II SA/Bd 734/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Sędziowie WSA: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 listopada 2007r. sprawy ze skargi K.D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę K. D. wnioskiem z dnia [...]r. wystąpił o wymeldowanie byłej żony J. S. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w I., oświadczając, że nie zamieszkuje ona w miejscu stałego zameldowania od września 2004 r., a przedmiotowy lokal opuściła z własnej woli i posiada do niego klucze. Wyjaśnił, że po powrocie z N. we wrześniu 2004 r. J. S. zatrzymała się na Śląsku. W mieszkaniu przy ulicy [...] w I. nie pozostawiła swoich rzeczy osobistych. Wskazał, że J. S. przebywa obecnie w T. przy ulicy [...]. J. S. w toku postępowania wyjaśniającego wskazała, że od sierpnia 2005 r. przez trzy miesiące przebywała w celach zarobkowych poza granicami kraju. Po powrocie zatrzymała się u matki, zamieszkałej przy ulicy [...] w I. J. S. wytłumaczyła, że jej ponad półroczny pobyt pod tym adresem spowodowany był obawą przed znęcaniem się przez byłego męża. Oświadczyła ponadto, że od marca 2006 r. do chwili obecnej przebywa w T., gdzie podjęła pracę. Jednocześnie jako termin powrotu do miejsca stałego zameldowania wskazała styczeń 2007 r. Z tym, że swój powrót uzależniła od znalezienia zatrudnienia na terenie I. Natomiast podczas oględzin lokalu stwierdziła, że nie potrafi wskazać daty powrotu, gdyż obawia się utraty pracy w T., ale nie myślała, aby zerwać związki z miejscem stałego zameldowania, a pobyt w T. ma jedynie charakter czasowy. Decyzją z [...]r., Nr [...] Prezydent Miasta I. na podstawie art. 15 ust. 2 i art. 52 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa orzekł o wymeldowaniu J. S. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w I. Uzasadniając swoje stanowisko organ pierwszej instancji podniósł, iż obowiązek wymeldowania się z miejsca pobytu stałego powstaje w przypadku, gdy osoba opuszcza dotychczasowe miejsce pobytu i przenosi się pod inny adres. Zgłoszenie tego faktu powinno nastąpić najpóźniej w dniu opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu w sposób określony w art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. O powstaniu obowiązku wymeldowania się decyduje, więc fakt opuszczenia zajmowanego lokalu. Występują jednak przypadki, gdy osoba, mimo, że opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego obowiązku wymeldowania się nie dopełniła. Dla tych przypadków przepis art. 15 ust. 2 omawianej ustawy przewiduje szczególną formę wymeldowania tj. na podstawie decyzji administracyjnej. Decyzja taka może być wydana na wniosek strony lub z urzędu. Organ wskazał ponadto, iż z oświadczeń złożonych przez sąsiadów oraz ustaleń Komendy Straży Miejskiej I. wynika, że J. S. nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania od listopada 2004 r., a ponadto nadmienił, że podczas pobytu przy ulicy [...] w I. J. S. nie dopełniła obowiązku zameldowania się na pobyt czasowy. Ciążący na niej obowiązek meldunkowy dopełniła przebywając w T., zgłaszając pobyt czasowy od dnia 6 lipca 2006 r. do dnia 31 października 2006 r. Później dwukrotnie pobyt ten przedłużyła na następujące okresy: od dnia 13 listopada 2006 r. do dnia 31 marca 2007 r. i od dnia 2 kwietnia 2007 r. do dnia 31 sierpnia 2007 r. Odwołując się od powyższego rozstrzygnięcia J. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując, iż faktycznie obecnie tymczasowo przebywa na Śląsku gdzie podjęła pracę. Podniosła ponadto, że do tymczasowej zmiany miejsca pobytu zmusiła ją sytuacja życiowa: brak pracy w I., konieczność regulowania zadłużenia i spłaty zaległości związanych z mieszkaniem, a także niemożność przebywania w jednym mieszkaniu z byłym mężem - alkoholikiem. Odwołująca wskazała na fakt wniesienia sprawy do Sądu Rejonowego o podział majątku w tym przyznania jej wyłącznego prawa do najmu przedmiotowego lokalu. Podała również, że cały czas reguluje czynsz za mieszkanie, a jej pobyt poza miejscem zameldowania na pobyt stały ma wyłącznie charakter tymczasowy. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania J. S. decyzją z dnia [...]r., Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił wymeldowania J. S. z pobytu stałego przy ul. [...] w I. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy uznał, iż nie zostały spełnione przesłanki art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pozwalające na wymeldowanie J. S. z pobytu stałego przy [...] w I., ponieważ czasowe nie przebywanie w lokalu nie jest równoznaczne z opuszczeniem i rezygnacją z tego lokalu, tym bardziej, że wszelkie podejmowane przez stronę kroki potwierdzają chęć powrotu do miejsca stałego zameldowania. Ponadto organ odwoławczy zaznaczył, iż nieobecność w spornym lokalu uzasadniona jest przede wszystkim podjęciem pracy na Śląsku, pobyt ten nie ma jednak charakteru stałego i związany jest wyłącznie z zatrudnieniem w T. Zgodnie z art. 8 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności wykonywanie pracy poza miejscem pobytu stałego jest okolicznością w pełni uzasadniającą zameldowanie na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące - tym samym zwalnia osobę dokonująca zameldowania z obowiązku meldowania się na pobyt stały. W skardze wniesionej do Sądu K. D. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, iż była żona opuściła miejsce pobytu stałego z własnej woli, a swoje sprawy życiowe skoncentrowała w T. Ponadto skarżący zaznaczył, że twierdzenie byłej żony dotyczące opłacania czynszu rozmija się z prawdą, bowiem od stycznia 2005 r. do maja 2007 r. to on nieprzerwanie płaci czynsz za mieszkanie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego opłat czynszu za mieszkanie, organ odwoławczy wyjaśnił, że przedstawione przez stronę pokwitowania potwierdzające dokonanie wpłat dotyczących zobowiązań mieszkaniowych tylko w czterech przypadkach poświadczają, iż wpłaty dokonywał K. D. W przypadku trzech pokwitowań przypuszczać należy, że skarżący przedstawił dowody wpłaty dotyczące lokalu przy ul. [...], który to lokal nie jest przedmiotem niniejszej sprawy. W pozostałych kserokopiach dowodów wpłat za użytkowanie lokalu w nazwie zleceniodawcy figuruje: J. D., ul. [...], I. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że czasowe nie przebywanie w lokalu nie jest równoznaczne z opuszczeniem i rezygnacją z tego lokalu. J. S. nie zabrała z mieszkania mebli, ani sprzętów domowego użytku, a jedynie rzeczy osobiste, co przy tymczasowym przebywaniu w innym miejscu w związku z podjęciem prawy jest w pełni uzasadnione. Ponadto strona deklaruje chęć powrotu do miejsca stałego zameldowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą wymeldowania z miejsca pobytu stałego, organ II instancji, nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu kontrolowane orzeczenie Wojewody [...] jest prawidłowe. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa w myśl, którego - organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka, co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, iż zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy). Zgodnie zaś z art. 8 ust. 1 tejże ustawy za okoliczność uzasadniającą pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące uważa się w szczególności, m.in.: wykonywanie pracy poza miejscem pobytu stałego. Jednocześnie art. 7 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności wskazuje, iż pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego. W orzecznictwie Sądu utrwalił się pogląd, który podziela również Sąd w składzie niniejszym, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu omawianego wyżej art. 15 ust. 2 ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne, ponadto organ winien ustalić zamiar osoby, która ma być wymeldowana. Przy ustaleniu zamiaru nie można poprzestać na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie mieć będzie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą m.in.: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00 (niepubl.), wyrok NSA z dnia 6 lutego 2002 r., sygn. akt SA/Sz 1278/00 (niepubl.). Należy mieć na uwadze, że wydanie decyzji administracyjnej o wymeldowaniu z pobytu stałego, stanowi wyjątek od ogólnej zasady realizacji obowiązku wymeldowania przez osobę, która opuszcza miejsce pobytu stałego. Dlatego też obowiązkiem organu rozpatrującego sprawę o wymeldowanie jest niebudzące wątpliwości ustalenie istnienia bądź nieistnienia przesłanki do wymeldowania, to jest opuszczenia miejsca pobytu stałego. Obowiązek ten wynika z zasady dążenia do prawdy obiektywnej określonej w art. 7 kpa, to jest organy administracji publicznej powinny podejmować wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w tym celu obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa), a następnie ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). Wynik tej oceny powinien znaleźć prawidłowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w której m.in. organ winien wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 1 i § 3 kpa). Rozpatrując sprawę w świetle wyżej wskazanych kryteriów, Sąd doszedł do wniosku, iż rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Przede wszystkim należy podkreślić, iż po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego Wojewoda [...] zasadnie uznał, że nie zachodzą przesłanki wymeldowania J. S. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w I. W przedmiotowej sprawie podkreśleniu wymaga okoliczność, iż J. S. obecnie nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w I. Jednakże o fakcie tym poinformowała sama zainteresowana w składanych do organu gminy wyjaśnieniach z dnia [...] wskazując, iż po powrocie z zagranicy zatrzymała się u swej matki T. E. w I. przy ul. [...], gdyż była po rozwodzie i obawiała się psychicznego znęcania nad jej osobą ze strony byłego męża - alkoholika. Ponadto dodała, iż pod nieobecność męża przebywała w mieszkaniu przy ul. [...] gdzie pozostawiła część swoich rzeczy osobistych między innymi meble, za które płaci kredyt oraz pozostałe wyposażenie mieszkania. Zgodnie z kolejnym wyjaśnieniem J.S. złożonym w dniu [...]r. wyjechała ona do ciotki I. J. zamieszkałej w T. w celu znalezienia pracy. Jako główną przyczynę swej nieobecności w spornym lokalu strona podała wyjazd w marcu 2006 r. na Śląsk gdzie obecnie pracuje w t. Z., oświadczając jednocześnie, iż mimo obecnego nie zamieszkiwania w miejscu stałego zameldowania to ona reguluje zadłużenie powstałe wskutek nie uiszczania opłaty za czynsz, jak i obecne należności związane z utrzymaniem mieszkania przy ul. [...] - na co pozwala jej podjęta praca. Ze złożonych wyjaśnień wynika, iż zamierza powrócić do miejsca pobytu stałego, jeżeli tylko znajdzie zatrudnienie na terenie I. Na dowód czego w postępowaniu administracyjnym okazała dokumenty potwierdzające fakt jej tymczasowego zameldowania na Śląsku. Dlatego też biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Sąd podzielił ustalenia organów administracji, iż czasowe nie przebywanie w lokalu nie jest równoznaczne z opuszczeniem i rezygnacją z tego lokalu, tym bardziej, że wszelkie podejmowane przez J. S. kroki potwierdzają chęć powrotu do miejsca stałego zameldowania tym bardziej, iż nieobecność w spornym lokalu uzasadniona jest przede wszystkim podjęciem pracy na Śląsku, pobyt ten nie ma jednak charakteru stałego i związany jest wyłącznie z zatrudnieniem w T. Zgodnie, bowiem z art. 8 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności wykonywanie pracy poza miejscem pobytu stałego jest okolicznością w pełni uzasadniającą zameldowanie na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące - tym samym zwalnia osobę dokonująca zameldowania z obowiązku meldowania się na pobyt stały. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).