II SA/Bd 740/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Asesor WSA Ewa Kruppik – Świetlicka (spr.) Protokolant Justyna Straka po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 3 października 2006r. sprawy ze skargi C. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2006r. Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącego C. B. kwotę 1.191 zł. (tysiąc sto dziewięćdziesiąt jeden) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W wyniku podziału nieruchomości, oznaczonej numerem [...], położonej miejscowości K. i należącej do B. i C. B., nastąpił wzrost wartości tej nieruchomości. Według opinii powołanego rzeczoznawcy, wartość nieruchomości wzrosła o kwotę 148.900,00 zł. Z tej przyczyny Wójt Gminy L. stał się legitymowany do wymierzania opłaty adiacenckiej i decyzją z dnia [...] 2004r. Nr [...], na podstawie przepisów art. 98 a ust. 1 i 3 i art. 148 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jedno Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm. ) oraz w oparciu o uchwałę Rady Gminy L. z dnia [...] 2000 r. Nr [...], . (podjętą w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, spowodowanej jej podziałem) - ustalił w stosunku do w/w właścicieli działki, opłatę adiacencką w wysokości 59.560 zł tj. 40 % wzrostu jej wartości. Skarżący odwołali się od decyzji organu I instancji, przy czym C. B. podniósł, iż opłata adiacencka ustalona w tej wysokości, przekracza jego możliwości finansowe. Natomiast B. B. poinformowała organ, iż jest po rozwodzie z mężem i obecnie mieszka w miejscowości oddalonej 400 km od T. i wykonuje tam pracę nauczycielki. Zdaniem odwołującej się, wyznaczony 7 dniowy termin na zapoznanie się z aktami sprawy , w jej sytuacji ( odległość i charakter pracy) jest zbyt krótki. W konkluzji odwołania, wniosła o rozłożenie należności na 10 rocznych rat lub na uregulowanie opłaty adiacenckiej z odszkodowania, przysługującego jej od gminy za przejęcie części nieruchomości, pod drogi i pas dla pieszych. Po rozpatrzeniu odwołania skarżących, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w T. , nie znalazło podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji organu I instancji dlatego decyzją z dnia [...] 2006r. Nr [...], utrzymało w mocy decyzję wójta. W uzasadnieniu SKO wskazało, iż ustalenie opłaty adiacenckiej nastąpiło zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie, przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jedno Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm. ) oraz w oparciu o uchwałę Rady Gminy L. z dnia [...] 2000 r. Nr [...], mocą której ustalono wysokość stawki procentowej 1 opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, spowodowanej jej podziałem. C. B. działając tylko we własnym imieniu, powyższą decyzję zaskarżył Sądu. W skardze, wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i o ustalenie opłaty w wysokości adekwatnej do rzeczywistej wartości posiadanych przez niego 'nieruchomości. Zdaniem skarżącego organy podczas postępowania dopuściły się błędu w ustaleniach faktycznych, który to błąd miał istotny wpływ na wynik sprawy poprzez pominięcie faktu, iż postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] 2005r. sygn. akt [...] dokonano działu majątku wspólnego. Skarżący zarzucił, iż w tej sytuacji powinien być obciążony tylko za te grunty, których jest właścicielem. Jednocześnie organom wydającym decyzje zarzucił, naruszenie art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ograniczenie jego praw, bez sprecyzowania zarzutu. Dodatkowo wniósł o zasądzenie na jego rzecz poniesionych kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działań administracji pod względem legalności. Do sądów zatem należy ocena czy rozstrzygnięcie organu administracji publicznej jest zgodne z prawem. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż skarga C. B. zasługuje na uwzględnienie z uwagi na pominięcie przez organy administracji, faktu zmiany sytuacji prawnej obojga zobowiązanych. Bezsprzeczne w sprawie jest, że podział nieruchomości i zmiana przeznaczenia wydzielonych działek pod budownictwo mieszkaniowe, spowodowała wzrost wartości nieruchomości. Według opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego, B. K., przedstawionej w operacie szacunkowym z 15 października 2005r. (akta administracyjne) nastąpił wzrost wartości podzielonej nieruchomości o kwotę 148.900 zł ., po odliczeniu powierzchni dróg, które przeszły z mocy prawa na własność gminy. zatem należy stwierdzić, iż podział i zmiana przeznaczenia gruntów spowodowała przysporzenie korzyści finansowych właścicielom nieruchomości. Wzrost wartości jest więc niewątpliwy., zatem stosownie do obowiązujących w tym zakresie przepisów art. 98 a ust. 1 i 3 i art. 148 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedno Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm. ) organ I instancji prawidłowo z urzędu wszczął postępowanie, mające na celu ustalenie opłaty adiacenckiej. Spór w niniejszej sprawie nie sprowadza się do wyjaśnienia kwestii kogo należy obciążyć opłatą adiacencką, ale z uwagi na zmianę sytuacji prawnej zobowiązanych, do tego, w jakim stosunku należy ich obciążyć. Bezsporne w sprawie jest, iż zgodnie z obowiązującym orzecznictwem (vide uchwała 5 sędziów NSA w Warszawie z dnia 22. 11. 1999 r. OPK 21/99, ONSA 2000/2/56). obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej, o której mowa wart. 98 a cyt . . ustawy o gospodarce nieruchomościami , ciąży na osobie będącej właścicielem nieruchomości w dniu, w którym decyzja organu, zatwierdzająca projekt podziału tej nieruchomości, stała się ostateczna. W niniejszej sprawie, dniem uprawomocnienia się decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, był dzień 8 grudnia 2003r. ( zał. Nr 1 do operatu szacunkowego ). W dacie tej, osobami zobowiązanymi byli prawdopodobnie zarówno B. jak i C. B. Wątpliwość budzi natomiast charakter odpowiedzialności z uwagi na fakt, że zawarte w aktach administracyjnych dokumenty nie dają odpowiedzi na pytanie , kiedy doszło do rozwiązania związku małżeńskiego i do ustania wspólnoty ustawowej. W związku z tym pewne jest, iż na etapie wydawania decyzji przez organ II instancji tj. w dniu 11 maja 2006r. sytuacja rodzinna i majątkowa zobowiązanych była inna, niż w dniu uprawomocnienia się decyzji o podziale nieruchomości. a zmianie sytuacji rodzinnej a później i majątkowej organ odwoławczy został poinformowany , pismem skarżącej z dnia 20 lutego 2006 r. O podziale majątku skarżący poinformował organ wnosząc za jego pośrednictwem skargę, przez załączenie do niej kopii postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] 2006 r. o podziale majątku wspólnego. W związku z tym należy stwierdzić, iż nie ustalono czy w dacie wydania decyzji przez organ II instancji tj. w dniu [...] 2006r. strony były już po rozwodzie i po podziale majątku. Ta okoliczność została pominięta przez organ odwoławczy przy rozpoznaniu sprawy. Należy zauważyć, iż po podziale majątku wspólnego wystąpiła sytuacja, w której byli małżonkowie uzyskali na wyłączną własność określone składniki majątku dotychczas objętego wspólnością majątkową. Zatem tej zmienionej sytuacji majątkowej stron nie można pominąć i nadal stosować w stosunku do zobowiązanych odpowiedzialności solidarnej. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie należy dokładnie wyjaśnić okoliczności budzące wątpliwości, po pierwsze co do daty rozwiązania związku małżeńskiego i ustania wspólności ustawowej. Następnie wziąć pod uwagę podział majątku wspólnego i na tej podstawie ustalić opłatę adiacencką, adekwatnie do posiadanych z byłych małżonków gruntów, podzielonej nieruchomości. Mając powyższe na względzie, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c wy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł, jak w sentencji orzeczenia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cyt. wyżej ustawy. 4