II SA/Bd 730/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Mariana N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę Decyzją z [...] 2005 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. w rozpatrzeniu odwołania Mariana N. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta W. z [...] 2005 r. nr [...], na mocy której przyznano odwołującemu pomoc w formie zasiłku okresowego na 4 miesiące, w okresie styczeń 2005 r. – kwiecień 2005 r. w wysokości 82, 60 zł miesięcznie. Przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż nie wszystkie istotne dla sprawy okoliczności zostały wyjaśnione. Dotyczy to w szczególności wyjaśnienia i udowodnienia możliwości pomocy społecznej jakim dysponuje ona w dniu podejmowania decyzji przez organ I instancji na zaspokojenie potrzeb strony w zakresie objętym wnioskiem, tj. w zakresie możliwości własnych finansowania zasiłków okresowych. Brakuje bowiem dowodu na podniesioną w uzasadnieniu decyzji okoliczność, że ośrodek nie dysponuje własnymi środkami, które mogłyby być przeznaczone na wypłatę zasiłków okresowych przez co naruszono art. 107 § 3 K.p.a., a w konsekwencji art. 7 i 77 § 1 K.p.a. statuujących ogólną zasadę prawdy obiektywnej. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy wydana została przez Prezydenta Miasta W. decyzja z [...] 2005 r. nr [...], na mocy której przyznano Marianowi N. pomoc w formie zasiłku okresowego na 4 miesiące, w okresie styczeń 2005 r. – kwiecień 2005 r. w wysokości 82, 60 zł miesięcznie. W uzasadnieniu organ potwierdził, że strona spełnia warunki do otrzymania zasiłku okresowego; zarówno warunek sytuacyjny – bezrobocie, jak i dochodowy. Przywołano też regulację art. 147 ust. 5 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593 z późń. zm.), zgodnie z którą gminy otrzymują dotację celową z budżetu państwa na pokrycie wydatków z tytułu zasiłków okresowych. Wskazano, że strona została poinformowana w oparciu o raport z 1 marca 2005 r. o wysokości kwoty pieniężnej przeznaczonej na wypłatę zasiłków okresowych, która wystarczy na ich wypłatę w okresie od stycznia do kwietnia 2005 r., przy czym możliwość udzielenia wyższej pomocy jest wykluczona bowiem Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej nie dysponuje własnymi środkami, które mogłyby być przeznaczone na wypłatę zasiłków okresowych. Odwołując się od powyższej decyzji, Marian N. wyraził swoje niezadowolenie z powodu wysokości przyznanej pomocy. Jego zdaniem kwota przyznanego w minimalnej wysokości zasiłku - 82,60 zł jest zbyt niska, żeby wystarczała na przeżycie jednego miesiąca, przez co jest sprzeczna z obowiązującą Konstytucją RP. Wniósł też o przyznanie zasiłku okresowego w wysokości 461, 00 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z [...] 2005 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając ocenę organu I instancji co do spełnienia przez skarżącego kryterium sytuacyjnego i dochodowego przyznawania pomocy społecznej. Prezentując to stanowisko Kolegium uznało, że organ pomocy społecznej pierwszej instancji dysponując określonymi, ograniczonymi środkami dokonał oceny sytuacji i przyznał pomoc w formie i rozmiarze odpowiednim do okoliczności sprawy, a także swoich możliwości. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Kolegium stwierdziło, że analiza materiału dowodowego pozwala przyjąć, iż pomoc finansowa została przyznana w wysokości odpowiadającej możliwościom finansowym organu. Podniesiono, że organ I instancji ustalił wysokość zasiłku okresowego zgodnie z obowiązującymi przepisami, mając jednocześnie na względzie ograniczoną wysokość środków finansowych i rosnącą liczbę osób wymagających pomocy społecznej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Marian N. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji uznając ją jako wysoce niesprawiedliwą i krzywdzącą oraz wniósł o przyznanie mu zasiłku w najwyższym wymiarze tj. w kwocie 461, 00 zł. Jego zdaniem decyzja organu odwoławczego narusza postanowienia Konstytucji RP, a w szczególności pozostaje w sprzeczności z art. 2, 67 pkt 1 oraz 71 pkt 1 ustawy zasadniczej. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą przyznania zasiłku okresowego, zarówno organ I jak i II instancji, nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269z późń. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny nie rozstrzyga w przedmiocie występowania, bądź nie, określonych właściwymi przepisami przesłanek warunkujących przyznanie uprawnień oraz wysokość zasiłku okresowego. Sąd administracyjny sprawując kontrolę działalności administracji publicznej dokonuje oceny, na skutek zaskarżenia, działalności (działania bądź zaniechania) organu administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem, w tym przypadku - oceny powodów przyznania świadczenia społecznego w określonej wysokości. Nie zastępuje więc organu administracji publicznej i nie przejmuje jego kompetencji do końcowego załatwienia sprawy i wydania rozstrzygnięcia. Sprawa, której przedmiot związany jest z działalnością określonego organu administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy do tego organu. Podstawą materialno - prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji są przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.). Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 2 tej ustawy, celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości poprzez wspieranie w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, a także podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia się i integracji ze środowiskiem. Jednakże, według wskazań ustępu 4 powołanego powyżej art. 3, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego, między innymi osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Skarżący mimo, iż posiada określony dochód w wysokości 185, 66 zł miesięcznie, to jednak spełnia powyższe kryterium, a zatem słusznie organ I instancji podjął decyzję o przyznaniu prawa do zasiłku okresowego. Ustalenie wysokości tego zasiłku nastąpiło zgodnie z przepisem art. 38 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 i ust. 4 i 5 oraz art. 147 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej cytowanej powyżej, które to przepisy w sytuacji takiej jak skarżącego, pozwalają na przyznanie zasiłku okresowego w kwocie nie wyższej od 418 zł i nie niższej niż 30 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby (dotyczy roku 2005), pozostawiając wyznaczenie okresu na jaki przyznawany jest zasiłek do uznania organu – ośrodka pomocy społecznej, zależnie od okoliczności sprawy. Zdaniem Sądu wydając zaskarżoną decyzję organ nie uchybił powyższym regułom przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego. Organy pomocy społecznej rozważyły wszystkie zgłaszane przez skarżącego potrzeby i przy właściwym uwzględnieniu stopnia ich niezbędności oraz wielkości posiadanych środków, przyznały stosowną pomoc. Wbrew mniemaniu skarżącego fakt, iż prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (a więc także do zasiłku okresowego) przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej), nie oznacza, że uznając co do zasady zaistnienie przesłanek przyznania pomocy organ jest zobowiązany do przyznania zasiłku w rozmiarze, który podniesie dochód strony do owej kwoty 461 zł lub też przyznanie jej w całości. Określenie kwoty zasiłku okresowego, oprócz przywołanej powyżej metody jego wyliczenia, wymaga uwzględnienia wysokości bieżących środków finansowych przewidzianych na pomoc społeczną. Organ I instancji przyznając zasiłek okresowy wskazał, że wysokość świadczenia została dostosowana do aktualnych możliwości Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie we W. (co wynika jednoznacznie z przedstawionego raportu z 1 marca 2005 r.), z przeznaczeniem na zaspokajanie najpilniejszych potrzeb skarżącego. Wydanie decyzji poprzedzone było analizą obowiązujących w zakresie pomocy społecznej przepisów oraz ustaleniami co do sytuacji materialno-bytowej skarżącego. Stwierdzić należy, że organ I instancji załatwiając sprawę skarżącego nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolując decyzję wydaną w ramach uznania administracyjnego, zwłaszcza korzystną dla strony, nie może wkraczać w sferę zastrzeżoną do kompetencji organów orzekających i określać wysokość przyznawanej pomocy w tych przypadkach, które ustawodawca pozostawił uznaniu organów. Tylko one dysponując środkami finansowymi w zależności od ich wielkości mogą udzielać świadczeń ( tak NSA w wyroku z dnia 21.12.2001 r. w spr. I SA 1547/01 Lex nr 80662, zachowującym aktualność na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów). Utrzymanie więc w mocy decyzji organu I instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze było zgodne z prawem. Kolegium dokonało prawidłowej oceny postępowania organu I instancji oraz wydanego rozstrzygnięcia, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).