II SA/Bd 741/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2016-10-12
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Anna Klotz, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) i czy istnieje obowiązek ich zwrotu, uwzględniając kwestie przedawnienia i ewentualne przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności ONW jest zgodna z prawem. Płatności te zostały przyznane na podstawie decyzji, które następnie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego w wyniku wznowienia postępowania i odmowy przyznania płatności. W związku z tym, środki te stały się nienależnie pobrane i podlegają zwrotowi. Sąd stwierdził również, że nie doszło do przedawnienia obowiązku zwrotu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został przerwany przez doręczenie postanowień o wznowieniu postępowania. Ponadto, sąd uznał, że nie zaistniały przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu, takie jak pomyłka organu czy brak możliwości wykrycia błędu przez rolnika.Stan faktyczny
Skarżąca B. F. ubiegała się o płatności ONW na lata 2011 i 2012. Po przyznaniu płatności, w wyniku kontroli stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na jednej z działek, co skutkowało wznowieniem postępowań i odmową przyznania płatności. Następnie wydano decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności. Skarżąca kwestionowała tę decyzję, podnosząc m.in. kwestie różnicy w powierzchni użytkowania gruntów i przedawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz ( spr ) sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Majchrzak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2016r. sprawy ze skargi B. F. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ( ONW) oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 10 ust. 2 w zw. z art. 29 ust. 1, 7 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r., poz. 1438 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR Nr [...] z dnia [...].09.2015 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW).
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
B. F. w dniu [...].05.2011 r. złożyła do Biura Powiatowego ARiMR wniosek o przyznanie płatności ONW - strefa nizinna II - do powierzchni 6,30 ha na rok 2011. Decyzją z dnia [...].09.2011 r. Nr [...], wnioskodawczyni przyznano pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2011 do powierzchni 6,30 ha, zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku, w wysokości 1 633,20 zł. W dniu [...].05.2012 r. producentka złożyła wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2012. Decyzją z dnia [...].09.2012 r. Nr [...] wnioskodawczyni przyznano płatność ONW do powierzchni zadeklarowanej, wynoszącej 6,30 ha., w wysokości 1 663,20 zł. W dniu [...].05.2013 r. producentka złożyła wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2013. W wyniku przeprowadzonej kontroli na miejscu stwierdzono dla działki rolnej [...] kod DR 18, oznaczający zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. W związku z powyższym postępowania w sprawie przyznania płatności ONW na rok 2011 i 2012 zostały wznowione. W dniu [...].07.2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzje nr [...] oraz nr [...] w sprawie odmowy pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Decyzją z kolei z dnia [...].02.2015 r. nr [...] organ ustalił kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) w łącznej wysokości 3 326,40 zł. Powyższa decyzja została uchylona decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...].03.2015 r. nr [...].
Organ pierwszej instancji w dniu [...].03.2015 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczących roku 2011 i 2012. Nieważność decyzji nr [...] i [...] została natomiast stwierdzona na podstawie decyzji Dyrektora OR ARiMR z dnia [...].04.2015 r. Nr [...] i Nr [...].
W wyniku postępowań wznowionych na lata 2011 i 2012, organ pierwszej instancji w dniu [...].06.2015 r. wydał decyzję nr [...] oraz decyzję nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej oraz w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Na podstawie tych decyzji odmówiono wnioskodawczyni przyznania płatności ONW na lata 2011 i 2012. Powyższe decyzje zaskarżone zostały do WSA.
W dniu [...].09.2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję Nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), na mocy której ustalił producentce rolnej kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 3 326,40 zł. Decyzja ta stanowi w niniejszym postępowaniu decyzję pierwszej instancji.
Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie wniosła B. F., która wskazała, że różnica w powierzchni użytkowania gruntów pomiędzy rokiem 2013 a latami 2011 i 2012 wyniosła 0,50 ha i że na obecnym etapie nie można żądać zwrotu wypłaconych płatności.
Organ wskazał, że w dniu 18.11.2015 r. WSA w Bydgoszczy uchylił zaskarżone decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR Nr [...] i [...], utrzymujące w mocy decyzje Nr [...] i Nr [...]. W dniu [...].03.2016 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję Nr: [...] i [...], o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR Nr [...] i Nr [...], z uwzględnieniem zaleceń zawartych w uzasadnieniach wyroków WSA.
Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu organ I instancji był zobowiązany do ustalenia, czy producentka rolna pobrała płatności ONW w nienależnej wysokości. Ustalona kwota nienależnie pobranej płatności ONW wynikała z zawyżenia powierzchni deklarowanej do płatności w roku 2011 i 2012. Prawidłowe powierzchnie kwalifikowane do płatności zostały ostatecznie ustalone na podstawie decyzji wznowieniowych nr [...] i nr [...], z dniu [...].06.2015 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego stwierdzono różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a stwierdzoną dla ONW przekraczającą 20 % i odmówiono przyznania płatności ONW w latach 2011 i 2012, co skutkowało koniecznością ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ONW w łącznej wysokości 3 326,40 zł.
W związku z powyższym, organ stwierdził, kwota nienależnie pobranych płatności ONW za rok 2011 i 2012 wynosząca łącznie 3 326,40 zł została ustalona prawidłowo i podlega zwrotowi.
Na powyższą kwotę, jak wskazał organ, składają się następujące płatności ONW: za rok 2011 – 1 663,20 zł, za rok 2012 – 1 663,20 zł.
Organ stwierdził brak przesłanek do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ONW z tytułu nieprzekraczania 100 euro. Za zasadne organ uznał ponadto ustalenia w kwestii przesłanek wykluczających obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności, określonych w art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE Nr L 25, str. 8 z 28.01.2011 r. ze zm.). W niniejszej sprawie płatności nie zostały wypłacone na podstawie pomyłki ARiMR.
Organ wskazał, że w sprawie niniejszej nie doszło do przedawnienia obowiązku zwrotu płatności ONW za lata 2011 i 2012. Organ zwrócił uwagę, że organ pierwszej instancji błędnie określił datę dopuszczenia się nieprawidłowości przez rolnika. Organ ustalił, że nastąpiło to w dniu przeprowadzenia kontroli na miejscu, podczas gdy w istocie za datę dopuszczenia się nieprawidłowości należy przyjąć dzień złożenia wniosków, czyli dzień [...].05.2011 r. dla roku 2011 i [...].04.2012 r. dla roku 2012. W przedmiotowej sprawie termin przedawnienia zaczął biec od daty złożenia wniosku o przyznanie płatności, ponieważ wniosek ten zawierał błędną deklarację w zakresie powierzchni działek rolnych. Termin 4 - letni został jednak przerwany na skutek doręczenia z dniem [...].06.2014 r. postanowień o wznowieniu postępowania, informujących stronę o wykrytych nieprawidłowościach polegających na zawyżeniu powierzchni. Tym samym, termin 4-letni zaczął biec na nowo, co oznacza, że w dniu wydania decyzji nr [...] nie doszło do przedawnienia obowiązku zwrotu płatności w łącznej wysokości 3 326,40 zł.
Organ zauważył, że producentka rolna w odwołaniu nie przedstawiła żadnych dowodów ani okoliczności, mogących wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy. Wskazana przez stronę okoliczność wcześniejszego poinformowania o fakcie nieużytkowania części działki [...] nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, a ponadto strona sama, w oświadczeniu z dnia [...].06.2015 r., zaprzeczyła, że takie zdarzenie miało miejsce.
Skargę na powyższą decyzję wniosła B. F., która zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 40, poz. 329 ze zm.) poprzez przyjęcie, że ten przepis nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, co jest rażącym naruszeniem prawa oraz naruszeniem prawa unijnego – art. 14-17 rozporządzenia nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 r. (Dz.U.WE L 30 z 31.01.2009 r. str. 16 ze zm.) oraz art. 28 ust. 1 lit.c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. (Dz.U.WE L 316 z 2.12.2009 r. str. 65 ze zm.), poprzez błędne ustalenie wysokości nieużytków.
Skarżąca podniosła, że w dniu [...].05.2011 r. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. We wniosku zadeklarowała 6,30 ha do jednolitej płatności obszarowej oraz 1,48 ha do uzupełniającej płatności obszarowej i 4,06 ha do płatności zwierzęcej na następujących działkach ewidencyjnych nr: [...] i [...] (obręb Ś. gm. R.).
Decyzją nr [...] skarżącej przyznane zostały płatności JPO, UPO i PZ, zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku, na kwotę 6 589,50 zł.
W dniu [...].05.2012 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. We wniosku zadeklarowała 6,30 ha do jednolitej płatności obszarowej oraz 2,24 ha do uzupełniającej płatności obszarowej i 4,06 ha do płatności zwierzęcej na ww. działkach ewidencyjnych. Decyzją nr [...] skarżącej przyznane zostały płatności JPO, UPO i PZ na kwotę 6 332,79 zł.
W dniu [...].05.2013 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 r. do powierzchni 5,80 ha. Skarżąca wskazała, że różnica w wielkości gospodarstwa wynikała z tego, że 0,5 ha faktycznie nie było użytkowane, przy czym fakt ten został zgłoszony do organu.
W związku z powyższym, zdaniem skarżącej, obecnie nie można żądać od niej zwrotu nienależnie pobranych kwot.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, nie znajdując uzasadnienia zawartego w argumentacji zawartej w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2016r., poz. 718 ze zm.; dalej zwaną: "P.p.s.a.", nie potwierdza, aby w toku postępowania administracyjnego naruszono prawo.
Wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone akty administracyjne z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów. Podkreślenia wymaga, że przedmiot kontroli stanowić może tylko zaskarżony akt, w tym przypadku decyzja, którą w oparciu o powołane w niej przepisy prawa ustalono skarżącej kwotę nienależnie pobranej płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za rok 2011 i 2012 .
Sąd oceniając decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARIMR z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR Nr [...] z dnia [...].09.2015 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) z punktu widzenia legalności, stwierdził, że nie narusza ona prawa materialnego, jak i procesowego w stopniu, który nakazywałby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Decyzja ta nie zawiera uchybień skutkujących koniecznością jej uchylenia albo stwierdzenia nieważności w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a.
Na wstępie należy podkreślić, że decyzjami z dnia [...] września 2011r. Nr [...] na rok 2011 w kwocie 1663,20 zł oraz z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] na rok 2012 w kwocie 1663,20 zł została przyznana skarżącej pomoc finansowa z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ONW. Środki finansowe zostały przekazane w dniu [...] października 2011 r. i w dniu [...] października 2012 r. na rachunek bankowy wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów. Następnie decyzje te zostały usunięte z obrotu prawnego po wznowieniu postępowania. Tak więc zaskarżona decyzja wydana została w następstwie ostatecznych decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] marca 2016 r. [...] i [...], o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] czerwca 2015r. Nr [...] i Nr [...], którymi odpowiednio po wznowieniu postępowania uchylone zostały w całości decyzje Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] września 2012r. Nr [...] i z dnia [...] września 2011r. Nr [...] w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania i jednocześnie odmówiono skarżącej przyznania płatności ONW na rok 2011 i 2012 do działek rolnych lub ich części położonych w obszarze ONW typu: ONW- Nizinne strefa II.
Wobec powyższego kontrola sądowa w związku z wniesioną przez skarżącą skargą dotyczy wyłącznie decyzji orzekającej merytorycznie o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ONW na rok 2011 i 2012.
Spór w sprawie dotyczy wyjaśnienia, czy określona płatność została pobrana nienależnie oraz czy istnieje obowiązek jej zwrotu względnie czy istnieją przesłanki taki zwrot wykluczające.
Kontrolując zatem legalność takiej decyzji Sąd związany jest granicami tej skargi, która określa przedmiot, podmiot i podstawę prawną zaskarżonej decyzji.
Z art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.z 2014 r., poz. 1438) - zwana dalej: "ustawą", wynika, że organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, w drodze decyzji administracyjnej ustala kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych.
Niekwestionowaną okolicznością w sprawie jest, że wypłacone skarżącej środki z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ONW na rok 2011 i 2012 pochodzą z funduszy, o których mowa w wyżej wymienionym przepisie. Przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji w oparciu o przepis art. 29 ust. 1 ustawy jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków z wymienionych funduszy, do których dochodzi gdy wspomniane środki zostaną przyznane oraz wypłacone na podstawie decyzji administracyjnej wyeliminowanej następnie z obrotu prawnego. W takim przypadku zadaniem organu nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne to jest, czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną.
W rozpoznawanej sprawie decyzje, na podstawie których przyznano skarżącej płatność w łącznej wysokości 3326,40 zł, zostały usunięte z obrotu prawnego, a wnioski o płatność na lata 2011 i 2012 zostały rozpoznane odmownie.
Skład Sądu całkowicie podziela stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, że nienależną płatnością jest wypłacona rolnikowi przez organ administracji kwota nienależnie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej i krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, jako świadczenie dokonane przez organ administracji publicznej na rzecz rolnika, które przestało być należnym na skutek uchylenia pierwotnej decyzji przyznającej płatności i wydaniu nowej decyzji o odmowie przyznania płatności (tak jak w przedmiotowym przypadku) bądź przyznaniu jej w niższej wysokości.
Przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy nie uzależnia konieczności wydania decyzji od przyczyny z powodu, której nastąpiła taka wypłata. Do nienależnego pobrania płatności dochodzi w sytuacji jak ta, gdy na podstawie decyzji administracyjnej zostaną przyznane środki i nastąpi ich wypłata, a następnie decyzja o przyznaniu pomocy zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego.
Decyzja o nienależnie pobranych środkach finansowych zostaje wydana w odrębnym postępowaniu, w ramach którego nie kontroluje się zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki.
Organy wykazały, że B. F. pobrała płatności ONW w nienależnej wysokości. Ustalona kwota nienależnie pobranej płatności ONW wynikała z ustalenia zawyżenia powierzchni deklarowanej do płatności w roku 2011 i 2012. Działka zadeklarowana we wnioskach o pomoc na lata 2011 i 2012 , jako działka [...] położona na działce ewidencyjnej nr [...] w miejscowości Ś., gm. R. nie była użytkowana rolniczo od kilku sezonów, teren tej działki nie kwalifikował się do płatności z chwilą złożenia wniosków.
W przedmiotowej sprawie postępowania wznowieniowe zostały zakończone ostatecznymi decyzjami organu odwoławczego z dnia [...] marca 2016 r. Nr [...] i Nr [...]. Tym samym przedmiotowe rozstrzygnięcia stały się ostateczne w administracyjnym toku instancji. Rozstrzygnięcia takie nie tylko wywierają skutki prawne dla strony postępowania, ale wiążą również organ administracji publicznej, który wydał takie decyzję.
Organy wyjaśniły w oparciu o oświadczenie skarżącej z dnia [...] czerwca 2015 r. że nie informowała ona organu o nieużytkowaniu działki [...].
Organ prawidłowo uznał, że środki finansowe przekazane na pomoc ONW na 2011 i 2012 rok łącznej wysokości 3 326,40 zł stały się nienależnie pobrane i podlegają zwrotowi.
Zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku, ponieważ Sąd nie kontroluje decyzji wydanych na wcześniejszym etapie postępowania o odmowie przyznania pomocy. Niezrozumiałe zatem jest kolejny raz podnoszone przez skarżącą zgłoszenia Agencji faktu nieużytkowania 0,5 ha działki rolnej [...]. Skarżąca stanowiska w powyższym zakresie nie potwierdziła żadnym dowodem przed Sądem. Natomiast w postępowaniu administracyjnym skarżąca złożyła oświadczenie z dnia [...] czerwca 2015 r., które własnoręcznie podpisała (k- 108 akt administracyjnych), że nie informowała organu o nieużytkowaniu działki [...].
W ocenie Sądu organ prawidłowo stwierdził w przedmiotowej sprawie brak przesłanek do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ONW z tytułu nieprzekraczania 100 euro.
Zgodnie z art. 28a ustawy PROW 2007-2013 w przypadku określonym w art. 33 ust. 7 rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, odstępuje się od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, jeżeli kwota, o której mowa w art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) Nr 885/2006, nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 883/2006. Zgodnie natomiast z art. 119 ust. 1 rozporządzenia (UE) Nr 1306/2013, utraciło moc rozporządzenie (WE) Nr 1290/2005, przy czym odesłania do uchylonych rozporządzeń traktuje się jak odesłania do rozporządzenia (UE) Nr 1306/2013 zgodnie z tabelą korelacji zamieszczoną w załączniku III do tego rozporządzenia (art. 119 ust. 2 rozporządzenia (UE) Nr 1306/2013). Zgodnie z powołaną powyżej tabelą korelacji, dotychczas obowiązującemu art. 33 rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, odpowiada aktualnie art. 54 i 56 rozporządzenia (UE) Nr 1306/2013, który nie wymaga już spełnienia dodatkowego warunku zakończenia realizacji programu dla nieodzyskiwania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, których równowartość nie przekracza kwoty 100 euro na beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia. Uwzględniając powyższe, od dnia 1 stycznia 2014 r. należy stosować odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności w ramach PROW 2007-2013, gdy kwota płatności nie jest wyższa od równowartości 100 euro na beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej (oddzielnie dla każdej kampanii) w ramach danego programu pomocy lub środka wsparcia, zgodnie z art. 28a ustawy PROW 2007-2013, w zw. z art. 54 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013.
Przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności zostały określone w art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE Nr L 25, str. 8 z 28.01.2011 r. ze zm.). Zgodnie z przywołanym przepisem obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie ma zastosowania pod warunkiem łącznego spełnienia następujących przesłanek:
-płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy,
-błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika.
Jednakże w przypadku, jeśli błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nie powstaje wyłącznie wówczas, jeżeli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.
W niniejszej sprawie wypłacone w dniach [...] października 2011 r. i [...] października 2012 r. skarżącej płatności nie stanowiły pomyłki ARiMR. Bezsprzecznie bowiem wypłata płatności nie nastąpiła na skutek pomyłki organu, który w momencie wydawania decyzji nie miał pełnej wiedzy co do stanu zadeklarowanych gruntów. Błąd ten z kolei mógł być w zwykłych okolicznościach wykryty przez rolnika, który powinien być zorientowany w tym zakresie. To skarżąca była zobowiązana do zachowania wszelkiej staranności przy określeniu powierzchni kwalifikującej się do płatności, ponieważ własnoręcznym podpisem potwierdziła prawdziwość danych wskazanych we wniosku.
Organ prawidłowo w zaskarżonej decyzji rozważył brak podstaw do stwierdzenia przedawnienia do dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych środków. Przepisy unijne w części dotyczącej płatności finansowanych, bądź współfinansowanych ze środków unijnych (art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18.12.1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 312, s/lz dnia 23.12.1995 r. ze zm.) przewidują czteroletni okres przedawnienia od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości.
W rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki, o których mowa ww. art. 3 ust. 1 w/w rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95, zgodnie z którym, w przypadku płatności finansowanych w całości lub w części ze środków unijnych, przedawnienie obowiązku zwrotu płatności następuje po 4 latach od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości lub najpóźniej 8 lat od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, uwzględniając przerwanie okresu przedawnienia. W przypadku wniosku zawierającego nieprawidłową deklarację, przez moment dopuszczenia się nieprawidłowości należy rozumieć datę złożenia wniosku o przyznanie płatności. Jednocześnie termin 4-letni biegnie na nowo w przypadku gdy dochodzi do przerwania biegu przedawnienia, które następuje przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się stronę.
Prawidłowo również organ II instancji ustalił, że za datę dopuszczenia się nieprawidłowości należy przyjąć dzień złożenia wniosków przez skarżącą o płatność, czyli dzień [...] maja 2011 r. dla roku 2011 i dzień [...] maja 2012 r. dla roku 2012. W przedmiotowej sprawie termin przedawnienia zaczął biec od daty złożenia wniosku o przyznanie płatności, ponieważ wniosek ten zawierał błędną deklarację w zakresie powierzchni działek rolnych. Termin 4 - letni został jednak przerwany na skutek doręczenia z dniem [...] czerwca 2014 r. postanowień o wznowieniu postępowania, informujących stronę o wykrytych nieprawidłowościach polegających na zawyżeniu powierzchni. Wobec tego termin 4- letni zaczął biec na nowo, a tym samym w dniu wydania przez Kierownika BP ARiMR decyzji [...] nie doszło do przedawnienia obowiązku zwrotu płatności w łącznej wysokości 3 326,40 zł.
Błędne ustalenie przez organ daty dopuszczenia się nieprawidłowości nie ma wpływu na wynik sprawy. Organ II instancji ponownie rozpoznając sprawę właściwie uchybienie to uznał za nieistotne uzasadniając stanowisko w zakresie przedawnienia prawidłowo. Organ prawidłowo uzasadnił również stanowisko odnośnie powiększenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia o odsetki, które poparł przepisami prawa. W uzasadnieniu decyzji organ pouczył również skarżącą, że w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi Prezes agencji płatniczej, na wniosek dłużnika, może odroczyć termin spłaty całości lub części należności albo rozłożyć płatność całości lub części należności na raty, biorąc pod uwagę możliwości płatnicze dłużnika.
Mając powyższe na uwadze w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło