II SA/Bd 737/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krzysztof Gruszecki po rozpoznaniu w dniu 7 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego a dnia 27 lutego 2009 r. w sprawie ze skargi J.A. w przedmiocie wymierzenia grzywny Wojewodzie [...] w związku z niewykonaniem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2003 r., sygn. akt II SAB/Gd 160/01 postanawia odmówić przywrócenia terminu. Pismem z dnia [...] sierpnia 2008r. J.A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę w przedmiocie wymierzenia grzywny Wojewodzie [...] w związku z niewykonaniem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2003 r., sygn. akt II SAB/Gd 160/01. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału skarżący, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.") oraz § 2 ust. 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193; z późn. zm.), wezwany został, w terminie siedmiu dni od dnia odebrania wezwania, do uiszczenia wpisu sądowego od wskazanej wyżej skargi w kwocie 200zł, pod rygorem odrzucenia skargi, wynikającym z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie doręczona została J.A. w dniu [...] października 2008r., co zostało potwierdzone własnoręcznym podpisem skarżącego (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 16). W odpowiedzi na wezwanie, skarżący złożył zażalenie na zawarte w nim zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu, a także wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata (urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, własnoręcznie przez skarżącego podpisany, k. 26). Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2008r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego, w sprawie o sygn. akt I OZ 909/08. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 27 lutego 2009r. przyznano skarżącemu prawo pomocy, w zakresie objętym wnioskiem, w postaci ustanowienia adwokata. Pismem z dnia [...] lipca 2009r. wyznaczony pełnomocnik wniósł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od powyższego postanowienia referendarza podnosząc, iż według twierdzenia skarżącego nie podjął on wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. Jak wynika ponadto ze sprzeciwu skarżący przekonany był o tym, iż prawo pomocy zostało mu przyznane w zakresie całkowitym, obejmującym również zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i nastąpić może jedynie w określonych ustawą okolicznościach. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu są: brak winy w uchybieniu, powodowanie przez uchybienie terminu dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, oraz równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie czynności uchybionej. Jedynie spełnienie wszystkich, wskazanych wyżej przesłanek powoduje przywrócenie terminu do dokonania czynności, której strona uchybiła. Brak winy po stronie dokonującego lub zamierzającego dokonać określoną czynność procesową stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Jak wynika z będącego przedmiotem rozpoznania wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od postanowienia referendarza z dnia 27 lutego 2009r., skarżący nie otrzymał wezwania do uiszczenia wpisu, nie był ponadto świadomy, że nie zostało mu przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym. Jak natomiast wynika z akt sprawy, wezwanie skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł, zostało mu doręczone w dniu [...] października 2008r., co skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem. Fakt ów znajduje odbicie w aktach sądowych, gdzie zwrotne potwierdzenie odbioru przedmiotowego wezwania znajduje się na karcie 16. Podkreślenia wymaga ponadto okoliczność, iż skarżący złożył od powyższego zarządzenia stanowiącego wezwanie do uiszczenia wpisu zażalenie, będące następnie przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny i przez ten sąd oddalone postanowieniem z dnia 17 grudnia 2008r. Niemal jednocześnie z zażaleniem skarżący wniósł do Sądu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w postaci formularza PPPr, formularz ten jednak przeznaczony jest dla osób prawnych, skarżący natomiast w postępowaniu będącym przedmiotem niniejszej sprawie występuje jako osoba fizyczna. W związku z powyższym zarządzeniem referendarza sądowego przesłany skarżącemu został wniosek o prawo pomocy przeznaczony dla osób fizycznych – PPF – w celu jego wypełnienia i odesłania do Sądu. Jak wynika z wypełnionego przez skarżącego urzędowego formularza PPF, w rubryce obejmującej zakres wnioskowanego prawa pomocy podkreślił on jedynie "ustanowienie adwokata". W postępowaniu administracyjnym prawo pomocy przyznawane jest z urzędu, bądź też na wniosek strony. W przypadku wniosku udzielany zakres pomocy nie może poza ten wniosek wykraczać, zatem rozstrzygnięcie w kwestii przyznania prawa pomocy mogło objąć jedynie zakres zawarty we wniosku. W związku z powyższym, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 27 lutego 2009r. przyznane zostało skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Odpis powyższego postanowienia z uzasadnieniem i pouczeniem o przysługującym środku odwoławczym i terminie jego ewentualnego wniesienia doręczono skarżącemu w dniu [...] marca 2009r., co poświadcza zwrotne potwierdzenie odbioru (k. 57). Brak winy, który jest warunkiem sine qua non zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dołożeniu szczególnej i należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana. Przy ocenie zawinienia, bądź też jego braku, Sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swój interes prawny, czy też – przeciwnie – wykazała się niedbalstwem. W zaistniałym stanie faktycznym stwierdzić wobec tego należy, iż strona mogła dokonać czynności, do której została obowiązana w terminie. Jak wynika z akt sprawy, skarżący nie dołożył należytej staranności, ażeby złożyć w terminie sprzeciw od rozstrzygnięcia z którego był niezadowolony. Argument braku wiedzy o zakresie przyznania prawa pomocy nie może w tym przypadku uznany, albowiem z sentencji przedmiotowego postanowienia wprost wynika zarówno zakres wnioskowanego, jak i przyznanego prawa pomocy. Nie można również uznać, iż skarżący per analogiam mógł domniemywać, iż skoro został zwolniony z ponoszenia kosztów w innych sprawach, również i w tej sprawie nie będzie musiał ich uiszczać. Prawo pomocy bowiem udzielane jest w sprawach indywidualnych i nie może rozciągać się na inne sprawy wnoszone przez skarżącego nawet w podobnym przedmiocie, czy względem tego samego organu. W związku z powyższym uznać należy, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia z dnia 27 lutego 2009r., Sąd zatem, ze względu na brak podstaw do przywrócenia terminu, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia.