II SA/Bd 739/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2016-08-03
Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Renata Owczarzak, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił zmiany decyzji o rozłożeniu na raty nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych, stosując art. 154 § 1 K.p.a. i uznając, że decyzja ta nie może być zmieniona w tym trybie, ponieważ przyznaje stronie uprawnienie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji uchybiły obowiązkom wynikającym z zasad ogólnych postępowania administracyjnego (art. 6, 7, 8, 9 K.p.a.). Organy nie wyjaśniły stronie charakteru decyzji o rozłożeniu na raty i nie poinformowały o możliwości kwestionowania pierwotnej decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia. Zaniechano merytorycznego rozpoznania wniosku strony, ograniczając się do stwierdzenia o braku zastosowania art. 154 K.p.a. Ponadto, uzasadnienia decyzji były lakoniczne i nie wyjaśniały podstawy prawnej oraz sposobu wyliczenia kwoty zobowiązania, w tym kwestii zaliczek na podatek i składek.Stan faktyczny
Z. M. został zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Po częściowej spłacie, decyzją z 2015 r. Starosta rozłożył pozostałą kwotę na raty. Z. M. złożył wniosek o zmianę tej decyzji, twierdząc, że pozostała kwota stanowi zaliczki na podatek i składki, a nie nienależnie pobrane świadczenie. Starosta odmówił zmiany decyzji, uznając, że art. 154 § 1 K.p.a. nie ma zastosowania. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Z. M. zaskarżył decyzję Wojewody do WSA, zarzucając naruszenie zasad K.p.a.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie rozłożenia na raty nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...].
Decyzją z dnia [...] 2016r. [...] Starosty [...], z upoważnienia którego działał z-ca dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy, po rozpoznaniu wniosku Z. M., orzeczono o odmowie zmiany własnej decyzji z dnia [...] 2015r. [...] o rozłożeniu na raty nienależnie pobranego świadczenia z Funduszu Pracy – zasiłku dla bezrobotnych w kwocie [...]zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...].2014r. ([...]) Starosty [...] orzeczono o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres od [...].2013r. do [...].2014r. w kwocie [...]zł. Z. M. nabył bowiem prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy od [...].2013r., decyzję ZUS w tym przedmiocie przedłożył [...].2014r. Decyzja o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia została utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia [...].2014r.
Po dokonaniu częściowej spłaty nienależnie pobranego świadczenia w kwocie [...]zł strona [...].2014r. zwróciła się o umorzenie pozostałej do zapłaty części tj. kwoty [...]zł. Decyzją z dnia [...].2015r. Starosta I. odmówił umorzenia tej kwoty nienależnie pobranego świadczenia z Funduszu Pracy. Następnie, na wniosek strony z [...].2015r., decyzją z dnia [...].2015r. Starosta orzekł o rozłożeniu kwoty [...]zł nienależnie pobranego świadczenia na raty. Od [...] 2015r. strona spłacała raty zgodnie z decyzją. W dniu [...].2015r. do organu wpłynął wniosek Z. M. o zmianę ostatecznej decyzji z [...].2015r. orzekającej o rozłożeniu na raty nienależnie pobranego świadczenia.
Organ wskazał, że podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 154 § 1 K.p.a., który wymaga spełnienia łącznie dwóch przesłanek: 1) decyzja ostateczna nie tworzy praw dla żadnej ze stron, 2) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Przywołując następnie treść art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wskazał, że przepis ten definiuje kwestię zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, nie pozostawiając w tym zakresie żadnego luzu decyzyjnego.
Organ stwierdził, że decyzja o rozłożeniu należności na raty zgodnie z wnioskiem strony przyznaje wnioskowane uprawnienie, zatem nie może mieć do niej zastosowania art. 154 § 1 K.p.a.
W odwołaniu od powyższej decyzji Z. M. wniósł o jej zmianę i uwzględnienie wniosku, bowiem na podstawie decyzji z dnia [...].2015r. został zobowiązany do zwrotu pobranego zasiłku dla bezrobotnych, który zwrócił. Zgodnie jednak z ww. decyzją została mu do zapłaty kwota [...]zł, stanowiącą sumę zaliczek na podatek dochodowy i składek na ubezpieczenie zdrowotne, potrącone z jego zasiłku. Kwota ta nie stanowi po jego stronie nienależnie pobranego świadczenia.
Decyzją z dnia [...] 2016r. znak [...] Wojewoda, na podstawie art. 154 § 1 oraz art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 10 ust. 7, art. 33 ust. 4 pkt 3 i art. 76 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy przytaczając stan faktyczny sprawy powielił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji konstatując, że Starosta [...] wydając decyzję w sprawie nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych prawidłowo zastosował art. 76 ww. ustawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Z. M. wniósł o uchylenie powyższej decyzji Wojewody zarzucając naruszenie art. 6, art. 8 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skarżący powielił treść wniosku o zmianę decyzji Starosty z dnia [...].04.2015r. oraz odwołania. Podkreślił, że po przedłożeniu decyzji rentowej ZUS zażądano od niego zwrotu kwoty [...]zł. tytułem zasiłku za okres od [...].2013r. do [...].2014r. Spłacił w całości kwotę faktycznie pobraną zasiłku czyli [...] zł, a kwota która pozostała stanowi sumę zaliczek na podatek dochodowy i składek na ubezpieczanie zdrowotne ([...] zł). Odmówiono skarżącemu umorzenia tej kwoty, którą spłaca w ratach, ale w jego ocenie kwota ta nie stanowi nienależnie pobranego przez niego świadczenia. Jest to świadczenie nienależne po stronie Urzędu Skarbowego, do którego organ winien zwrócić się o jego zwrot. Skarżący wyraża zatem stanowisko, że nie jest już zobowiązany, a nadto kwestionuje podstawy do zwrotu nawet pobranego zasiłku.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu, jednakże zasadniczo z innych powodów niż w niej podniesione.
Sąd administracyjny dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji nie jest związany zarzutami skargi i powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 718, dalej "P.p.s.a."). Granice danej sprawy sądowoadministracyjnej wyznacza jednakże przedmiot sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją, stanowiącej przedmiot zaskarżenia.
Na wstępie przywołać należy zasady ogólne postępowania administracyjnego, z których wynikają obowiązki organów administracji publicznej. Zgodnie z art. 6 K.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie prawa. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7). Organy administracji obowiązane są nadto prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8) oraz do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9). W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy organy administracji publicznej obydwu instancji uchybiły powyższym obowiązkom w takim stopniu, który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Postępowanie zakończone wydaniem, w trybie art. 154 § 1 K.p.a., zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] 2016r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2016r. o odmowie zmiany decyzji tego organu z dnia [...] 2015r. (znak [...]) w przedmiocie rozłożenia na [...] rat nienależnie pobranego świadczenia z Funduszu Pracy – zasiłku dla bezrobotnych w kwocie [...]zł, zainicjowane zostało skierowanym do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w [...] podaniem skarżącego z dnia [...] 2016 r. zatytułowanym "wniosek o zmianę ostatecznej decyzji [...] z dnia [...].2015 roku". W podaniu tym skarżący podkreślając, że spłacił już w całości kwotę stanowiącą sumę zasiłków dla bezrobotnych, jakie pobrał za okres, za który przyznano rentę ([...] zł), stwierdził, że w jego ocenie w całości zwrócił już świadczenie nienależne jakie otrzymał. Zgodnie z ww. decyzją do spłaty pozostała jeszcze kwota [...]zł, która stanowi sumę zaliczek na podatek dochodowy i składek na ubezpieczenie zdrowotne, potracone z jego zasiłku. Pozostała kwota nie stanowi świadczenia nienależnego po jego stronie, bowiem jest to świadczenie nienależne po stronie Urzędu Skarbowego, do którego organ winien zwrócić się o zwrot nienależnego świadczenia. Skarżący wyraził zatem stanowisko, że nie jest już obowiązany do dalszego uiszczania rat pieniężnych zgodnie ze wspomniana decyzją i zamierza wstrzymać się z ich uiszczaniem. Wnioskodawca zwrócił się o rozpatrzenie sprawy w formie decyzji stosownie do art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Z akt administracyjnych sprawy wynikają następujące okoliczności:
- decyzją Starosty [...] z [...].2013r. uznano skarżącego z dniem [...].2013r. za osobę bezrobotną i przyznano prawo do zasiłku od dnia [...]2013r. na okres 12 miesięcy (po uprzednim pobieraniu z ZUS renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy do [...].2013r. ),
- decyzją z dnia [...].2014r. organ orzekł o utracie prawa do zasiłku od dnia [...].2014r.
- decyzją z [...].2014r. ZUS oddział w [...] Inspektorat w [...] przyznał skarżącemu od [...].2013r. rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy do [...].2014r.,
- decyzją z dnia [...].2014r. Starosta, po wznowieniu postępowania, uchylił decyzje własne z dnia [...].2013r. o uznaniu za osobę bezrobotną z dniem [...].2013r. i przyznaniu prawa do zasiłku od [...].2013r. i utracie prawa do zasiłku z powodu maksymalnego okresu jego pobierania oraz orzekł o odmowie uznania skarżącego za osobę bezrobotną od dnia [...]2013r. i odmowie przyznania prawa do zasiłku,
- decyzją z dnia [...].2014r. ([...]) Starosta I. na podstawie art. 76 ust. 1 i 2 w zw. z art.2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, orzekł o obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranego świadczenia za okres od [...].2013 r. do [...].2014r. w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji w kwocie [...]zł
- decyzją z dnia [...].2014r. Wojewoda utrzymał w mocy powyższą decyzję,
- decyzją z dnia [...].2015r. Starosta [...] odmówił skarżącemu umorzenia należności w kwocie [...]zł, z uwagi na brak przesłanek,
- decyzją z dnia [...].2015r., na wniosek skarżącego, organ rozłożył na [...] rat kwotę nienależnie pobranego świadczenia z Funduszu Pracy – zasiłek dla bezrobotnych w kwocie [...]zł
Jak wynika z treści decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2016r. rozpoznał on wniosek zgodnie z jego gramatyczną treścią, czyli jako wniosek o zmianę decyzji z [...] kwietnia 2015r. w sprawie rozłożenia na raty kwoty nienależnie pobranego świadczenia – w trybie art. 154 § 1 K.p.a. Przy czym w treści tej decyzji organ zasadnie wywiódł, że do ewentualnej zmiany decyzji w sprawie rozłożenia na raty kwoty nienależnie pobranego świadczenia nie mógł mieć zastosowania art. 154 K.p.a., bowiem na podstawie decyzji z dnia [...] 2015 r. skarżący nabył żądane przez niego prawo.
Organ nie pouczył jednakże strony, wbrew obowiązkom wynikającym z powyższych zasad ogólnych postępowania administracyjnego, jaki charakter ma decyzja w sprawie rozłożenia na raty należności uznanej inną ostateczną decyzją za świadczenie nienależnie pobrane. Nie wyjaśnił, iż o ile wolą skarżącego jest zakwestionowanie stwierdzenia obowiązku zwrotu przez niego pewnej kwoty objętej decyzję o uznaniu za nienależnie pobrane kwoty zasiłku dla bezrobotnych, winien kwestionować i ewentualnie jakie są możliwe tryby inną ostateczną decyzję, a nie decyzją o rozłożeniu na raty kwoty należności wynikającej z uprzedniej decyzji. Ponadto gdyby nawet wnioskodawca, po należytym i wyczerpującym poinformowaniu go o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na jego sytuację i mogących wpłynąć na umożliwienie skarżącemu podjęcia próby zweryfikowania decyzji, wobec której uważa że wadliwie nakłada na niego obowiązek zwrotu kwoty [...]zł, nadal podtrzymał wniosek o zmianę decyzji z [...]2015r. należało rozpoznać wniosek o zmianę decyzji w taki sposób, aby rozpoznać to żądanie merytorycznie co do jego istoty, zamiast ograniczyć się do stwierdzenia, że art. 154 K.p.a. nie ma zastosowania do zmiany tej decyzji. Nie można zaaprobować jako zgodne z art. 7, 8, 9 i 11 K.p.a. zaniechanie rozpoznania wniosku co do istoty chociażby na podstawie art. 155 K.p.a., który stanowi odpowiednik przywołanego we wniosku art. 154 dotyczący decyzji, na podstawie których strona nabyła prawo.
Analizując argumenty podniesione we wniosku skarżącego o zmianę decyzji z [...].2015r, a następnie w odwołaniu oraz skardze, nie przesądzając o ich zasadności, do czego Sąd nie jest uprawniony na obecnym etapie postępowania, zważyć przyjdzie, iż nader lakoniczne są zarówno uzasadnienia faktyczne jak i prawne decyzji Starosty [...] z [...].2014r. o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w kwocie [...]zł oraz decyzji organu odwoławczego w tej sprawie. Z decyzji organu pierwszej instancji nie sposób wywieść ani konkretnej podstawy prawnej nałożenia obowiązku ani sposoby wyliczenia kwoty zobowiązania. Nie wynika w szczególności z tej decyzji w jakikolwiek sposób, czy i dlaczego w sprawie nie zastosowano art. 78 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w zw. z art. 76 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Mimo wydania w sprawie już szeregu decyzji administracyjnych, i konsekwentnego podnoszenia przez skarżącego tożsamego argumentu w żadnej z nich organ administracji nie wyjaśnił z jakich przyczyn prawnych orzeczona do zwrotu jako nienależnie pobrana kwota obejmowała nie tylko kwotę pobranego przez niego zasiłku dla bezrobotnych lecz również przekazaną od tego świadczenia zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Było to niezbędne w kontekście wzajemnego powiązania regulacji ustawy o emeryturach i rentach z FUS i ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w tym uznania za nienależnie pobrane kwot zasiłku wobec zbiegu z przyznaną rentą. Nie można zatem wykluczyć, że także i z tej przyczyny skarżący konsekwentnie kwestionuje nałożony na niego obowiązek zwrotu kwoty przekazanej od pobranego zasiłku zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Tymczasem zgodnie z art. 11 K.p.a., organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.
Z kolei organ odwoławczy, z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 138 K.p.a. utrzymując w mocy powyższa decyzję dodatkowo czynił rozważania, które zdają się sugerować , że odnosił się nie do zmiany decyzji o rozłożeniu należności na raty, której charakteru i podstaw do zmian nie oceniał, lecz ustosunkował się w niezrozumiały sposób do prawidłowości innej decyzji, co do której zmiany nie wypowiadał się organ pierwszej instancji. Podkreślenia wymaga, że art. 76 ww. ustawy składa się z wielu jednostek systematyzacyjnych, kształtujących kilka odrębnych norm prawnych, zarówno co do orzekania w przedmiocie zwrotu świadczeń uznanych za nienależnie pobrane (i to w różnych sytuacjach) jak również co do rozłożenia należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia na raty (ust. 7 i nast.). Zdawkowe powołanie się wobec zarzutów strony na art. 76 ww. ustawy nie wyjaśnia zatem istoty sprawy.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 76 ust. 1 ustawy, osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Przy czym za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie określone w ust. 2, gdzie w pkt. 3 wymieniono: zasiłek, stypendium lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy wypłacone osobie za okres, za który nabyła prawo do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 78.
W myśl art. 78 ww. ustawy, w przypadku przyznania bezrobotnemu lub osobie, o której mowa w art. 43, prawa do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, renty szkoleniowej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę za okres, za który pobierali zasiłek, stypendium, dodatek aktywizacyjny albo inne świadczenie pieniężne z tytułu pozostawania bez pracy, pobrane z tego tytułu kwoty w wysokości uwzględniającej zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych i składkę na ubezpieczenie zdrowotne zalicza się na poczet przyznanego przez organ rentowy świadczenia. Kwoty te traktuje się jak świadczenia wypłacane w kwocie zaliczkowej w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 1).Kwota zaliczona na poczet przyznanego świadczenia nie może być wyższa niż ustalona za poszczególne miesiące okresu, o którym mowa w ust. 1, kwota emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, renty szkoleniowej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub renty rodzinnej ( ust. 2).
Jak stanowi ust. 3 art. 78 ustawy organ rentowy przekazuje kwotę zaliczoną na poczet przyznanego świadczenia, o której mowa w ust. 1, na rachunek bankowy Funduszu Pracy powiatowego urzędu pracy, który wypłacił zasiłek, stypendium, dodatek aktywizacyjny albo inne świadczenie pieniężne z tytułu pozostawania bez pracy. W przypadku przyznania bezrobotnemu prawa do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy (...) świadczenia rehabilitacyjnego lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę na okres, w którym był bezrobotny, pozbawienie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku następuje za okres, za który przyznano emeryturę, świadczenie przedemerytalne, rentę z tytułu niezdolności do pracy (...) lub rentę rodzinną w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Nie budzi zatem wątpliwości, że jedyną i bezwzględną przesłanką orzeczenia o zwrocie zasiłku dla bezrobotnych jako nienależnie pobranego w rozumieniu art. 76 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 3 ustawy, z uwagi na zbieg prawa do świadczenia typu renta, jest obiektywne ustalenie jego pobrania w sytuacji równoczesnego pobrania za ten sam okres świadczenia rentowego, bez zastosowania potrącenia, o którym mowa w art. 78 ustawy z 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Zważyć jednak należy, że skarżący w swoim wniosku z dnia [...].2016r. wskazał wprost, że wnosi o zmianę decyzji Starosty [...] z dnia [...].2015r. czyli decyzji w przedmiocie rozłożenia na raty kwoty nienależnie pobranego świadczenia z Funduszu Pracy – zasiłku dla bezrobotnych w kwocie [...]zł, a nie decyzji w istocie przesądzającej, że ma obowiązek zwrotu jako nienależnie pobranego świadczenia całej kwoty [...]zł, na którą jak sam wskzuje składała się zarówno kwota zasiłku jak i zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych i składek na ubezpieczenie zdrowotne (tj. decyzji Starosty [...] z dnia [...].2014 r. utrzymanej w mocy decyzją Wojewody z dnia [...].2014r.). Skarżący zdaje się pozostawać w błędnym przekonaniu, że zwracając, zgodnie z pierwotną decyzją kwotę stanowiącą równowartość kwot pobranego zasiłku, może on zadecydować o sposobie zarachowania tej kwoty. Tymczasem efektem częściowej spłaty zobowiązania w wykonaniu ostatecznej decyzji było to, że na jej podstawie pozostała do zapłaty kwota [...]zł, jako kwota nienależnie pobranego świadczenia wypłaconego z Funduszu Pracy. I to ta część całego zobowiązania wynikającego z ostatecznej decyzji, a nie jak twierdzi skarżący część pobranych zaliczek na podatek i składki na ubezpieczenie zdrowotne, została skarżącemu na jego wniosek rozłożona na raty.
Skarżący skorzystał zatem z przywileju polegającego na rozłożeniu, w drodze decyzji administracyjnej, uprzednio istniejącej kwoty, którą zobowiązany był zwrócić na raty. Decyzja Starosty z [...].2015r. o rozłożeniu na [...] rat kwoty [...]zł, nie nakładała zatem wbrew stanowisku skarżącego na niego żadnego nowego obowiązku, a jedynie przedłużała w czasie realizację obowiązku zwrotu, który w decyzji z [...].2014r. określono na 14 dni od dnia jej doręczenia skarżącemu.
Jak wynika z ust. 6 art. 76 ustawy, kwoty nienależnie pobranych świadczeń (ustalone w decyzji wydanej na podstawie art. 76 ust. 1) podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z ust. 7 starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z określonych w tym przepisie przesłanek.
Jednocześnie odnośnie stwierdzenia przez skarżącego w podaniu z [...] 2016r., że zaprzestaje płacenia rat określonych decyzją Starosty należy wskazać, czego nie uczyniły organy administracji, że zgodnie z art. 76 ust. 9 i 9a ww. ustawy od należności z tytułu zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, (...) których termin płatności odroczono lub które rozłożono na raty, nie nalicza się odsetek ustawowych za opóźnienie za okres od dnia wydania decyzji w przedmiocie odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty do dnia upływu terminu zapłaty określonego w decyzji. Jeżeli zapłata odroczonej lub rozłożonej na raty należności z tytułu zwrotu nienależnie pobranego świadczenia nie zostanie dokonana w terminie określonym w decyzji, o której mowa w ust. 9, pozostała do spłaty kwota staje się natychmiast wymagalna wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczonymi od terminu płatności określonego w decyzji, o której mowa w ust. 1 (czyli decyzji o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia).
Ponownie rozpatrując sprawę organ, uwzględniając powołane zasady ogólne postępowania, wyjaśni skarżącemu tryb i możliwości wzruszenia ostatecznej decyzji uznającej kwestionowaną przez niego kwotę za nienależnie pobraną oraz ewentualnie decyzji o rozłożeniu należności i wezwie go do jednoznacznego sprecyzowania, której decyzji i w jakim trybie domaga się wzruszenia, w tym wskazując różnice dotyczące żądań składanych na podstawie art. 154 i 155 K.p.a. Następnie wnikliwie rozpozna wniosek zgodnie z rzeczywistym żądaniem skarżącego, uzasadniając rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a. w sposób odpowiadający okolicznościom faktycznym i prawnym danej sprawy oraz czyniącym zadość zasadom określonym w art. 7, 8, 9 i 11 K.p.a.
Niezależnie od powyższego Sąd zwraca uwagę, iż zgodnie przepisem art. 76 ust. 7 ww. ustawy właściwym organem administracji publicznej w sprawie rozłożenia należności na raty, zatem także zmiany decyzji w takim przedmiocie, jest starosta, a nie powiatowy urząd pracy. Decyzja organu I instancji w niniejszej sprawie winna zatem zawierać w nagłówku prawidłowe oznaczenie organu wydającego decyzję, zgodnie z art. 107 § 1 K.p.a., także wtedy, gdy z upoważnienia organu działa dyrektor powiatowego urzędu pracy, nie będący wszakże organem właściwym w sprawie (tym bardziej kierowany przez niego urząd).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło