiornik ten stanowi urządzenie wodne oraz obiekt służący prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Skoro więc istniejący na działce skarżącego staw rybny, zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. c, ustawy z dnia 18 lipca 2001 r, Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r, poz. 1121) jest urządzeniem wodnym, to dodatkowo z tej również przyczyny, brak było warunków do wniesienia sprzeciwu wobec planowanej inwestycji.
W tych okolicznościach Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw.z art. 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło