II SA/Bd 740/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2010-01-19
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Elżbieta Piechowiak, Renaty Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość nabyta w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, a następnie wydzielona do działki nr [...], może zostać zwrócona poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercom, jeśli cel wywłaszczenia (budowa osiedla mieszkaniowego wraz z infrastrukturą rekreacyjno-sportową i terenami zielonymi) nie został zrealizowany na tej konkretnej działce?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany na działce nr [...]. Brak porównania granic działki z planem realizacyjnym osiedla oraz brak dokładnych oględzin stanu nieruchomości uniemożliwiają rozstrzygnięcie, czy prace przystosowujące teren do funkcji zieleni i rekreacji zostały zaplanowane i wykonane. W związku z tym, naruszono przepisy k.p.a. dotyczące zbierania i rozpatrywania materiału dowodowego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot nieruchomości (działka nr [...]) przez spadkobierców H. B., która zbyła ją w 1984 r. na rzecz Skarbu Państwa w trybie wywłaszczeniowym pod budowę osiedla mieszkaniowego. Organy administracji (Starosta i Wojewoda) odmówiły zwrotu, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez urządzenie terenu zielonego i stawu. Skarżący zarzucili błędną wykładnię przepisów i niezrealizowanie pierwotnie planowanej infrastruktury rekreacyjno-sportowej oraz budynków.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
19 stycznia 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie WSA: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Renaty Owczarzak Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 stycznia 2010r. sprawy ze skargi M.B., A.B., M.B. i T.B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] solidarnie na rzecz skarżących kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] (nr [...]) Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty B. z dnia [...] odmawiającą H. B. zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 2,3852 ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], stanowiącej własność Gminy Miasta B., położonej w B. w rejonie ul. C. i W.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy:
Aktem notarialnym z dnia [...] rep. [...] nr [...] H. B.stosownie do treści art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64) zbyła nieruchomość o powierzchni 4,1533 ha, oznaczoną jako działki nr [...] i nr [...] (z której została później wydzielona działka nr [...]), na rzecz Skarbu Państwa.
Decyzją Naczelnika Miasta B. Nr [...] z dnia [...] teren obejmujący m.in. ww. nieruchomość został przekazany w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej w B. z przeznaczeniem pod rozbudowę osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego typu spółdzielczego. W wykonaniu tej decyzji aktem notarialnym z dnia [...] Rep. [...] nr [...] Skarb Państwa oddał przedmiotową nieruchomość Spółdzielni w użytkowanie wieczyste.
Decyzją z dnia [...] (nr [...]) Naczelnik Miasta B. na podstawie art. 30 ust.1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22 poz.99 ze zm.) orzekł wygaśnięcie przysługującego Spółdzielni Mieszkaniowej w B. prawa użytkowania wieczystego działki nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że działka stała się zbędna dla Spółdzielni; teren zostanie przekazany na urządzenie stawu wraz z parkiem dla społeczeństwa miasta B.
W roku 1990 nastąpił podział działki nr [...] w wyniku którego powstały działki nr [...] i [...].
Decyzją Wojewody T. z dnia [...] (Nr [...]), wydaną stosownie do art. 18 ust.1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 i Nr 43 poz. 2531) w związku z art. 5 ust.1 tej ustawy stwierdzono nabycie przez gminę miejską B. z mocy prawa własności działki nr [...] o pow. [...] ha, zapisanej w KW Nr [...], położonej w B. w rejonie ul. C. i ul. W.
W roku 1992 z działki nr [...] została wydzielona działka nr [...], z której następnie w roku 1994 wydzielono m.in. przedmiotową działkę nr [...] o pow. 2,3852 ha.
W dniu [...] H. B. zwróciła się do Starosty B. o zwrot nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej własność Gminy Miasta B. wskazując, że cel na który nieruchomość została zbyta nie został zrealizowany.
Decyzją z dnia [...] (Nr [...]) Starosta B. odmówił zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], jednakże decyzja ta została uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] (Nr [...]), który jednocześnie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uchylając decyzję Starosty Wojewoda wskazał, że w sprawie należało zastosować art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z Nr 2004 r., Nr 261, poz. 2603; z późn. zm; zwane w skrócie "u.g.n."), stosownie do którego nieruchomość nabytą na podstawie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (jak to miało miejsce w przypadku nabycia działki nr [...], z której została wydzielona działka nr [...]) należy traktować jako nieruchomość wywłaszczoną, co oznacza że – wbrew stanowisku organu I instancji – istnieje możliwość ubiegania się o jej zwrot stosownie do art. 136 u.g.n. Starosta błędnie przyjął, że H. B. dobrowolnie zbyła nieruchomość, przy zastosowaniu typowej umowy kupna - sprzedaży, gdy tym czasem w treści aktu notarialnego zapisano, że nieruchomość jest nabywana w trybie art. 6 ww. ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. W tym samym akcie notarialnym zapisano ponadto, iż strony postępowania okazały ostateczną decyzję Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w T. z dnia [...] zatwierdzającą plan realizacyjny budowy osiedla mieszkaniowego "M. [...]".
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta B. decyzją z dnia [...] (Nr [...]) odmówił zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...].
W uzasadnieniu organ stwierdził, że działki nr [...] i nr [...] wskazane w umowie notarialnej z [...] zostały nabyte od wnioskodawczyni pod budowę osiedla mieszkaniowego "M. [...]". Duża część działki nr [...] (tj. 0,8623 ha) stanowi woda stojąca. Z tego względu przeznaczono ją pod tereny zielone i tak też jest wykorzystywana do dnia dzisiejszego. Organ I instancji podkreślił, że osiedle mieszkaniowe to nie tylko budynki, ale również tereny zielone, które stanowią miejsce wypoczynku mieszkańców osiedla, wprowadzają ład przestrzenny co wpływa na atrakcyjność osiedla i miasta.
Starosta B. stwierdził, że na przedmiotowej działce ze względu na złe warunki geologiczne i hydrologiczne nigdy nie projektowano budowy żadnych obiektów budowlanych, teren przeznaczono na cele rekreacyjno - sportowe w powiązaniu z zagospodarowaniem stawu ze szczególnym uwzględnieniem ochrony istniejącej zieleni przed wycięciem i zniszczeniem i pozostawieniem zbiornika wodnego jako ważnego elementu krajobrazu. Tak też działka jest obecnie użytkowana. Nie zachodzi zatem żadna z przesłanek określonych w art. 137 u.g.n., będących podstawą zwrotu nieruchomości.
W odwołaniu wnioskodawczyni podkreśliła, że na działce nr [...] miała powstać infrastruktura rekreacyjno – sportowa dla osiedla mieszkaniowego. Infrastruktura ta miała polegać na wykonaniu toru saneczkowego, ciągów spacerowych, małej architektury, oraz ścieżek komunikacyjnych łączących ulicę z boiskami i kortami. Inwestycje na działce nr [...] były nierozerwalnie związane z inwestycjami na działce nr [...], na której miały powstać korty tenisowe, boiska do koszykówki, boiska do siatkówki, dwa boiska do badmintona oraz boiska do piłki ręcznej i plac zabaw. Skoro nie powstały owe korty, boiska i inne budowle na działce nr [...] – to nie wykonano również pomocniczych inwestycji na działce nr [...]. Tym samym cel wywłaszczenia nie został zrealizowany.
Ponadto odwołująca podniosła, że działkę [...] przeznaczono na inne cele aniżeli te, które zostały określone w decyzji Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w T. z dnia [...].
W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda [...] wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy decyzję Starosty z dnia [...].
W ocenie organu odwoławczego w badanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki zwrotu nieruchomości określone w 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że nieruchomość wykupiona od H. B. została przeznaczona pod budowę osiedla mieszkaniowego "M. [...]". Z decyzji Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego z dnia [...] zatwierdzającej plan realizacyjny i z załącznika graficznego tej decyzji wynika, iż część wykupionej nieruchomości oznaczona obecnie jako działka nr [...] została przeznaczona pod preferowany element każdego osiedla, a mianowicie pod zieleń osiedlową. Obecnie na działce nr [...] urządzono teren zielony, a ponadto zgodnie z wcześniejszymi zamierzeniami pozostawiono staw będący ważnym elementem krajobrazu. Wobec tego należy uznać, że część nieruchomości oznaczona geodezyjnie jako działka nr [...] została wykorzystana na cel, jaki leżał u podstaw wykupu. Fakt, iż na tej działce nie ma zabudowy w postaci budynków, nie oznacza, że nieruchomość stała się zbędna na cel, na który ją wywłaszczono. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 1999 r. (sygn. akt IV SA 2033/96) Wojewoda podkreślił, że celu wywłaszczenia nieruchomości na budowę osiedla mieszkaniowego nie niweczy realizacja infrastruktury tego osiedla w postaci budynków handlowo – usługowych, parkingów, ciągów komunikacyjnych oraz zieleni osiedlowej. Ponadto do prawidłowego funkcjonowania osiedla niezbędne są szkoły, boiska, a także instalacje podziemne (wodociągowa, elektryczna, gazowa).
Wojewoda podniósł także, że wskazana przez wnioskodawczynię infrastruktura rekreacyjno – sportowa (korty i boiska) nie zostały zaplanowane na przedmiotowej działce, ale na innych działkach geodezyjnych: nr [...], nr [...] i nr [...], co wynika z załącznika graficznego do decyzji Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w T. z dnia [...].
W skardze do sądu administracyjnego H. B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej błędną i dowolną wykładnię przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności art. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n.
Zdaniem skarżącej powoływany przez Wojewodę wyrok z dnia 20 stycznia 1999r. sygn. akt IV S.A. 2033/06 nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie bowiem odnosi się do innego stanu faktycznego. Na działce nr [...] nie znajdują się żadne budynki handlowo – usługowe, parkingi, ciągi komunikacyjne i inne urządzenia, o których mowa w wyroku. Nadto twierdzenia wywiedzione w zaskarżonej decyzji, że niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania osiedla są szkoły, boiska, a także instalacje podziemne, nie znajdują odzwierciedlenia w niniejszej sprawie, bowiem na działce nr [...] nie znajdują się żadne z wymienionych urządzeń.
Skarżąca podniosła, że zarówno decyzja Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego zatwierdzającego plan realizacyjny oraz jej załącznik graficzny szczegółowo określa sposób zagospodarowania terenu, który do dzisiaj nie został zrealizowany. Decyzja i załącznik graficzny nie akcentowały przeznaczenia terenu obecnej działki nr [...] jako terenu zieleni, lecz terenu o charakterze rekreacyjno – sportowym ze ściśle określonymi obiektami sportowymi, które nie zostały wzniesione. Skarżąca powtórnie – tak jak w odwołaniu – podniosła, że na działce nr [...] miała powstać infrastruktura rekreacyjno – sportowa w postaci toru saneczkowego, ciągów spacerowych, małej architektury, oraz ścieżek komunikacyjnych łączących ulicę z boiskami i kortami, a ponadto – że inwestycje na działce nr [...] były nierozerwalnie związane z inwestycjami na działce nr [...], na której miały powstać korty tenisowe, boiska i plac zabaw. Nie powstały ani inwestycje na działce nr [...], ani ściśle z nim związane inwestycje na działce nr [...]. Na tej działce nie powstała żadna trasa spacerowa, brak jest ławek, a wobec braku zainteresowania właściciela i prowadzenia jakichkolwiek działań dla osiągnięcia pierwotnego celu powstało miejsce zarośnięte dziką roślinnością i zaniedbane, wykorzystywane przez osoby nadużywające alkohol.
Skarżąca podkreśliła, że działki wydzielone z odebranego jej terenu zostały wykorzystane na inne cele niż wskazano w decyzji Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w T.: powstały nie planowane wcześniej budynki budownictwa wielomieszkaniowego (dz. nr [...]), inwestycje komercyjne w postaci pawilonów handlowych, a działki nr [...] i [...] zostały sprzedane osobom fizycznym na powiększenie ich parceli, we władaniu osoby fizycznej znajduje się także działka nr [...], na której miał powstać kort tenisowy. Ponadto wbrew zapisom w planie zagospodarowania terenu, przewidującymi zachowanie zieleni wzdłuż istniejącego rowu i przy stawie z przewagą olchy (z zastrzeżeniem ochrony przed wycięciem i zniszczeniem) dokonano wycinki 18 drzew, aby nie zaciemniać mieszkania nowo powstającego budynku, który został usytuowany na terenie uprzednio odebranym skarżącej.
Zdaniem skarżącej, skoro wywłaszczona nieruchomość pozostała w stanie nie zmienionym, tj. takim jak w momencie wywłaszczenia i nie jest utrzymywana jako "teren o charakterze zielonym" – zachodzi przesłanka zwrotu tej nieruchomości ze względu na zbędność na cel wywłaszczenia. Sam fakt, że teren porośnięty jest roślinnością nie oznacza bowiem, że cel, dla którego dokonano wywłaszczenia, został zrealizowany.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Organ podniósł, że staw będący częścią zaplanowanej na przedmiotowej działce zieleni stanowi teren rekreacyjno – wędkarski, a opiekę nad nim, stosownie do zawartej umowy, sprawuje Polski Związek Wędkarski, który oświadczył, że dba o staw tj. sprząta, zarybia oraz wykasza obrzeża stawu. Ponadto Wojewoda podkreślił, że obiekty w postaci kortu i boisk rzeczywiście miały powstać, ale nie na działce [...], ale na działkach oznaczonych nr [...],[...] i [...], które nie należały do strony skarżącej.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego w miejsce zmarłej H. B. wstąpili jej spadkobiercy: M. B., A. B., T. B. i M. B.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 136 ust. 3 zdanie 1 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137 u.g.n., stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
W myśl zaś art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo,
2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.
Stosownie do art. 137 ust. 2 u.g.n. jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.
Rozstrzygnięcie, czy należy dokonać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wymaga zatem ustalenia:
– jaki był cel wywłaszczenia
oraz
– czy po upływie 7 lat od wywłaszczenia rozpoczęto prace związane z realizacja celu ewentualnie czy po upływie 10 lat od wywłaszczenia cel wywłaszczenia został zrealizowany.
W przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu w obu tych istotnych kwestiach organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Ustalając cel wywłaszczenia nieruchomości H. B., objętej umową notarialną z dnia 20 grudnia 1984 r., zawartej stosownie do art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tj. w sytuacji, którą ustawodawca – dla celów określenia możliwości zwrotu nieruchomości – w art. 216 ust. 1 u.g.n. zrównał z sytuacją dokonywania wywłaszczenia na mocy decyzji administracyjnej) Wojewoda zasadnie odwoływał się do treści powołanej w akcie notarialnym ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w T. z dnia [...] nr [...] zatwierdzającej aneks do planu realizacyjnego budowy osiedla mieszkaniowego "M. [...]" na terenach położonych m.in. na nieruchomości będącej przedmiotem notarialnej umowy sprzedaży. Przyjęcie tej decyzji za podstawę określenia celu wywłaszczenia jest niesporne pomiędzy stronami.
Trzeba jednakże zauważyć, że jak wynika z treści ww. decyzji, a przede wszystkim z załącznika graficznego zatwierdzonego tą decyzją "aneksu do realizacyjnego planu zagospodarowania terenu" osiedla M. [...] – plan realizacyjny obejmował obszar znacznie większy niż powierzchnia nieruchomości nabytej od H. B. umową z dnia [...] Z drugiej strony – nieruchomość, której zwrotu domagała się skarżąca (tj. działka nr [...]) jest tylko częścią nieruchomości, która była przedmiotem ww. umowy. Określenie zatem, jakie elementy planowanego osiedla miałby być realizowane na obecnej działce nr [...] wymaga porównania granic tej działki z treścią załącznika graficznego ww. planu realizacyjnego osiedla M. [...]. Takiego porównania (np. poprzez wyrysowanie granic działki nr [...] na kopii załącznika graficznego decyzji realizacyjnej) organy nie dokonały. Zamiast tego organy poprzestały na dołączeniu do akt mapy ewidencyjnej nieruchomości (w skali 1:1000), obejmującej m.in. działkę nr [...]. Zdaniem Sądu wobec wyodrębnienia licznych nowych działek ewidencyjnych, które miało miejsce od roku 1984 r. niemożliwe jest – poprzez proste porównanie wskazanych dokumentów – dokonanie wspomnianego porównania w sposób pozwalający na rozstrzygnięcie sprawy.
Słusznie także strona skarżąca zwraca uwagę na zapisy decyzji realizacyjnej odnoszące się do terenów zielonych planowanego osiedla. Nie wynika z nich, że planowany teren zielony miał pozostać w postaci naturalnej tj. bez żadnego zagospodarowania. W "opisie technicznym" zatwierdzonego decyzją z dnia 20 maja 1983 r. aneksu do planu realizacyjnego, w pkt IV ("Zagospodarowanie terenu i zieleni, mała architektura") ppkt 1 zawarto wymóg ochrony istniejącej już zieleni ("z przewagą gatunku – olcha") przed wycięciem i zniszczeniem. Jednocześnie w ppkt 3 punktu IV wskazano, że planowane tereny rekreacyjno – sportowe znajdą się u zbiegu ul. C. i [...] S. - tj. w rejonie, gdzie znajduje się staw stanowiący część obecnej działki nr [...]. W opisie ppkt 3 przewidziano "pozostawienie zbiornika wodnego" oraz projektowano tor saneczkowy "pomiędzy istniejącym rowem a stawem", w ppkt 4 punktu IV przewidziano natomiast ustawienie ławek i siedzisk przy trasach spacerowych. Z załącznika graficznego do decyzji z [...] wynika, że takie trasy spacerowe przewidziane były w bezpośrednim sąsiedztwie stawu.
Ponadto w pkt VIII ("Ukształtowanie") Opisu technicznego przewidziano nie tylko "wykorzystanie naturalnej urozmaiconej konfiguracji terenu", ale też wprowadzenie "dodatkowo wielu skarp i wzgórków terenowych. Szczególnie od strony strumyczka teren podwyższono dla odcięcia przed wylewami." Organy nie zwróciły uwagi na ten zapis, podczas gdy treść załącznika graficznego aneksu do decyzji realizacyjnej nasuwa wątpliwości, czy taki dodatkowy wzgórek terenowy miał powstać przy brzegu stawu od strony ul. [...] S. Widoczne jest tam bowiem na mapie wzgórze w kształcie półksiężyca, którego część pod kątem prostym przecina zarys budynku oznaczonego jako gospodarczy ("g"). Trudno uznać, że planowano wzniesienie budynków gospodarczych w poprzek wzgórza, które dodatkowo – jak wynika z mapy – przetną trasę spacerową. Należy raczej przypuszczać, że przed wzniesieniem osiedla istniały w tym miejscu budynku gospodarcze, które w związku budową osiedla planowano wyburzyć.
Zarówno ewentualna konieczność wyburzenia istniejących budynków gospodarczych jak i wykonanie prac ziemnych w postaci wzniesienia wzgórka, stworzenia tras spacerowych czy toru saneczkowego (wytyczenie w terenie, usunięcie ewentualnego zakrzewienia, wyrównanie terenu, ewentualne utwardzenie powierzchni ścieżki spacerowej, ustawienie przy niej ławek i siedzisk) jest równoznaczne z prowadzeniem prac, w tym robót budowlanych, przystosowujących zakupioną od H. B. nieruchomość do funkcji terenu zielonego i rekreacyjno – sportowego w ramach planowanego osiedla mieszkaniowego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala rozstrzygnąć, czy takie prace były planowane na obecnej działce nr [...] oraz czy zostały wykonane.
Dla oceny, czy ewentualnie planowane prace zostały wykonane konieczne jest także ustalenie obecnego stanu wskazanej nieruchomości, czego również organy nie dokonały. Takie ustalenie powinny się dokonać w ramach oględzin tj. naocznego przekonania się o stanie działki nr [...], z utrwaleniem tegoż w aktach sprawy w postaci opisu stwierdzonego stanu i ewentualnej dokumentacji fotograficznej. W aktach sprawy znajduje się wprawdzie protokół oględzin z dnia [...], jednakże nie zawiera on żadnego opisu stanu nieruchomości, którzy zbadali obecni na oględzinach przedstawiciele organu I instancji. Protokół zawiera jedynie wypowiedzi stron postępowania.
Należy także zwrócić uwagę na treść decyzji Naczelnika Miasta B. z dnia [...] (tj. decyzji wydanej niecałe 5 lat po podpisaniu umowy zbycia nieruchomości w trybie "wywłaszczeniowym"), w której stwierdzono, że nieruchomość stała się zbędna dla Spółdzielni Mieszkaniowej. Nie wiadomo, czy owa zbędność była skutkiem braku zrealizowania na przedmiotowym terenie inwestycji powalających go wykorzystywać jako teren zielony i rekreacyjno – sportowy w ramach osiedla mieszkaniowego M. [...], czy też zaszły inne okoliczności.
Powyższe prowadzi do wniosku, że organy dopuściły się naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy. Mogło to mieć wpływ na wynik sprawy poprzez ustalenie, że celem wywłaszczenia nieruchomości oznaczonej obecnie jako działka nr [...] było wykonanie na niej konkretnych prac przystosowujących ją do funkcjonowania w ramach planowanego osiedla M. [...] jako terenu zielonego i rekreacyjno – sportowego oraz ustalenie, że ten konkretny cel wywłaszczenia nie został zrealizowany.
W ponownym postępowaniu organy powinny uzupełnić postępowanie dowodowe, stosownie do powyższych wskazań Sądu, i na tej podstawie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 ww. ustawy.
O kosztach (pkt 3 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mając na względzie wysokość wniesionego wpisu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło