II SA/Bd 739/05

WyrokWSA w Bydgoszczy2006-04-25

Skład orzekający: Renata Owczarzak, Wojciech Jarzembski, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dochód z gospodarstwa rolnego, na potrzeby ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego, powinien być ustalany na podstawie faktycznie osiągniętych przychodów i poniesionych kosztów, czy też na podstawie normatywnego wskaźnika dochodu z hektara przeliczeniowego, niezależnie od rzeczywistej sytuacji majątkowej rolnika?
Ratio decidendi
Dochód z gospodarstwa rolnego, na potrzeby ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego, ustala się na podstawie normatywnego wskaźnika dochodu z hektara przeliczeniowego, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, zgodnie z przepisami ustawy o podatku rolnym. Nie ma znaczenia rzeczywisty dochód osiągnięty z gospodarstwa rolnego, ani fakt jego dzierżawy czy nieodpłatnego używania, ponieważ ustawodawca przyjął ogólną regułę ustalania dochodu potencjalnego.
Stan faktyczny
Skarżący H. P. ubiegał się o dodatek mieszkaniowy. Prezydent Miasta B. uchylił własną decyzję przyznającą dodatek w wyższej kwocie i przyznał go w niższej wysokości, uznając, że skarżący nie wykazał dochodu z posiadanych gruntów rolnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący złożył skargę do WSA, kwestionując sposób obliczania dochodu z rolnictwa, twierdząc, że nie osiągnął z niego żadnych dochodów, a ziemia jest niskiej klasy i jej uprawa generuje straty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 25 kwietnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]2005r nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...]2005r. Nr [...]Prezydent Miasta B., uchylił własną decyzję z dnia [...]2004r nr [...]., przyznającą skarżącemu H. P. dodatek mieszkaniowy na kwotę 370,75 zł. i jednocześnie orzekł o przyznaniu dodatku mieszkaniowego w zmniejszonej wysokości 346,50 zł., na okres od 1 kwietnia 2004r. do 30 września 2004r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w wyniku wznowienia postępowania ustalono, że skarżący składając wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie wykazał dochodu z tytułu posiadanych gruntów rolnych, a zatem jego przyznanie nastąpiło na podstawie niepełnych danych. Organ w tej sytuacji dokonał ponownego przeliczenia i przyznał dodatek w zweryfikowanej niższej wysokości. Na powyższą decyzję H. P. złożył odwołanie, w którym podniósł, iż we wskazanym czasie nie osiągał dochodów z posiadanych gruntów ponieważ ziemia była odłogowana bądź wydzierżawiana nieodpłatnie. Ponadto jest to ziemia V i VI klasy uniemożliwiająca osiąganie przychodów. Mając na uwadze konieczność poniesienia kosztów, ewentualna uprawa nie przynosi zysków lecz powoduje straty. Decyzją z dnia [...]2005r. Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy wskazał, powołując się na treść art. 3 ust. 3 ustawy z 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71 poz. 734 ze zm.), że za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń w naturze z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego. Zgodnie z tym artykułem do dochodów należy zaliczyć dochód z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Jak wynika z brzmienia art. 3 ust. 4 wskazanej ustawy dochód z prowadzenia gospodarstwa rolnego ustala się na podstawie powierzchni gruntów w hektarach przeliczeniowych i przeciętnego dochodu z l hektara przeliczeniowego, ostatnio ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 1993r. Nr 94, poz. 431, z późn. zm.). Przy czym nie ma znaczenia rzeczywiście osiągany dochód z gospodarstwa rolnego, bowiem do obliczeń przyjmuje się teoretycznie dochód ustalony na podstawie powyższego artykułu ustawy. Dochód ten uwzględnia zarówno potencjalne koszty jak i zróżnicowaną klasę ziemi. Organ administracji nie ma zatem obowiązku i nie ustala rzeczywistej dochodowości danego gospodarstwa. Na powyższą decyzję H. P. złożył skargę do Sądu. Zakwestionował w niej stanowisko organu administracji co do sposobu obliczania dochodu z tytułu posiadanych gruntów rolnych. Podniósł, że decyzja organu odwoławczego jest dla niego krzywdząca i nie odzwierciedla rzeczywistych dochodów i kosztów dotyczących jego działalności rolniczej. Dodał, że nie osiągnął z rolnictwa żadnych dochodów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponownie podkreślił, iż w niniejszej sprawie nie ma znaczenia rzeczywiście osiągany dochód z gospodarstwa rolnego i dotyczy to też sytuacji, gdy takiego dochodu w ogóle nie osiągnięto, a organy administracji są zobowiązane do wydawania decyzji w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sąd administracyjny dokonuje kontroli działalności administracji publicznej poprzez ocenę zgodności z prawem wykonywanych przez nią czynności i wydawanych decyzji. Wyłącznie stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jej uchyleniem. Takiego rodzaju naruszeń zaskarżonej decyzji zarzucić nie można. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy dotyczące dodatków mieszkaniowych zawarte w ustawie z 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71 poz. 734 ze zm.). Ustawa ta reguluje zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organu w tych sprawach. Przepis zawarty w art. 3 niniejszej ustawy, przewiduje tzw. kryterium dochodowe stanowiąc, że za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego. Oznacza to, że wszelkie inne dochody należy uwzględniać. Zgodnie z brzmieniem art. 3 ust. 4 tejże ustawy dochód z prowadzenia gospodarstwa rolnego ustala się na podstawie gruntów w hektarach przeliczeniowych i przeciętnego dochodu z l hektara przeliczeniowego, ostatnio ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 1993r. Nr 94, poz. 431, zpóźn. zm.). Ustalenie zasad wy liczenia dochodu z prowadzenia gospodarstwa rolnego wyraźnie wskazuje na konieczność uwzględnienia przy badaniu kryterium dochodowego faktu posiadania gospodarstwa rolnego jako potencjalnego źródła dochodów. Ustawodawca odstąpił od żądania wykazania rzeczywistego dochodu lecz przyjął pewną ogólną regułę ustalania dochodu bez względu na to czy jest on wyższy, niższy czy go faktycznie brak. Jest to niewątpliwe uproszczenie, często oderwane od rzeczywistych wartości, ale jako przyjęte rozwiązanie ustawowe konieczne do respektowania przez organ. Formułę luźnego związku z rzeczywistymi wartościami przewidują też wszelkie ryczałty czy ustalania kryteriów o określone dane przyjęte w ustawie. Dochód na potrzeby ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego uwzględnia według litery prawa zarówno potencjalne koszty jak i zróżnicowaną klasę ziemi. Organ administracji nie ma zatem obowiązku ustalania rzeczywistej dochodowości danego gospodarstwa, co więcej nie jest do tego uprawniony jakimkolwiek przepisem obowiązującego prawa, a dokonywanie przez organ takich ustaleń stanowiłoby jego naruszenie. Nadto, organ nie mógł uwzględnić faktu oddania gruntów w dzierżawę czy nieodpłatne używanie. Zgodnie z definicją· gospodarstwa rolnego zawartego w art. 55 3 k.c. za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami i urządzeniami, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowana całość gospodarstwa oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Oddanie zatem, tylko gruntów w dzierżawę nie oznacza utraty posiadanego majątku statusu gospodarstwa rolnego, jako źródła potencjalnych dochodów. Bez wpływu na zasadność rozstrzygnięcia jest fakt aresztowania skarżącego. Zgodnie z oświadczeniem skarżącego z dnia 24 maja 2005r. był on aresztowany we wrześniu 2004r., natomiast ustalenie kryterium dochodowego dotyczyło okresu wcześniejszego. Mając powyższe na uwadze. Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz.. 1210· ze zm.) orzekł jak sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło