II SA/Bd 731/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 14 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. N., Z. N., T. N. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi D. N., B. N., Z. N., T. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia skargi. W dniu [...]lipca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wpłynęła skarga D. N., B. N., Z. N., T. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...]w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Postanowieniem z dnia 16 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę wskazując, że skarga została wniesiona po upływie terminu określonego w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uzasadnienia wydanego postanowienia wynika, że kwestionowana decyzja została doręczona B. N. w dniu [...] maja 2013 r. Termin trzydziestodniowy do wniesienia skargi upływał, zatem wobec niej jak i pozostałych skarżących z dniem [...] czerwca 2013r. Tymczasem, jak wynika z daty stempla pocztowego (karta 5 akt sądowych) skarga została nadana w placówce pocztowej w dniu [...] czerwca 2013r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego do jej wniesienia. W dniu [...] października 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżący D. N., Z. N., T. N. wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że zaskarżoną decyzję w imieniu swoim jak i pozostałych skarżących odebrała B. N. w dniu [...] maja 2013 r., a dopiero w dniu [...] czerwca 2013 r. przekazała ją pozostałym skarżącym, którzy uznali, że to właśnie w tym dniu nastąpiło faktyczne doręczenie decyzji. Wskazali ponadto, że dopiero z postanowienia Sądu z dnia 16 września 2013 r. dowiedzieli się, że doręczenie decyzji nastąpiło w dniu [...] maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (.) – zwanej dalej p.p.s.a - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Warunkami skuteczności takiego wniosku jest: złożenie go w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.). Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. W stanie sprawy, skarżący dopełnili wymogu złożenia wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem siedmiodniowego terminu w rozumieniu art. 87 § 1 p.p.s.a. (który należało liczyć od 26 września 2013 r. - daty odbioru postanowienia Sądu z dnia 16 września 2013 r. o odrzuceniu skargi – zwrotne potwierdzenia odbioru k 39-43). Wniosek skarżących nie mógł być pomimo tego rozpoznany pozytywnie z uwagi na niespełnienie ustawowej przesłanki przywrócenia wnioskowanego terminu (o charakterze merytorycznym), a mianowicie, braku zawinienia w uchybieniu terminowi. Do takiego uchybienia doszło bowiem, zdaniem Sądu, w następstwie okoliczności zawinionych przez wnioskodawcę. Podstawowym kryterium przy rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że nie dokonała czynności bez własnej winy. O braku winy można mówić tylko w razie uprawdopodobnienia przez stronę, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia. W nauce prawa jak i orzecznictwie przyjmuje się, iż usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności takich jak: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia. – ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2008 str. 381). Przechodząc do merytorycznej oceny wniosku strony skarżącej stwierdzić należy, że nie zostały spełnione łącznie przesłanki wymienione w art. 87 p.p.s.a., stanowiące warunek formalny wniosku o przywrócenie terminu. Wnioskodawca, bowiem nie uprawdopodobnił w sposób wystarczający, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminu. D. N., Z. N., T. N. we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podnieśli, że zaskarżona decyzja została doręczona w dniu [...] maja 2013 r. B. N., która odebrała decyzję w imieniu swoim jak i pozostałych stron skarżących. Wskazali, że dopiero w dniu [...]maja 2013 r. B. N. przekazała decyzję pozostałym skarżącym, którzy za dzień doręczenia decyzji uznali właśnie dzień [...] maja 2013 r. W związku z tym, ich zdaniem, niedochowanie terminu nastąpiło bez ich winy, bowiem żyli w przekonaniu, że dzień przekazania im przez B. N. decyzji jest dniem faktycznego jej doręczenia. Oceny wymagała, zatem przesłanka braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Dokonując takiej oceny należy przyjąć obiektywny miernik staranności, zgodnie z którym o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona, obiektywnie nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody. Okoliczności wskazane we wniosku skarżących o przywrócenie terminu do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie stanowią podstawy przywrócenia terminu zgodnie z art. 86 P.p.s.a. bowiem nie wskazują one na brak winy skarżących w uchybieniu terminu. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że okolicznością uzasadniającą przyjęcie braku winy nie może być fakt wyłącznie niewielkiego uchybienia terminowi, jak wskazują skarżący we wniosku. Terminy do dokonania czynności procesowych zostały bowiem określone przez ustawodawcę tak, aby zapewnić prawidłowy bieg postępowania. Konsekwencją natomiast uchybienia terminu jest bezskuteczność czynności dokonanej przez stronę, a w przypadku uchybienia terminu do wniesienia skargi – odrzucenie skargi. Zaakcentować nadto należy, że ustawa nie wiąże przesłanek przywrócenia terminu z czasokresem tego uchybienia. Zatem niezależnie, czy strona uchybiła terminowi tylko jeden dzień, czy też przykładowo piętnaście dni, skutek i tak pozostaje ten sam – termin nie został zachowany, zatem jak już wyżej zaznaczono, czynność w postępowaniu pozostaje bezskuteczna. Następnie wskazać należy, że zaskarżona decyzja została doręczona skutecznie B. N. jako osobie uprawnionej do odbioru korespondencji w trybie art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), zgodnie z którym w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Doręczenie przewidziane w tym przepisie jest skuteczne, jeżeli spełnione są następujące przesłanki: a) adresat jest nieobecny w mieszkaniu w czasie doręczania pisma, b) pismo zostało przyjęte za pokwitowaniem przez dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcę, c) osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji, że powyższe przesłanki zostały spełnione. Decyzja została odebrana w imieniu swoim jak i pozostałych skarżących przez B. N., która zamieszkuje razem z pozostałymi skarżącymi pod tym samym adresem, jest osobą pełnoletnią i jest w stosunku do D. N. i Z. N. synową, a w stosunku do T. N. jego żoną. W tym miejscu na poparcie powyższej argumentacji przytoczyć należy stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 13 listopada 1996 r., III RN 27/96, OSNAPiUS 1997, nr 11, poz. 187, trafnie przyjęto, że: "Status "domowników" adresata pisma (art. 43 k.p.a.) mają zamieszkujący z nim w jednym mieszkaniu lub domu jego dorośli krewni i powinowaci, niezależnie od tego, czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Natomiast osoby obce adresatowi nie są jego domownikami nawet gdy mieszkają w tym samym mieszkaniu (np. jako lokatorzy lub sublokatorzy), chyba że zostały przez adresata włączone do wspólnoty domowej i prowadzą z nim (jego rodziną) wspólne gospodarstwo. W przeciwnym razie osoby takie należy traktować jako sąsiadów adresata i o fakcie doręczenia im przeznaczonej dla niego przesyłki poinformować zainteresowanego przez umieszczenie odpowiedniego zawiadomienia na drzwiach jego mieszkania, względnie izby w jego mieszkaniu". Podkreśli również należy, że skarżący zostali prawidłowo pouczani w skarżonej decyzji o terminie i sposobie złożenia skargi do sądu administracyjnego, dlatego przyjąć należy, że dokonując tej czynności procesowej po terminie winny liczyć się z konsekwencjami własnego działania. Skarżący nie dochowali należytej staranności, jakiej wymaga się od osób prowadzących we własnym interesie postępowania administracyjne. Zachowaniu skarżących należy przypisać niedbalstwo, bowiem, jak wynika z wniosku nie istniała żadna obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie tej czynności procesowej w przepisanym terminie, który co wymaga podkreślenia wynosi 30 dni od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia organu II instancji. Należy ponownie podkreślić, że kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem skarżących do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, co zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Skarżący nie zachowali należytej staranności tym bardziej, że skargę do sądu administracyjnego, co już podkreślono powyżej, składa się w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia organu II instancji. Skarżący mieli, więc wystarczająco dużo czasu, aby sporządzić i wnieść skargę. Mając powyższe na uwadze nie można uznać, że w sprawie zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu określone w art. 86 § 1 P.p.s.a. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.